<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X39n0705"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 705 璎珞本业经疏</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 705 璎珞本业经疏</title> <author>新罗 元晓撰</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.liyi</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">39</idno>.<idno type="no">705</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">璎珞本业经疏</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00400"> <charName>CBETA CHARACTER CB00400</charName> <mapping cb:dec="983440" type="PUA">U+F0190</mapping> <mapping type="unicode">U+23F48</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>濡</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+(而/而)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB17989"> <charName>CBETA CHARACTER CB17989</charName> <mapping cb:dec="1001029" type="PUA">U+F4645</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>澍</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[澍-士+上]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-10-11T16:54:47"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="2"/> <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0241a" n="0241a"/> <lb ed="X" n="0241a01"/> <lb ed="X" n="0241a02"/> <lb ed="X" n="0241a03"/> <lb ed="X" n="0241a04"/><lb ed="R061" n="0495a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">目次</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0241001" n="0241001"/>菩萨璎珞本业经疏目次</head> <lb ed="X" n="0241a05"/><lb ed="R061" n="0495a02"/> <lb ed="X" n="0241a06"/><lb ed="R061" n="0495a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX39p0241a0601">卷上<note place="inline">逸失</note> <lb ed="X" n="0241a07"/><lb ed="R061" n="0495a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX39p0241a0701">释集众品第一</item><item xml:id="itemX39p0241a0707">释贤圣名字品第二</item> <lb ed="X" n="0241a08"/><lb ed="R061" n="0495a05"/><item xml:id="itemX39p0241a0801">释贤圣学观品第三</item></list></item> <lb ed="X" n="0241a09"/><lb ed="R061" n="0495a06"/><item xml:id="itemX39p0241a0901">卷下 <lb ed="X" n="0241a10"/><lb ed="R061" n="0495a07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX39p0241a1001">释贤圣学观品十观心第九<anchor xml:id="nkr_note_add_0241a1001" n="0241a1001"/><anchor xml:id="beg0241a1001" n="0241a1001"/>已<anchor xml:id="end0241a1001"/>下</item> <lb ed="X" n="0241a11"/><lb ed="R061" n="0495a08"/><item xml:id="itemX39p0241a1101">释释義品第四</item><item xml:id="itemX39p0241a1107">释<persName>佛</persName>母品第五</item> <lb ed="X" n="0241a12"/><lb ed="R061" n="0495a09"/><item xml:id="itemX39p0241a1201">释因果品第六</item><item xml:id="itemX39p0241a1207">释大众受学品第七</item> <lb ed="X" n="0241a13"/><lb ed="R061" n="0495a10"/><item xml:id="itemX39p0241a1301">释集散品第八</item></list></item></list> <lb ed="X" n="0241a14"/><lb ed="R061" n="0495a11"/> <lb ed="X" n="0241a15"/><lb ed="R061" n="0495a12"/><p xml:id="pX39p0241a1501">菩萨璎珞本业经疏目次<note place="inline">终</note></p></cb:div> <lb ed="X" n="0241a16"/> <lb ed="X" n="0241a17"/> <lb ed="X" n="0241a18"/> <lb ed="X" n="0241a19"/> <lb ed="X" n="0241a20"/> <lb ed="X" n="0241a21"/><cb:docNumber>No. 705</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0241a22"/><lb ed="R061" n="0496a01"/><cb:juan fun="open" n="2"><cb:mulu type="卷" n="2"/><cb:jhead>本业经疏卷下</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0241a23"/><lb ed="R061" n="0496a02"/> <lb ed="X" n="0241a24"/><lb ed="R061" n="0496a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">释贤圣学观品十观心第九已下</cb:mulu><p xml:id="pX39p0241a2401">九入法际智所谓四十辩才者。以诸辩才。巧入诸法 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0241b" n="0241b"/> <lb ed="X" n="0241b01"/><lb ed="R061" n="0496a04"/>差别边际。故言入法际智。四十辩才者。四无碍智有 <lb ed="X" n="0241b02"/><lb ed="R061" n="0496a05"/>十种故。如十地论云。是四无碍智十种差别。一依自 <lb ed="X" n="0241b03"/><lb ed="R061" n="0496a06"/>相。二依同相。三行相。四说相。五智相。六无我慢相。七 <lb ed="X" n="0241b04"/><lb ed="R061" n="0496a07"/>小乘大乘相。八菩萨地相。九<persName>如来</persName>地相。十作<anchor xml:id="nkr_note_orig_0241002" n="0241002"/>住地相。 <lb ed="X" n="0241b05"/><lb ed="R061" n="0496a08"/>自相者有四。一生法自相。二差别自相。三想坚固自 <lb ed="X" n="0241b06"/><lb ed="R061" n="0496a09"/>相。四彼想差别自相。如经。是菩萨用法无碍智。知诸 <lb ed="X" n="0241b07"/><lb ed="R061" n="0496a10"/>法自相故。以義无碍智。知诸法差别相故。以辞无碍 <lb ed="X" n="0241b08"/><lb ed="R061" n="0496a11"/>智。知不壞说诸法故。以乐说无碍智。知诸法次第不 <lb ed="X" n="0241b09"/><lb ed="R061" n="0496a12"/>断故。同相者有四种。一者一切法同相。二者一切有 <lb ed="X" n="0241b10"/><lb ed="R061" n="0496a13"/>为同相。三者一切法假名同相。四者假名假名同相。 <lb ed="X" n="0241b11"/><lb ed="R061" n="0496a14"/>如经。复次以法无碍智。知诸法无体性故。以義无碍 <lb ed="X" n="0241b12"/><lb ed="R061" n="0496a15"/>智。知诸法生義相故。以辞无碍智。知诸法假名而不 <lb ed="X" n="0241b13"/><lb ed="R061" n="0496a16"/>断假名法说故。以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0241003" n="0241003"/>随说无碍智。随假名不壞无边法 <lb ed="X" n="0241b14"/><lb ed="R061" n="0496a17"/>说故。乃至廣说。</p> <lb ed="X" n="0241b15"/><lb ed="R061" n="0496a18"/><p xml:id="pX39p0241b1501">次言一切功德行皆成就者。此四十辩才门中。一切 <lb ed="X" n="0241b16"/><lb ed="R061" n="0496b01"/>德行无不摄故。心习<anchor xml:id="nkr_note_add_0241b1601" n="0241b1601"/><anchor xml:id="beg0241b1601" n="0241b1601"/>已<anchor xml:id="end0241b1601"/>灭无明亦除者。此地名为心 <lb ed="X" n="0241b17"/><lb ed="R061" n="0496b02"/>自在地。著心重习<anchor xml:id="nkr_note_add_0241b1701" n="0241b1701"/><anchor xml:id="beg0241b1701" n="0241b1701"/>已<anchor xml:id="end0241b1701"/>断灭故。作得住地无明之内。迷 <lb ed="X" n="0241b18"/><lb ed="R061" n="0496b03"/>心空者亦<anchor xml:id="nkr_note_add_0241b1801" n="0241b1801"/><anchor xml:id="beg0241b1801" n="0241b1801"/>已<anchor xml:id="end0241b1801"/>除故。一切<persName>佛</persName>藏者。以诸多罗尼。得诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0241b19"/><lb ed="R061" n="0496b04"/>法藏。如彼经言。第九菩萨地。名为得诸<persName>佛</persName>法藏。能作 <lb ed="X" n="0241b20"/><lb ed="R061" n="0496b05"/>大法师。得众義多罗尼。众法多罗尼。乃至满足十阿 <lb ed="X" n="0241b21"/><lb ed="R061" n="0496b06"/>僧祇百千多罗尼门故。一切变通藏者。以得法明自 <lb ed="X" n="0241b22"/><lb ed="R061" n="0496b07"/>在力故。遍于十方作变作故。如彼经言。是菩萨于不 <lb ed="X" n="0241b23"/><lb ed="R061" n="0496b08"/>可说不可说世界。遍满其中。随心随根。随信说法。得 <lb ed="X" n="0241b24"/><lb ed="R061" n="0496b09"/>法明故。求<persName>如来</persName>力。满足<persName>佛</persName>事。与一切众生而作依止 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0241c" n="0241c"/> <lb ed="X" n="0241c01"/><lb ed="R061" n="0496b10"/>故。</p> <lb ed="X" n="0241c02"/><lb ed="R061" n="0496b11"/><p xml:id="pX39p0241c0201">无量以下。重显上句十无碍智观。所谓无量法雲雨 <lb ed="X" n="0241c03"/><lb ed="R061" n="0496b12"/><g ref="#CB17989">澍</g>及一切众生者。法雲之義。略有二种。一能受诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0241c04"/><lb ed="R061" n="0496b13"/>无量法雨。二能注众生无量法雨。今约後義以显法 <lb ed="X" n="0241c05"/><lb ed="R061" n="0496b14"/>雲。如彼经言。<persName>佛</persName>子是菩萨住此法雲地。自从愿力。 <lb ed="X" n="0241c06"/><lb ed="R061" n="0496b15"/>起大慈雲。震大法雷音。通明无畏以为电光。大智慧 <lb ed="X" n="0241c07"/><lb ed="R061" n="0496b16"/>光以为疾风。大福德善根以为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0241004" n="0241004"/>原密雲。现种种色身 <lb ed="X" n="0241c08"/><lb ed="R061" n="0496b17"/>为障色雲。说正法雨。破诸魔怨。于一念间。无量无边 <lb ed="X" n="0241c09"/><lb ed="R061" n="0496b18"/>百千万亿那由他世界。皆亦遍覆。注大法甘露善根 <lb ed="X" n="0241c10"/><lb ed="R061" n="0497a01"/>法雨。灭除众生随心所乐无明所起烦恼尘炎。是故 <lb ed="X" n="0241c11"/><lb ed="R061" n="0497a02"/>此地名为法雲故。二习无明今<anchor xml:id="nkr_note_add_0241c1101" n="0241c1101"/><anchor xml:id="beg0241c1101" n="0241c1101"/>已<anchor xml:id="end0241c1101"/>尽灭者。色心自在 <lb ed="X" n="0241c12"/><lb ed="R061" n="0497a03"/>此地转增。微细二习<anchor xml:id="nkr_note_add_0241c1201" n="0241c1201"/><anchor xml:id="beg0241c1201" n="0241c1201"/>已<anchor xml:id="end0241c1201"/>尽故。其本无明亦得灭故。受 <lb ed="X" n="0241c13"/><lb ed="R061" n="0497a04"/>大职位者。如彼经言。菩萨随顺行如是智。得入受位 <lb ed="X" n="0241c14"/><lb ed="R061" n="0497a05"/>地。即得菩萨名。離垢三昧而现在前。乃至十阿僧祇 <lb ed="X" n="0241c15"/><lb ed="R061" n="0497a06"/>百千三昧。最後三昧。名一切智智受勝位三昧。而现 <lb ed="X" n="0241c16"/><lb ed="R061" n="0497a07"/>在前。即有大宝莲花王出。周圆如十阿僧祇百千三 <lb ed="X" n="0241c17"/><lb ed="R061" n="0497a08"/>千大千世界。乃至廣说故。神通无量不可具说现同 <lb ed="X" n="0241c18"/><lb ed="R061" n="0497a09"/>如<persName>佛</persName>无相用故者。如彼经言。住此菩萨法雲地。于一 <lb ed="X" n="0241c19"/><lb ed="R061" n="0497a10"/>切界中。从<name role="" type="person">兜率天</name>退。入胎<anchor xml:id="nkr_note_orig_0241005" n="0241005"/>住胎乃至大般涅槃。一切 <lb ed="X" n="0241c20"/><lb ed="R061" n="0497a11"/><persName>佛</persName>事。随所度众生。得智自在。乃至百千阿僧祇世界。 <lb ed="X" n="0241c21"/><lb ed="R061" n="0497a12"/>乃至廣说故。</p> <lb ed="X" n="0241c22"/><lb ed="R061" n="0497a13"/><p xml:id="pX39p0241c2201">如是以下第二总结。指花严经十地品也。无垢地中。 <lb ed="X" n="0241c23"/><lb ed="R061" n="0497a14"/>文有三分。先心。次行。後即总结。初名入法界心者。入 <lb ed="X" n="0241c24"/><lb ed="R061" n="0497a15"/>一法界之初门故。为究竟道之方便故。</p> <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0242a" n="0242a"/> <lb ed="X" n="0242a01"/><lb ed="R061" n="0497a16"/><p xml:id="pX39p0242a0101">次明行中有二。先显所依定。後明能依行。初中言勇 <lb ed="X" n="0242a02"/><lb ed="R061" n="0497a17"/>伏定者。能伏<persName>佛</persName>地所断障故。从此定入法光三昧。登 <lb ed="X" n="0242a03"/><lb ed="R061" n="0497a18"/>法界山顶。照诸法界故。次能依行。总标别显。若依前 <lb ed="X" n="0242a04"/><lb ed="R061" n="0497b01"/>说三地相配者。此中明所依定。在百劫位。彼言住寿 <lb ed="X" n="0242a05"/><lb ed="R061" n="0497b02"/>百劫修千三昧故。别明十中。前之四法在千劫位。彼 <lb ed="X" n="0242a06"/><lb ed="R061" n="0497b03"/>言住寿千劫学<persName>佛</persName>威仪乃至神通化导之法故。後之 <lb ed="X" n="0242a07"/><lb ed="R061" n="0497b04"/>六法。在万劫位。彼言住寿万劫。化现成<persName>佛</persName>。入大寂定。 <lb ed="X" n="0242a08"/><lb ed="R061" n="0497b05"/>等觉诸<persName>佛</persName>二谛界外非有非无无心无色因果二习 <lb ed="X" n="0242a09"/><lb ed="R061" n="0497b06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0242001" n="0242001"/>无习。无有遗馀。现同古<persName>佛</persName>。但有应名。现诸色心。教化 <lb ed="X" n="0242a10"/><lb ed="R061" n="0497b07"/>众生。常行中道。大乐无为。而生灭为异故。今前四中 <lb ed="X" n="0242a11"/><lb ed="R061" n="0497b08"/>第三重习<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242002" n="0242002"/>先所行法门者。谓前二门。仰修<persName>佛</persName>德。率成 <lb ed="X" n="0242a12"/><lb ed="R061" n="0497b09"/>为难。所以重习。第四问讯。亦为学<persName>佛</persName>威仪所摄。五与 <lb ed="X" n="0242a13"/><lb ed="R061" n="0497b10"/>无明父母别者。不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242003" n="0242003"/>生<persName>佛</persName>地故今先别。此位犹与无明 <lb ed="X" n="0242a14"/><lb ed="R061" n="0497b11"/>俱故。六入重玄门者。谓空空门名为重玄。此空空门。 <lb ed="X" n="0242a15"/><lb ed="R061" n="0497b12"/>唯<persName>佛</persName>所穷。今得少分。故名为入。七现同如<persName>佛</persName>现一切 <lb ed="X" n="0242a16"/><lb ed="R061" n="0497b13"/>形相者。现同古<persName>佛</persName>。现诸色心故。八二种法身具足者。 <lb ed="X" n="0242a17"/><lb ed="R061" n="0497b14"/>于因行中得具足故。九无有二习者。因果二习无有 <lb ed="X" n="0242a18"/><lb ed="R061" n="0497b15"/>馀故。法执为因。人执为果。此二熏习皆断故。是约最 <lb ed="X" n="0242a19"/><lb ed="R061" n="0497b16"/>後一念而说。从此<anchor xml:id="nkr_note_add_0242a1901" n="0242a1901"/><anchor xml:id="beg0242a1901" n="0242a1901"/>已<anchor xml:id="end0242a1901"/>前犹有馀故。十登中道第一義 <lb ed="X" n="0242a20"/><lb ed="R061" n="0497b17"/>谛山顶者。谓前四门。所显中道。于此位中得到顶故 <lb ed="X" n="0242a21"/><lb ed="R061" n="0497b18"/>是故以下第<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242004" n="0242004"/>二总结。于中四句。一擧先行。二显今德。 <lb ed="X" n="0242a22"/><lb ed="R061" n="0498a01"/>三示前廣说。四结今略说。初中有二。先通擧四十心。 <lb ed="X" n="0242a23"/><lb ed="R061" n="0498a02"/>後别擧十地身。四十心内之第四十。此是圣位。有二 <lb ed="X" n="0242a24"/><lb ed="R061" n="0498a03"/>身故。经百千劫以下。今德亦经万劫。但略擧耳。第三 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0242b" n="0242b"/> <lb ed="X" n="0242b01"/><lb ed="R061" n="0498a04"/>示廣说中。第三禅者。花严经中。不现此会。应在彼经 <lb ed="X" n="0242b02"/><lb ed="R061" n="0498a05"/>大本文也。第四略说。文相可知。</p> <lb ed="X" n="0242b03"/><lb ed="R061" n="0498a06"/><p xml:id="pX39p0242b0301">妙觉地中亦有三分。先心。次德。第三结明。初中言寂 <lb ed="X" n="0242b04"/><lb ed="R061" n="0498a07"/>灭心者。寂照慧故。妙觉地下第二显德。略擧四德。一 <lb ed="X" n="0242b05"/><lb ed="R061" n="0498a08"/>常德。二智德。三不可思议德。四独在无二德。初中言 <lb ed="X" n="0242b06"/><lb ed="R061" n="0498a09"/>妙觉地者。远離一切杂染之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242005" n="0242005"/>粗。亦離一切无明<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242006" n="0242006"/>亦眠 <lb ed="X" n="0242b07"/><lb ed="R061" n="0498a10"/>故。常住一相者。離诸生灭。无前後异故。第一无极者。 <lb ed="X" n="0242b08"/><lb ed="R061" n="0498a11"/>无始无终。无中无边。若纵若横无穷际故。即由是義。 <lb ed="X" n="0242b09"/><lb ed="R061" n="0498a12"/>湛若虚空。第二中言一切种智者。总擧<persName>如来</persName>能照智 <lb ed="X" n="0242b10"/><lb ed="R061" n="0498a13"/>故。下即别显。于中有四。一二谛门。二始终门。三杂染 <lb ed="X" n="0242b11"/><lb ed="R061" n="0498a14"/>因果门。四淸净因果门。初中无生者。达无谛故。有谛 <lb ed="X" n="0242b12"/><lb ed="R061" n="0498a15"/>始终者。照有谛故。无始为始。无终为终。欲显照穷。假 <lb ed="X" n="0242b13"/><lb ed="R061" n="0498a16"/>说始终故。第二中言众生根本者。谓四住地。有始者。 <lb ed="X" n="0242b14"/><lb ed="R061" n="0498a17"/>以<persName>如来</persName>藏为其本故。有终者。二种生死为其末故。至 <lb ed="X" n="0242b15"/><lb ed="R061" n="0498a18"/>後文处当更分别。第三第四中言一念知者。<persName>如来</persName>实 <lb ed="X" n="0242b16"/><lb ed="R061" n="0498b01"/>无前後念异。但<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242007" n="0242007"/>此菩萨无常之智。如彼一念顷。<persName>佛</persName>能 <lb ed="X" n="0242b17"/><lb ed="R061" n="0498b02"/>遍知故。第三德中言住不可思议者。<persName>佛</persName>住无上菩提。 <lb ed="X" n="0242b18"/><lb ed="R061" n="0498b03"/>有五不思议故。如无上依经言。一切<persName>如来</persName>住无上菩 <lb ed="X" n="0242b19"/><lb ed="R061" n="0498b04"/>提处。有五种因缘不可思议。何等为五。一者自性。二 <lb ed="X" n="0242b20"/><lb ed="R061" n="0498b05"/>者处。三者住。四者为一异。五者为利益。云何<persName>如来</persName>为 <lb ed="X" n="0242b21"/><lb ed="R061" n="0498b06"/>菩提自性不可思议。即色是<persName>如来</persName>不可得。離色是如 <lb ed="X" n="0242b22"/><lb ed="R061" n="0498b07"/>来不可得。受想行识亦如是。四大六根亦如是。即有 <lb ed="X" n="0242b23"/><lb ed="R061" n="0498b08"/>法是<persName>如来</persName>不可得。无法亦如是。是名菩提自性不可 <lb ed="X" n="0242b24"/><lb ed="R061" n="0498b09"/>思议。云何<persName>如来</persName>为菩提处不可思议。<persName>如来</persName>在欲界不 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0242c" n="0242c"/> <lb ed="X" n="0242c01"/><lb ed="R061" n="0498b10"/>可思议。離欲界不可思议。色无色界亦如是。六道十 <lb ed="X" n="0242c02"/><lb ed="R061" n="0498b11"/>方亦如是。是名处不可思议。何者住不可思议。安乐 <lb ed="X" n="0242c03"/><lb ed="R061" n="0498b12"/>住。<persName>如来</persName>住不可思议。寂静住。<persName>如来</persName>住不可思议。如是 <lb ed="X" n="0242c04"/><lb ed="R061" n="0498b13"/>有心住。无心住。梵住。<persName>如来</persName>住不可思议。云何为一异 <lb ed="X" n="0242c05"/><lb ed="R061" n="0498b14"/>不可思议。三世<persName>如来</persName>在一处住。何者一处。自性淸净 <lb ed="X" n="0242c06"/><lb ed="R061" n="0498b15"/>无漏法界。是诸<persName>如来</persName>。若一若异不可思议。云<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242008" n="0242008"/>何为利 <lb ed="X" n="0242c07"/><lb ed="R061" n="0498b16"/>益事不可思议。<persName>如来</persName>等一法界智慧神力皆悉平等。 <lb ed="X" n="0242c08"/><lb ed="R061" n="0498b17"/>住于无漏淸净法界。能为众生无量利益。是名利益 <lb ed="X" n="0242c09"/><lb ed="R061" n="0498b18"/>不可思议。复次不可思议有二种。一者不可言说。过 <lb ed="X" n="0242c10"/><lb ed="R061" n="0499a01"/>语言境界故。二者出一切世。于世间中无譬类故。是 <lb ed="X" n="0242c11"/><lb ed="R061" n="0499a02"/>名不可思议故。第四德中。言二谛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242009" n="0242009"/>之外独在无二者。 <lb ed="X" n="0242c12"/><lb ed="R061" n="0499a03"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0242010" n="0242010"/>人王经言。超度世谛第一義之外。为第十一地萨云 <lb ed="X" n="0242c13"/><lb ed="R061" n="0499a04"/>若。觉有非无法然淸净。言世谛者。谓依他性及分别 <lb ed="X" n="0242c14"/><lb ed="R061" n="0499a05"/>性。有无二谛。此中合为世谛。依他性中分别性无。所 <lb ed="X" n="0242c15"/><lb ed="R061" n="0499a06"/>显。真如名第一義<anchor xml:id="nkr_note_orig_0242011" n="0242011"/>谛。<persName>如来</persName>归于一心之原。非有非无。 <lb ed="X" n="0242c16"/><lb ed="R061" n="0499a07"/>非虚非实。非有为非无为。非差别非平等。故言二谛 <lb ed="X" n="0242c17"/><lb ed="R061" n="0499a08"/>之外。是第三谛无比无对。名无二谛。名无尽谛。故言 <lb ed="X" n="0242c18"/><lb ed="R061" n="0499a09"/>独在无二。如花严言。由信解力故。知非得无尽谛智 <lb ed="X" n="0242c19"/><lb ed="R061" n="0499a10"/>故。吾先以下。第三结明。先指廣说。後结略说。</p> <lb ed="X" n="0242c20"/><lb ed="R061" n="0499a11"/><p xml:id="pX39p0242c2001">上来第一正明行德。此下第二诸门分别。于中有二。 <lb ed="X" n="0242c21"/><lb ed="R061" n="0499a12"/>先问。後答。问中言後一地者。谓<persName>如来</persName>地。法性身者。以 <lb ed="X" n="0242c22"/><lb ed="R061" n="0499a13"/>依法性而生实智。故从所依名为法性。下文言实智 <lb ed="X" n="0242c23"/><lb ed="R061" n="0499a14"/>法身。即此身也。</p> <lb ed="X" n="0242c24"/><lb ed="R061" n="0499a15"/><p xml:id="pX39p0242c2401">答中有六。一出世界门。二世间果门。三能治门。四所 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0243a" n="0243a"/> <lb ed="X" n="0243a01"/><lb ed="R061" n="0499a16"/>治门。五二生门。六二业门。初中有三。先显二身。次显 <lb ed="X" n="0243a02"/><lb ed="R061" n="0499a17"/>二土。第三重显身土。初中有二。总标。别解。義如前说。 <lb ed="X" n="0243a03"/><lb ed="R061" n="0499a18"/>文相可知。二土中文有三。谓标释结。释中有二。先兼 <lb ed="X" n="0243a04"/><lb ed="R061" n="0499b01"/>显凡夫土。後正明圣人士。此中有二。先菩萨士。後如 <lb ed="X" n="0243a05"/><lb ed="R061" n="0499b02"/>来土。是故以下第三结也。初地一念以下第三重显 <lb ed="X" n="0243a06"/><lb ed="R061" n="0499b03"/>甚深。于中有三。一者二身甚深。二者法身甚深。三者 <lb ed="X" n="0243a07"/><lb ed="R061" n="0499b04"/>因果甚深。初中有二。先明难量。後显假说。假说中言 <lb ed="X" n="0243a08"/><lb ed="R061" n="0499b05"/>初地百身千身万身等者。二地千身三地万身等。有 <lb ed="X" n="0243a09"/><lb ed="R061" n="0499b06"/>缚有解者。其摄报果限在百数。故言有缚。其愿智果 <lb ed="X" n="0243a10"/><lb ed="R061" n="0499b07"/>出数量外。故言有解。又望未断故言有缚。望其<anchor xml:id="nkr_note_add_0243a1001" n="0243a1001"/><anchor xml:id="beg0243a1001" n="0243a1001"/>已<anchor xml:id="end0243a1001"/>断 <lb ed="X" n="0243a11"/><lb ed="R061" n="0499b08"/>故言有解。其法身处以下第二法身甚深。于中有二。 <lb ed="X" n="0243a12"/><lb ed="R061" n="0499b09"/>先明理智无见。後显量智有见。亦可得言以下第三 <lb ed="X" n="0243a13"/><lb ed="R061" n="0499b10"/>因果甚深。于中有三。先明假说。有因有果。三贤为因。 <lb ed="X" n="0243a14"/><lb ed="R061" n="0499b11"/>妙觉为果故。次明因果绝言化道假说。汝应以下第 <lb ed="X" n="0243a15"/><lb ed="R061" n="0499b12"/>三结劝。</p> <lb ed="X" n="0243a16"/><lb ed="R061" n="0499b13"/><p xml:id="pX39p0243a1601">第二世间果中有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243001" n="0243001"/>二。谓牒释结。第二释中有十五 <lb ed="X" n="0243a17"/><lb ed="R061" n="0499b14"/>阶。前四阶中皆有五句。一莊严。二王位。三眷属。四受 <lb ed="X" n="0243a18"/><lb ed="R061" n="0499b15"/>教处。五教化处。後十一中唯有四句。初阶中铜宝璎 <lb ed="X" n="0243a19"/><lb ed="R061" n="0499b16"/>珞者。喩十住行莊严其身故。铜轮王者。受王位时铜 <lb ed="X" n="0243a20"/><lb ed="R061" n="0499b17"/>轮来应故。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243002" n="0243002"/>有福子者。王有百子。皆有福德故。生一<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0243a21"/><lb ed="R061" n="0499b18"/>土受<persName>佛</persName>教行者。一时得生一<persName>佛</persName>世界故。教二天下者。 <lb ed="X" n="0243a22"/><lb ed="R061" n="0500a01"/>于二天下而作王故。下下五句準此应知。第三中言 <lb ed="X" n="0243a23"/><lb ed="R061" n="0500a02"/>入十方<persName>佛</persName>国中者。一时得生十<persName>佛</persName>世界故。欢喜地中 <lb ed="X" n="0243a24"/><lb ed="R061" n="0500a03"/>四天王者。花严经说多作阎浮王者。此是<persName>佛</persName>成道处。 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0243b" n="0243b"/> <lb ed="X" n="0243b01"/><lb ed="R061" n="0500a04"/>为欲建立<persName>佛</persName>法故生。今此中言四天王者。上下阶降 <lb ed="X" n="0243b02"/><lb ed="R061" n="0500a05"/>当此处故。是故二文皆有道理。诸馀异说準此应知。 <lb ed="X" n="0243b03"/><lb ed="R061" n="0500a06"/>千宝璎珞以下二地。万宝璎珞以下三地。乃至等觉 <lb ed="X" n="0243b04"/><lb ed="R061" n="0500a07"/>三界王者。亦化无色界众生故。生在非想非非想处 <lb ed="X" n="0243b05"/><lb ed="R061" n="0500a08"/>故。如十住断结经言。<persName>佛</persName>言与汝说无色定。四大造色 <lb ed="X" n="0243b06"/><lb ed="R061" n="0500a09"/>所谓为色。彼无此色乃谓无色。夫色有五乃成四大。 <lb ed="X" n="0243b07"/><lb ed="R061" n="0500a10"/>唯无形色故谓无色。痛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243003" n="0243003"/>色行色识色非是凡夫五通 <lb ed="X" n="0243b08"/><lb ed="R061" n="0500a11"/>所睹。唯有<persName>如来</persName>阿维颜菩萨乃见彼色。不退菩萨。执 <lb ed="X" n="0243b09"/><lb ed="R061" n="0500a12"/>权方便。往遊有想天上。与彼微识说微妙法。妙觉中 <lb ed="X" n="0243b10"/><lb ed="R061" n="0500a13"/>言法界王者。通化无边法界众生故。<persName>佛</persName>子以下第三 <lb ed="X" n="0243b11"/><lb ed="R061" n="0500a14"/>总结。动止俱遊者。外相宝轮随王俱行故。常随其身 <lb ed="X" n="0243b12"/><lb ed="R061" n="0500a15"/>者。内行璎珞常随二身故。</p> <lb ed="X" n="0243b13"/><lb ed="R061" n="0500a16"/><p xml:id="pX39p0243b1301">第三能治门中有二。别明。总显。言三贤菩萨伏三界 <lb ed="X" n="0243b14"/><lb ed="R061" n="0500a17"/>烦恼粗业道粗者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0243b1401" n="0243b1401"/><anchor xml:id="beg0243b1401" n="0243b1401"/>已<anchor xml:id="end0243b1401"/>伏三界分别起惑。亦伏恶道不 <lb ed="X" n="0243b15"/><lb ed="R061" n="0500a18"/>善业故。相续果<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243004" n="0243004"/>亦起粗者。八难之果亦不起故。是见 <lb ed="X" n="0243b16"/><lb ed="R061" n="0500b01"/>道喜忍伏三道业道者。断三恶道业种子故。而未能 <lb ed="X" n="0243b17"/><lb ed="R061" n="0500b02"/>離根本无明。故名为伏。上地诸伏皆作是说也。初地 <lb ed="X" n="0243b18"/><lb ed="R061" n="0500b03"/>障有二无明中。第二恶道业无明也。離忍伏人中业 <lb ed="X" n="0243b19"/><lb ed="R061" n="0500b04"/>道者。微细犯戒种种业行人道多起故。名人中业。第 <lb ed="X" n="0243b20"/><lb ed="R061" n="0500b05"/>二地障有二之中。第二种种业行无明也。明忍伏六 <lb ed="X" n="0243b21"/><lb ed="R061" n="0500b06"/>天业道者。六欲天中五欲分别。障第三地勝定行故。 <lb ed="X" n="0243b22"/><lb ed="R061" n="0500b07"/>此下诸障思数相应通名业故。第三地障有二之中。 <lb ed="X" n="0243b23"/><lb ed="R061" n="0500b08"/>第一欲贪愚痴也。炎忍伏诸见业道者。于诸教法如 <lb ed="X" n="0243b24"/><lb ed="R061" n="0500b09"/>言取義。障第四地道品行故。第四地障有二之中。第 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0243c" n="0243c"/> <lb ed="X" n="0243c01"/><lb ed="R061" n="0500b10"/>二微妙净法爱因无明也。勝忍伏疑见业道者。为入 <lb ed="X" n="0243c02"/><lb ed="R061" n="0500b11"/>生死。为入涅槃。如是犹豫。故名疑见。第五地障有二 <lb ed="X" n="0243c03"/><lb ed="R061" n="0500b12"/>之中。第一一意欲入涅槃。一意欲入生死思惟无明 <lb ed="X" n="0243c04"/><lb ed="R061" n="0500b13"/>也。现忍伏因果<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243005" n="0243005"/>道者。分别十二因缘行相。第六地障 <lb ed="X" n="0243c05"/><lb ed="R061" n="0500b14"/>有二之中。第一行法相续显现无明也。无生忍伏果 <lb ed="X" n="0243c06"/><lb ed="R061" n="0500b15"/>业道者。分别果法刹那三相。七地二中。第一微细诸 <lb ed="X" n="0243c07"/><lb ed="R061" n="0500b16"/>相或现不现无明也。不动忍伏色因业道光忍伏心 <lb ed="X" n="0243c08"/><lb ed="R061" n="0500b17"/>因业道者。著色著心现行分别。望<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243006" n="0243006"/>可熏种。说名因故。 <lb ed="X" n="0243c09"/><lb ed="R061" n="0500b18"/>永不现行。故名为伏。八九二地有二之中。皆取第二 <lb ed="X" n="0243c10"/><lb ed="R061" n="0501a01"/>无明障也。寂灭忍伏心色二习业道无垢忍伏道果 <lb ed="X" n="0243c11"/><lb ed="R061" n="0501a02"/>习者。第十地中能断二著之熏习故。无垢地中能捨 <lb ed="X" n="0243c12"/><lb ed="R061" n="0501a03"/>二著之粗重故。依彼现因及与熏习所生粗重。相续 <lb ed="X" n="0243c13"/><lb ed="R061" n="0501a04"/>不断。故说粗重名为彼果。就实而言。一一地中皆断 <lb ed="X" n="0243c14"/><lb ed="R061" n="0501a05"/>三种。<anchor xml:id="nkr_note_add_0243c1401" n="0243c1401"/><anchor xml:id="beg0243c1401" n="0243c1401"/>但<anchor xml:id="end0243c1401"/>为显其能治转深。故说先因次习後果。又粗 <lb ed="X" n="0243c15"/><lb ed="R061" n="0501a06"/>重有二种。若烦恼品粗重。种子断时亦随断灭。若异 <lb ed="X" n="0243c16"/><lb ed="R061" n="0501a07"/>熟品粗重。是彼种类而微薄者。种子灭後相续不绝。 <lb ed="X" n="0243c17"/><lb ed="R061" n="0501a08"/>故言习先<anchor xml:id="nkr_note_add_0243c1701" n="0243c1701"/><anchor xml:id="beg0243c1701" n="0243c1701"/>已<anchor xml:id="end0243c1701"/>灭而果不败亡。今捨此故为伏习果也。 <lb ed="X" n="0243c18"/><lb ed="R061" n="0501a09"/>是故以下第二总明。总作三位以明伏断。三贤唯伏 <lb ed="X" n="0243c19"/><lb ed="R061" n="0501a10"/>未能见故。十一地中。亦伏亦断。未拔根本故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0243c1901" n="0243c1901"/><anchor xml:id="beg0243c1901" n="0243c1901"/>已<anchor xml:id="end0243c1901"/>断种 <lb ed="X" n="0243c20"/><lb ed="R061" n="0501a11"/>子。故妙觉忍中。唯断非伏。根本无明<anchor xml:id="nkr_note_add_0243c2001" n="0243c2001"/><anchor xml:id="beg0243c2001" n="0243c2001"/>已<anchor xml:id="end0243c2001"/>永尽故。法界 <lb ed="X" n="0243c21"/><lb ed="R061" n="0501a12"/>中一切无明者。异熟识中所起无明。于中生得<persName>佛</persName>地 <lb ed="X" n="0243c22"/><lb ed="R061" n="0501a13"/>顿断。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0243007" n="0243007"/>故言顿断。于中委悉後文当说。</p> <lb ed="X" n="0243c23"/><lb ed="R061" n="0501a14"/><p xml:id="pX39p0243c2301">此下第四所治愚门。在文有二。先因。後果。因愚之中 <lb ed="X" n="0243c24"/><lb ed="R061" n="0501a15"/>别明总结。别中先明根本无明。不了一切法迷法界 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0244a" n="0244a"/> <lb ed="X" n="0244a01"/><lb ed="R061" n="0501a16"/>而起三界业果者。不了一切法即是一法界。如起信 <lb ed="X" n="0244a02"/><lb ed="R061" n="0501a17"/>论云。不达一法界故。心不相应。忽然念起。名为无明 <lb ed="X" n="0244a03"/><lb ed="R061" n="0501a18"/>故。次显技末。于中言戒盗见者。即是戒取。计邪因故。 <lb ed="X" n="0244a04"/><lb ed="R061" n="0501b01"/>果盗见者。即是见取。计邪果故。谓于生死计乐净等。 <lb ed="X" n="0244a05"/><lb ed="R061" n="0501b02"/>又有足上故名果见。如是二种名盗见者。邪取之義 <lb ed="X" n="0244a06"/><lb ed="R061" n="0501b03"/>名为盗故。疑见者。推求道理犹豫分别。是慧分别。故 <lb ed="X" n="0244a07"/><lb ed="R061" n="0501b04"/>名为见。犹豫之慧以为疑故。为显是義。故言七见。见 <lb ed="X" n="0244a08"/><lb ed="R061" n="0501b05"/>一切处求故见。言六著者。开贪为三。障出離道最勝 <lb ed="X" n="0244a09"/><lb ed="R061" n="0501b06"/>因故。婬欲名欲。馀名贪爱。著现前境名贪。愿恋过去。 <lb ed="X" n="0244a10"/><lb ed="R061" n="0501b07"/>希求未来。总名为爱。又于欲界外门所起名贪。色无 <lb ed="X" n="0244a11"/><lb ed="R061" n="0501b08"/>色界内门所起名爱。于法界中一切时起者。谓如说。 <lb ed="X" n="0244a12"/><lb ed="R061" n="0501b09"/>十三熏习。异熟识中恒流不绝故。所以是识名法界 <lb ed="X" n="0244a13"/><lb ed="R061" n="0501b10"/>者。能持三界诸法种子故。界是持義及因義故。<persName>佛</persName>子 <lb ed="X" n="0244a14"/><lb ed="R061" n="0501b11"/>以下第二总结。一切烦恼以十三为本者。随烦恼中 <lb ed="X" n="0244a15"/><lb ed="R061" n="0501b12"/>大中及小。皆以十三为根本故。无明住地。与此十三 <lb ed="X" n="0244a16"/><lb ed="R061" n="0501b13"/>而作本故。是以<anchor xml:id="nkr_note_add_0244a1601" n="0244a1601"/><anchor xml:id="beg0244a1601" n="0244a1601"/>已<anchor xml:id="end0244a1601"/>下次明果愚。于中有三。总标。别释。 <lb ed="X" n="0244a17"/><lb ed="R061" n="0501b14"/>後明相摄。别释中言见著二业者。见著二惑所发业 <lb ed="X" n="0244a18"/><lb ed="R061" n="0501b15"/>故。如是惑业。迷异熟识之所摄持。诸色欲心所起之 <lb ed="X" n="0244a19"/><lb ed="R061" n="0501b16"/>报分。为欲界。若離婬欲。<anchor xml:id="nkr_note_add_0244a1901" n="0244a1901"/><anchor xml:id="beg0244a1901" n="0244a1901"/>但<anchor xml:id="end0244a1901"/>迷色心所起之报分。为色 <lb ed="X" n="0244a20"/><lb ed="R061" n="0501b17"/>界。若離色爱。但迷定心所起之报。为无色界故。是故 <lb ed="X" n="0244a21"/><lb ed="R061" n="0501b18"/>以下相摄分齐。于中有二。先明相摄。後显不摄。初中 <lb ed="X" n="0244a22"/><lb ed="R061" n="0502a01"/>言不出法界者。皆为异熟识所摄故。第二中言唯<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0244a23"/><lb ed="R061" n="0502a02"/>一人出法界外者。唯<persName>佛</persName>能離异熟识故。来入法界藏 <lb ed="X" n="0244a24"/><lb ed="R061" n="0502a03"/>者。以应化身入于三界故。人王经中名三界藏。彼言 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0244b" n="0244b"/> <lb ed="X" n="0244b01"/><lb ed="R061" n="0502a04"/>一切众生烦恼。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244001" n="0244001"/>不生。出三界藏。一切众生果报二十 <lb ed="X" n="0244b02"/><lb ed="R061" n="0502a05"/>二根。不出三界。诸<persName>佛</persName>应化法身。亦不出三界。三界外 <lb ed="X" n="0244b03"/><lb ed="R061" n="0502a06"/>无众生。<persName>佛</persName>何所化。是故我言三界外别有一众生界 <lb ed="X" n="0244b04"/><lb ed="R061" n="0502a07"/>藏者。外道大有经中说。非七<persName>佛</persName>之所说。此義具如一 <lb ed="X" n="0244b05"/><lb ed="R061" n="0502a08"/>道章说。</p> <lb ed="X" n="0244b06"/><lb ed="R061" n="0502a09"/><p xml:id="pX39p0244b0601">此下第五明二生门。于中有二。别明。总结。别中有二。 <lb ed="X" n="0244b07"/><lb ed="R061" n="0502a10"/>先明业生。後显变生。业生之内亦有二别。三贤位中 <lb ed="X" n="0244b08"/><lb ed="R061" n="0502a11"/>伏粗无明。離于繫业。而有细爱用。不繫业故。善为缘 <lb ed="X" n="0244b09"/><lb ed="R061" n="0502a12"/>子者。报因种子为增上缘故。爱为润业者。以现行爱 <lb ed="X" n="0244b10"/><lb ed="R061" n="0502a13"/>润业种子故。故名息用而不断爱用者。息繫业用故。 <lb ed="X" n="0244b11"/><lb ed="R061" n="0502a14"/>异前凡夫。爱用润业故。异後圣人也。次言十一人亦 <lb ed="X" n="0244b12"/><lb ed="R061" n="0502a15"/>伏法界中三界业果者。总擧圣位。初地乃至七地三 <lb ed="X" n="0244b13"/><lb ed="R061" n="0502a16"/>界果俱伏尽无馀八地乃尽者。明此位中理以业生。 <lb ed="X" n="0244b14"/><lb ed="R061" n="0502a17"/>用愿智力自在生故。故不起爱以为润业。乃至七地 <lb ed="X" n="0244b15"/><lb ed="R061" n="0502a18"/>爱。最後身复不更受。故言无馀。八地不受。故言乃尽 <lb ed="X" n="0244b16"/><lb ed="R061" n="0502b01"/>也。从此以上示现作<persName>佛</persName>。此下第二显变化生。谓从八 <lb ed="X" n="0244b17"/><lb ed="R061" n="0502b02"/>地以上四地。不受三界业种子报。故言无子爱三界 <lb ed="X" n="0244b18"/><lb ed="R061" n="0502b03"/>之报。以三界烦恼皆伏尽故。法执无明未能伏尽。故 <lb ed="X" n="0244b19"/><lb ed="R061" n="0502b04"/>言唯有无明习在。以是法执无明力故。发无漏业。受 <lb ed="X" n="0244b20"/><lb ed="R061" n="0502b05"/>变易报。而其三界熏习种子。乃至金刚。相续不绝。是 <lb ed="X" n="0244b21"/><lb ed="R061" n="0502b06"/>故说为不出三界。又其净土依止妙色。虽是无漏法 <lb ed="X" n="0244b22"/><lb ed="R061" n="0502b07"/>处所摄。而皆依止于异熟识。是故不名为净土也。以 <lb ed="X" n="0244b23"/><lb ed="R061" n="0502b08"/>大愿力故变化生者。谓于秽土王宫受生。及与六道 <lb ed="X" n="0244b24"/><lb ed="R061" n="0502b09"/>受种种生。皆是变化不由业生故。以是故我昔以下 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0244c" n="0244c"/> <lb ed="X" n="0244c01"/><lb ed="R061" n="0502b10"/>总结。天中说者。第六天中说是義故。业生者。七地<anchor xml:id="nkr_note_add_0244c0101" n="0244c0101"/><anchor xml:id="beg0244c0101" n="0244c0101"/>已<anchor xml:id="end0244c0101"/> <lb ed="X" n="0244c02"/><lb ed="R061" n="0502b11"/>还故。变生者。八地<anchor xml:id="nkr_note_add_0244c0201" n="0244c0201"/><anchor xml:id="beg0244c0201" n="0244c0201"/>已<anchor xml:id="end0244c0201"/>上故。</p> <lb ed="X" n="0244c03"/><lb ed="R061" n="0502b12"/><p xml:id="pX39p0244c0301">此下第六明二业门。于中有二。别明。总结。初慧业中 <lb ed="X" n="0244c04"/><lb ed="R061" n="0502b13"/>言无相无生智者。忘分别相及依他生故。心心缘法 <lb ed="X" n="0244c05"/><lb ed="R061" n="0502b14"/>性者。证实性故。而生无照者。以離能取所取分别故。 <lb ed="X" n="0244c06"/><lb ed="R061" n="0502b15"/>伏断等业亦是慧业。但前<anchor xml:id="nkr_note_add_0244c0601" n="0244c0601"/><anchor xml:id="beg0244c0601" n="0244c0601"/>已<anchor xml:id="end0244c0601"/>显。故今不说耳。智出 <lb ed="X" n="0244c07"/><lb ed="R061" n="0502b16"/>有谛中有为无漏等者。依正体智出後得智。于中俱 <lb ed="X" n="0244c08"/><lb ed="R061" n="0502b17"/>有慈悲等德。上弘<persName>佛</persName>道。下化众生。所以通名为功德 <lb ed="X" n="0244c09"/><lb ed="R061" n="0502b18"/>业。从初圣以下。重显功德业。以变易故。毕故不造新 <lb ed="X" n="0244c10"/><lb ed="R061" n="0503a01"/>者。功德转增前变後易。故于生死有漏之业。但能毕 <lb ed="X" n="0244c11"/><lb ed="R061" n="0503a02"/>故而不造新也。变化生一切者。七地以下虽有业生。 <lb ed="X" n="0244c12"/><lb ed="R061" n="0503a03"/>而亦兼有变化生故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0244c13"/><lb ed="R061" n="0503a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">释義品</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0244002" n="0244002"/>〇释義品</head> <lb ed="X" n="0244c14"/><lb ed="R061" n="0503a05"/><p xml:id="pX39p0244c1401">正明六入有三分中。初列名字。次辨观相。如是二分 <lb ed="X" n="0244c15"/><lb ed="R061" n="0503a06"/>竟在于前。此第三依观行相。释前名義。训释诸名義。 <lb ed="X" n="0244c16"/><lb ed="R061" n="0503a07"/>故名释義品也。在文有四。牒问。许说。总标。别释。初牒 <lb ed="X" n="0244c17"/><lb ed="R061" n="0503a08"/>问者。学观品初。问言云何菩萨学观名字義相。及心 <lb ed="X" n="0244c18"/><lb ed="R061" n="0503a09"/>所行法。复当云何。此二问中。後问<anchor xml:id="nkr_note_add_0244c1801" n="0244c1801"/><anchor xml:id="beg0244c1801" n="0244c1801"/>已<anchor xml:id="end0244c1801"/>答前義相问。彼 <lb ed="X" n="0244c19"/><lb ed="R061" n="0503a10"/>品略答而未廣释。故今重牒言汝先言義相云何者 <lb ed="X" n="0244c20"/><lb ed="R061" n="0503a11"/>也。所谓以下第二许说六位義相。<persName>佛</persName>子以下第三总 <lb ed="X" n="0244c21"/><lb ed="R061" n="0503a12"/>标所释体義。菩萨体者。谓种姓体義。名功德者。依 <lb ed="X" n="0244c22"/><lb ed="R061" n="0503a13"/>种姓起一切<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244003" n="0244003"/>功德。有大義利故。有深所以。故<persName>佛</persName>以下 <lb ed="X" n="0244c23"/><lb ed="R061" n="0503a14"/>第<anchor xml:id="nkr_note_orig_0244004" n="0244004"/>二别释。释六位義。即为二分。前三後三为二分故。</p> <lb ed="X" n="0244c24"/><lb ed="R061" n="0503a15"/><p xml:id="pX39p0244c2401">释三贤中。别明总结。初十住内释初有二。先明入住 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0245a" n="0245a"/> <lb ed="X" n="0245a01"/><lb ed="R061" n="0503a16"/>方便。後释正入住相。初方便中。八句示现。一牒所入 <lb ed="X" n="0245a02"/><lb ed="R061" n="0503a17"/>位。二擧能入人。三者发心。四者立名。五者修行。六者 <lb ed="X" n="0245a03"/><lb ed="R061" n="0503a18"/>受报。七者得失。八者进退。发心住者。是牒所入。是人 <lb ed="X" n="0245a04"/><lb ed="R061" n="0503b01"/>以下擧能入人。言具缚者。在外凡位。不识者不识三 <lb ed="X" n="0245a05"/><lb ed="R061" n="0503b02"/>宝故。不解者不解<anchor xml:id="nkr_note_orig_0245001" n="0245001"/>望人故。不智者。以迷好恶因故。不 <lb ed="X" n="0245a06"/><lb ed="R061" n="0503b03"/>知者。不了苦乐果故。从不识以下第三明发心。値<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0245a07"/><lb ed="R061" n="0503b04"/>菩萨教法者。谓或値<persName>佛</persName>。或値菩萨。或値<persName>佛</persName>及菩萨教 <lb ed="X" n="0245a08"/><lb ed="R061" n="0503b05"/>法故。中起一念信者。于三境起决定信。信有<persName>佛</persName>道修 <lb ed="X" n="0245a09"/><lb ed="R061" n="0503b06"/>行可得故。发是信<anchor xml:id="nkr_note_add_0245a0901" n="0245a0901"/><anchor xml:id="beg0245a0901" n="0245a0901"/>已<anchor xml:id="end0245a0901"/>名入内凡。发菩提心者。于大菩 <lb ed="X" n="0245a10"/><lb ed="R061" n="0503b07"/>提发决定愿。愿我当成无上菩提。作诸众生一切義 <lb ed="X" n="0245a11"/><lb ed="R061" n="0503b08"/>利故。此人以下第四立名。言尔时者。发心<anchor xml:id="nkr_note_add_0245a1101" n="0245a1101"/><anchor xml:id="beg0245a1101" n="0245a1101"/>已<anchor xml:id="end0245a1101"/>後。言住 <lb ed="X" n="0245a12"/><lb ed="R061" n="0503b09"/>前者。初住<anchor xml:id="nkr_note_add_0245a1201" n="0245a1201"/><anchor xml:id="beg0245a1201" n="0245a1201"/>已<anchor xml:id="end0245a1201"/>前。是时名为信想菩萨。以能修行十信 <lb ed="X" n="0245a13"/><lb ed="R061" n="0503b10"/>心故。假名菩萨者。心未坚实故。犹如轻毛故。名字菩 <lb ed="X" n="0245a14"/><lb ed="R061" n="0503b11"/>萨者。行不称名故。未得義相故。其人以下第五修行。 <lb ed="X" n="0245a15"/><lb ed="R061" n="0503b12"/>于中有二。先明十信。後显十戒。言十善者。谓遮十恶。 <lb ed="X" n="0245a16"/><lb ed="R061" n="0503b13"/>五八十戒者。是摄律仪戒。六波罗蜜戒者。是摄善法 <lb ed="X" n="0245a17"/><lb ed="R061" n="0503b14"/>戒也。复行以下第六受报。于中亦二。先牒十善及十 <lb ed="X" n="0245a18"/><lb ed="R061" n="0503b15"/>信因。後显天报及人王报。铁轮王者。统领一州。如色 <lb ed="X" n="0245a19"/><lb ed="R061" n="0503b16"/>蕴门总摄诸色。粟散王者。别领诸国。如界门中十色 <lb ed="X" n="0245a20"/><lb ed="R061" n="0503b17"/>界别等故。如粟别故曰散。若依是義。自馀诸王。各领 <lb ed="X" n="0245a21"/><lb ed="R061" n="0503b18"/>别国。皆名粟散。如仁王经言。上品十善铁轮王。中下 <lb ed="X" n="0245a22"/><lb ed="R061" n="0504a01"/>品十善粟散王故。今此经中。分粟散王以别二品。其 <lb ed="X" n="0245a23"/><lb ed="R061" n="0504a02"/>中品者仍受本名。下品王者。别名人王。由发大心。故 <lb ed="X" n="0245a24"/><lb ed="R061" n="0504a03"/>得为王。善根差别。故有三别也。具足以下第七得失。 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0245b" n="0245b"/> <lb ed="X" n="0245b01"/><lb ed="R061" n="0504a04"/>虽具诸惑而集诸善根。亦退以下第八进退。先标。後 <lb ed="X" n="0245b02"/><lb ed="R061" n="0504a05"/>释。文相可知。</p> <lb ed="X" n="0245b03"/><lb ed="R061" n="0504a06"/><p xml:id="pX39p0245b0301"><persName>佛</persName>子以下明初住相。于中有二。先牒方便。始入以下正 <lb ed="X" n="0245b04"/><lb ed="R061" n="0504a07"/>明住相。依人空尽门。得显种姓。故言始入空界住空 <lb ed="X" n="0245b05"/><lb ed="R061" n="0504a08"/>性位。始入空界。是发心義。依人空门初发心故。依人 <lb ed="X" n="0245b06"/><lb ed="R061" n="0504a09"/>空智发有中行。依<persName>佛</persName>教法作意修习一切功德。是为 <lb ed="X" n="0245b07"/><lb ed="R061" n="0504a10"/>住義。離诸分别不自造心。任运生起一切功德。是为 <lb ed="X" n="0245b08"/><lb ed="R061" n="0504a11"/>地義。而今未得。是故不名为地。但得名住。此是拣别 <lb ed="X" n="0245b09"/><lb ed="R061" n="0504a12"/>住与地别也。治地中言常随空心净八万四千法门者。 <lb ed="X" n="0245b10"/><lb ed="R061" n="0504a13"/>依六度法净尔许门。是義廣说如贤劫经。彼有菩萨。 <lb ed="X" n="0245b11"/><lb ed="R061" n="0504a14"/>名曰喜王。宴坐七日。作是思惟。菩萨行何三昧。便速 <lb ed="X" n="0245b12"/><lb ed="R061" n="0504a15"/>逮致八万四千诸度法门陀罗尼门等。过七日<anchor xml:id="nkr_note_add_0245b1201" n="0245b1201"/><anchor xml:id="beg0245b1201" n="0245b1201"/>已<anchor xml:id="end0245b1201"/>。往 <lb ed="X" n="0245b13"/><lb ed="R061" n="0504a16"/>诣<persName>佛</persName>所。请前所念。<persName>佛</persName>时对曰。快问是義。有三昧门。名 <lb ed="X" n="0245b14"/><lb ed="R061" n="0504a17"/>了诸法本。行是三昧。便速逮致八万四千诸度门等。 <lb ed="X" n="0245b15"/><lb ed="R061" n="0504a18"/>何者是其八万四千。彼经中说。诸<persName>佛</persName>功德。凡有三百 <lb ed="X" n="0245b16"/><lb ed="R061" n="0504b01"/>五十种门。于彼三百五十种德。各修六度以之为因。 <lb ed="X" n="0245b17"/><lb ed="R061" n="0504b02"/>便有二千一百诸度。对治四大六衰之愚。便有二万 <lb ed="X" n="0245b18"/><lb ed="R061" n="0504b03"/>一千诸度。言四大者。谓内四大。言六衰者。谓外六尘。 <lb ed="X" n="0245b19"/><lb ed="R061" n="0504b04"/>六尘之贼衰耗善法。故名为衰。彼前二万一千诸度。 <lb ed="X" n="0245b20"/><lb ed="R061" n="0504b05"/>各对众生四种心患。便有八万四千诸度。言四患者。 <lb ed="X" n="0245b21"/><lb ed="R061" n="0504b06"/>多贪嗔痴及等分行。是谓八万四千法门。次言淸净 <lb ed="X" n="0245b22"/><lb ed="R061" n="0504b07"/>鲜白故名治地者。依前八万四千法门。能治四大六 <lb ed="X" n="0245b23"/><lb ed="R061" n="0504b08"/>衰四患。所以心地淸白。故名治地住也。修行中言长 <lb ed="X" n="0245b24"/><lb ed="R061" n="0504b09"/>养一切行者。依前所治淸白心地。长养诸行。故名修 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0245c" n="0245c"/> <lb ed="X" n="0245c01"/><lb ed="R061" n="0504b10"/>行也。生贵中言生在<persName>佛</persName>家种子性淸净者。依所修行 <lb ed="X" n="0245c02"/><lb ed="R061" n="0504b11"/>得生<persName>佛</persName>家。由<persName>佛</persName>教力空解转增。故名生贵也。多习无 <lb ed="X" n="0245c03"/><lb ed="R061" n="0504b12"/>量善根者。巧便修习众多善根。以之故名方便具足 <lb ed="X" n="0245c04"/><lb ed="R061" n="0504b13"/>也。成就第六般若者。对治邪执故。名正心也。入无生 <lb ed="X" n="0245c05"/><lb ed="R061" n="0504b14"/>毕竟空界者。依般若力转入三空。有进无退。名不退 <lb ed="X" n="0245c06"/><lb ed="R061" n="0504b15"/>也。从发心不生倒者。从发心来。远離顚倒。不起烦恼 <lb ed="X" n="0245c07"/><lb ed="R061" n="0504b16"/>邪魔。可以破菩提心。以是義故名为童真。犹如年少 <lb ed="X" n="0245c08"/><lb ed="R061" n="0504b17"/>沙弥生来不犯色欲。如<name role="" type="person">鸯掘魔罗</name>经言。尔时<persName>世尊</persName>告 <lb ed="X" n="0245c09"/><lb ed="R061" n="0504b18"/>央掘魔。汝当受持童真。净戒子注中言。童真是沙弥 <lb ed="X" n="0245c10"/><lb ed="R061" n="0505a01"/>别名。胡本云式叉。宋言学。亦言随顺无违。今此位中 <lb ed="X" n="0245c11"/><lb ed="R061" n="0505a02"/>名童真者。从发心来随顺理教。而无违義也。当绍<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0245c12"/><lb ed="R061" n="0505a03"/>位者。由前童真随顺力故。从教生解。名法王子也。得 <lb ed="X" n="0245c13"/><lb ed="R061" n="0505a04"/>无生心最上者。生空解中此最勝故。故名灌顶也。</p> <lb ed="X" n="0245c14"/><lb ed="R061" n="0505a05"/><p xml:id="pX39p0245c1401">十行中先总明。进入五阴法性空者。前十住中得内 <lb ed="X" n="0245c15"/><lb ed="R061" n="0505a06"/>人空。此十行位得内法空。依法空解。亦行八万四千 <lb ed="X" n="0245c16"/><lb ed="R061" n="0505a07"/>法门。是故通名为中十行。次别明中始入法空者。前 <lb ed="X" n="0245c17"/><lb ed="R061" n="0505a08"/>得人空。而犹存法。今得法空。于内无遗。是故始生欢 <lb ed="X" n="0245c18"/><lb ed="R061" n="0505a09"/>喜心也。第二中言常化众生者。内持戒行。外导众生 <lb ed="X" n="0245c19"/><lb ed="R061" n="0505a10"/>故。名饶益也。于实得法忍心者。于法实性得法忍心。 <lb ed="X" n="0245c20"/><lb ed="R061" n="0505a11"/>依法忍故得众生忍。无我我所。名无嗔恨也。常住功 <lb ed="X" n="0245c21"/><lb ed="R061" n="0505a12"/>德者。精进无息。所以常住。常住不废。故名无尽也。不 <lb ed="X" n="0245c22"/><lb ed="R061" n="0505a13"/>失正念者。依禅定力。深伏痴乱。所以临终不浊。是故 <lb ed="X" n="0245c23"/><lb ed="R061" n="0505a14"/>名为離痴乱也。生生常在者。由般若力随顺觉者。所 <lb ed="X" n="0245c24"/><lb ed="R061" n="0505a15"/>以常在<persName>佛</persName>土现生。故名善现也。于我无我者。依方便 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0246a" n="0246a"/> <lb ed="X" n="0246a01"/><lb ed="R061" n="0505a16"/>力。巧離二边。乃至诸法无所染著。故名无著也。常顺 <lb ed="X" n="0246a02"/><lb ed="R061" n="0505a17"/>敬者。依愿度力。常能随顺三世<persName>佛</persName>法。故名尊重也。说 <lb ed="X" n="0246a03"/><lb ed="R061" n="0505a18"/>法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246001" n="0246001"/>度人者。依力度动成物轨。離恶行善。故名善法也。 <lb ed="X" n="0246a04"/><lb ed="R061" n="0505b01"/>二谛非如者。非二言下如言有二。故曰非如。所以然 <lb ed="X" n="0246a05"/><lb ed="R061" n="0505b02"/>者。以非相非非相故。以非相故。非如有谛之言。非非 <lb ed="X" n="0246a06"/><lb ed="R061" n="0505b03"/>相故。非如无谛之称。作如是解。離虚妄言。以是義故 <lb ed="X" n="0246a07"/><lb ed="R061" n="0505b04"/>名真实行。是依智度以立其名。与前慧度有何异者。 <lb ed="X" n="0246a08"/><lb ed="R061" n="0505b05"/>彼明遣相入空以顺<persName>佛</persName>法身義。此显亦遣非相涉俗 <lb ed="X" n="0246a09"/><lb ed="R061" n="0505b06"/>離虚妄義。由是道理。二度差别也。</p> <lb ed="X" n="0246a10"/><lb ed="R061" n="0505b07"/><p xml:id="pX39p0246a1001">十迴向中亦先总明。众生空者。假名人空。无我空者。 <lb ed="X" n="0246a11"/><lb ed="R061" n="0505b08"/>五阴法空。无我之法亦性空故。二空平等。无别者。其 <lb ed="X" n="0246a12"/><lb ed="R061" n="0505b09"/>人空观通遣自他亲疏之性。故言平等。其法空观遍 <lb ed="X" n="0246a13"/><lb ed="R061" n="0505b10"/>遣内外差别之相。故言无别。一观相者平等观故。一 <lb ed="X" n="0246a14"/><lb ed="R061" n="0505b11"/>合相者无别见故。上言入者。一时顿入内外人法二 <lb ed="X" n="0246a15"/><lb ed="R061" n="0505b12"/>空观故。是名第三平等空观。即为见道三心方便。谓 <lb ed="X" n="0246a16"/><lb ed="R061" n="0505b13"/>内遣有情假缘智者。十住人空为方便故。内遣诸法 <lb ed="X" n="0246a17"/><lb ed="R061" n="0505b14"/>假缘智者。十行法空为方便故。遍遣一切有情诸法 <lb ed="X" n="0246a18"/><lb ed="R061" n="0505b15"/>假缘智者。以十迴向平等空观为方便故。从此方便。 <lb ed="X" n="0246a19"/><lb ed="R061" n="0505b16"/>立彼三心故。学习百万亿乃至空观故。迴易前後者。 <lb ed="X" n="0246a20"/><lb ed="R061" n="0505b17"/>增前八万四千法门。以至百万亿诸法门故。迴前空观。 <lb ed="X" n="0246a21"/><lb ed="R061" n="0505b18"/>易後空观。辗转增进不相離故。心心观唯者。前心观 <lb ed="X" n="0246a22"/><lb ed="R061" n="0506a01"/>其诸境唯心。後心亦观诸境唯心故。明明寂灭者。前 <lb ed="X" n="0246a23"/><lb ed="R061" n="0506a02"/>明不取生起之相。後明亦遣暄动相故。如是心明长 <lb ed="X" n="0246a24"/><lb ed="R061" n="0506a03"/>养地上真明观法。故言长养。上地明观法故。迴因向 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0246b" n="0246b"/> <lb ed="X" n="0246b01"/><lb ed="R061" n="0506a04"/>果。此中因者地前方便。果者即指地上正观。乃至<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0246b02"/><lb ed="R061" n="0506a05"/>地一切功德。即以是義名为迴向。复以无量心者。以 <lb ed="X" n="0246b03"/><lb ed="R061" n="0506a06"/>四无量心。受生三界。故言不捨。而无取著。故言不受。 <lb ed="X" n="0246b04"/><lb ed="R061" n="0506a07"/>故十向法如是者。是总结也。</p> <lb ed="X" n="0246b05"/><lb ed="R061" n="0506a08"/><p xml:id="pX39p0246b0501">常以<anchor xml:id="nkr_note_add_0246b0501" n="0246b0501"/><anchor xml:id="beg0246b0501" n="0246b0501"/>已<anchor xml:id="end0246b0501"/>下第二别明。常以无相心者。離众生相義。常 <lb ed="X" n="0246b06"/><lb ed="R061" n="0506a09"/>行六道者。救护众生義也。观一切法但有受等者。释 <lb ed="X" n="0246b07"/><lb ed="R061" n="0506a10"/>不壞義。不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246002" n="0246002"/>增假名而不住故。但有受者。是观受假。但 <lb ed="X" n="0246b08"/><lb ed="R061" n="0506a11"/>有用者。是观法假。但有名是观名假。是三假義。後文 <lb ed="X" n="0246b09"/><lb ed="R061" n="0506a12"/>当说也。三世诸<persName>佛</persName>法一切时行者。依教遍趣。故言等 <lb ed="X" n="0246b10"/><lb ed="R061" n="0506a13"/>行。是释等一切<persName>佛</persName>義也。入一切<persName>佛</persName>国土者。即是至一 <lb ed="X" n="0246b11"/><lb ed="R061" n="0506a14"/>切处義也。以常住三宝授与前人者。于一心内蕴三 <lb ed="X" n="0246b12"/><lb ed="R061" n="0506a15"/>宝德。恒授与人而无穷尽。即是无尽功德藏義也。言 <lb ed="X" n="0246b13"/><lb ed="R061" n="0506a16"/>相善者。涉事化物之行。无漏善者。忘相观空之解。解 <lb ed="X" n="0246b14"/><lb ed="R061" n="0506a17"/>时不壞假名。行时不失空解。如是习行不相违偝。故 <lb ed="X" n="0246b15"/><lb ed="R061" n="0506a18"/>言随顺平等善根也。一切法者。有谛差别。一合相者。 <lb ed="X" n="0246b16"/><lb ed="R061" n="0506b01"/>无相平等。平等是如。故曰如相也。诸法无二者。不著 <lb ed="X" n="0246b17"/><lb ed="R061" n="0506b02"/>所取之境。般若无生者。不著能取之智。不著能所。是 <lb ed="X" n="0246b18"/><lb ed="R061" n="0506b03"/>无缚義。有无平等三世一合。是解脱義也。觉一切法 <lb ed="X" n="0246b19"/><lb ed="R061" n="0506b04"/>第一義谛者。是释法界義。中道无相。一切法皆一照 <lb ed="X" n="0246b20"/><lb ed="R061" n="0506b05"/>相者。释无量義。是三十心以下。第二总结三贤位也。</p> <lb ed="X" n="0246b21"/><lb ed="R061" n="0506b06"/><p xml:id="pX39p0246b2101">此下第二释十二地。于中有二。总明。别释。初中言汝 <lb ed="X" n="0246b22"/><lb ed="R061" n="0506b07"/>先言云何名地者。先总问名字義相。今于其中别牒 <lb ed="X" n="0246b23"/><lb ed="R061" n="0506b08"/>地耳。持一切功德者。谓法界体周遍摄持一切功德。 <lb ed="X" n="0246b24"/><lb ed="R061" n="0506b09"/>犹如大地持山海等。生成一切因果者。能生一切善 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0246c" n="0246c"/> <lb ed="X" n="0246c01"/><lb ed="R061" n="0506b10"/>因。成熟一切善果。犹如大地能生芽等。成花果等。以 <lb ed="X" n="0246c02"/><lb ed="R061" n="0506b11"/>是二義名为地故。</p> <lb ed="X" n="0246c03"/><lb ed="R061" n="0506b12"/><p xml:id="pX39p0246c0301">此下别明初地中。言捨凡夫行者。得圣法故。捨凡夫 <lb ed="X" n="0246c04"/><lb ed="R061" n="0506b13"/>性。捨者即是过凡夫義。下以十句显是过義。一者家 <lb ed="X" n="0246c05"/><lb ed="R061" n="0506b14"/>过。如经生在<persName>佛</persName>家故。淸净法界为<persName>佛</persName>家故。二者位过。 <lb ed="X" n="0246c06"/><lb ed="R061" n="0506b15"/>如经绍菩萨位故。无所得心为菩萨位故。三者圣众 <lb ed="X" n="0246c07"/><lb ed="R061" n="0506b16"/>过。如经入圣众中故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0246c0701" n="0246c0701"/><anchor xml:id="beg0246c0701" n="0246c0701"/>已<anchor xml:id="end0246c0701"/>入诸大菩萨数故。四者離邪 <lb ed="X" n="0246c08"/><lb ed="R061" n="0506b17"/>过。如经四魔不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246003" n="0246003"/>到故。诸魔邪障不能壞故。五者正观 <lb ed="X" n="0246c09"/><lb ed="R061" n="0506b18"/>过。如经<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246004" n="0246004"/>无二边平等双照故。俱融有无而双照故。六 <lb ed="X" n="0246c10"/><lb ed="R061" n="0507a01"/>者勝进过。如经大信始满习学无生中道第一義谛 <lb ed="X" n="0246c11"/><lb ed="R061" n="0507a02"/>观故。信学<persName>佛</persName>地中道观故。七者兼照过。如经<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246005" n="0246005"/>常至二 <lb ed="X" n="0246c12"/><lb ed="R061" n="0507a03"/>地三地乃至十一地故。兼照最勝等馀门法界故。八 <lb ed="X" n="0246c13"/><lb ed="R061" n="0507a04"/>者当分过。如经心心寂灭法流水中一相无相故。遍 <lb ed="X" n="0246c14"/><lb ed="R061" n="0507a05"/>满法中界心心恒流故。九者法身过。如经二身无方 <lb ed="X" n="0246c15"/><lb ed="R061" n="0507a06"/>故。十者<persName>佛</persName>土过。如经通同<persName>佛</persName>土故。依十种殊勝功德。 <lb ed="X" n="0246c16"/><lb ed="R061" n="0507a07"/>无不欢喜。故名欢喜地也。</p> <lb ed="X" n="0246c17"/><lb ed="R061" n="0507a08"/><p xml:id="pX39p0246c1701">以正无相者。具足正戒。远離邪非。而不取戒及持犯 <lb ed="X" n="0246c18"/><lb ed="R061" n="0507a09"/>相故。善入众生界现<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246006" n="0246006"/>万<persName>佛</persName>世界者。随顺众生性。现诸 <lb ed="X" n="0246c19"/><lb ed="R061" n="0507a10"/><persName>佛</persName>土故。六通变化空同无为者。虽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0246007" n="0246007"/>无所为而无所为 <lb ed="X" n="0246c20"/><lb ed="R061" n="0507a11"/>故。内捨三轮之浊。外離二边之垢。以是義故。名離垢 <lb ed="X" n="0246c21"/><lb ed="R061" n="0507a12"/>地也。</p> <lb ed="X" n="0246c22"/><lb ed="R061" n="0507a13"/><p xml:id="pX39p0246c2201">光慧信忍者。此第三地忍度增上。信忍三中居上品 <lb ed="X" n="0246c23"/><lb ed="R061" n="0507a14"/>故。仰依<persName>如来</persName>十二部光。照诸众生十二支根。光光变 <lb ed="X" n="0246c24"/><lb ed="R061" n="0507a15"/>通。故名明地也。</p> <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0247a" n="0247a"/> <lb ed="X" n="0247a01"/><lb ed="R061" n="0507a16"/><p xml:id="pX39p0247a0101">大顺无生起忍者。顺忍三中始入下品故。观一切法 <lb ed="X" n="0247a02"/><lb ed="R061" n="0507a17"/>二谛相者。虽复大顺无生起忍。而恒观察有无相故。 <lb ed="X" n="0247a03"/><lb ed="R061" n="0507a18"/>上观者上弘<persName>佛</persName>道。下观者下化众生故。是第三观慈 <lb ed="X" n="0247a04"/><lb ed="R061" n="0507b01"/>悲喜捨。加三为七。七观照耀。故名炎地也。</p> <lb ed="X" n="0247a05"/><lb ed="R061" n="0507b02"/><p xml:id="pX39p0247a0501">顺忍修道者。顺忍三中修中品故。三界无明疑见一 <lb ed="X" n="0247a06"/><lb ed="R061" n="0507b03"/>切无不皆空者。依诸谛观能勝烦恼故。八辨功德入 <lb ed="X" n="0247a07"/><lb ed="R061" n="0507b04"/>五明论者。以是八五術勝诸世间故。所谓四辨因果 <lb ed="X" n="0247a08"/><lb ed="R061" n="0507b05"/>内道外道辨者。是显八辨。于因于果各有四故。以是 <lb ed="X" n="0247a09"/><lb ed="R061" n="0507b06"/>八辨勝内外故。因中四者。依菩萨地有四辨故。果中 <lb ed="X" n="0247a10"/><lb ed="R061" n="0507b07"/>四者。依<persName>如来</persName>地亦有四故。如十地经言。复次法无碍 <lb ed="X" n="0247a11"/><lb ed="R061" n="0507b08"/>智。知一切菩萨行法行智行随顺入。以義无碍智。知 <lb ed="X" n="0247a12"/><lb ed="R061" n="0507b09"/>分别说十地義差别入。以辞无碍智。不壞说与随顺 <lb ed="X" n="0247a13"/><lb ed="R061" n="0507b10"/>诸地道。以乐说无碍智。说一一地无量相。论曰是中 <lb ed="X" n="0247a14"/><lb ed="R061" n="0507b11"/>菩萨地相者有四种。一智相。二说相。三与方便相。四 <lb ed="X" n="0247a15"/><lb ed="R061" n="0507b12"/>入无量门相是中故。一切菩萨行者。法行智行。示现 <lb ed="X" n="0247a16"/><lb ed="R061" n="0507b13"/>观智说故。十地差别者谓心说者。口言应知。不壞说 <lb ed="X" n="0247a17"/><lb ed="R061" n="0507b14"/>与随顺诸地道者。不顚倒教授故。云何<persName>如来</persName>地相。经 <lb ed="X" n="0247a18"/><lb ed="R061" n="0507b15"/>曰复次以法无碍智。知一切<persName>佛</persName>于一念间得正觉。 <lb ed="X" n="0247a19"/><lb ed="R061" n="0507b16"/>以義无碍智。知种种时事相差别。以辞无碍智。随正 <lb ed="X" n="0247a20"/><lb ed="R061" n="0507b17"/>觉差别说。以乐说无碍智。于一一句法无量劫说。而 <lb ed="X" n="0247a21"/><lb ed="R061" n="0507b18"/>不穷尽。论曰是中<persName>如来</persName>地相者有四种。一法身相。 <lb ed="X" n="0247a22"/><lb ed="R061" n="0508a01"/>二色身相。三正觉相。四者说相。是中时者。随何劫中 <lb ed="X" n="0247a23"/><lb ed="R061" n="0508a02"/>成何等<persName>佛</persName>。事者以何等<persName>佛</persName>土随何等<persName>佛</persName>身。相者随名 <lb ed="X" n="0247a24"/><lb ed="R061" n="0508a03"/>所记可得见闻故。随正觉者。依十种<persName>佛</persName>如正觉说应 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0247b" n="0247b"/> <lb ed="X" n="0247b01"/><lb ed="R061" n="0508a04"/>知故。如是二门各有四辨。是故名为八辨功德。内外 <lb ed="X" n="0247b02"/><lb ed="R061" n="0508a05"/>者内明外明也。方道者医方也。因果者因明论也。宗 <lb ed="X" n="0247b03"/><lb ed="R061" n="0508a06"/>名果故。鬼师者种种咒诅。是声明论。由是能勝世间 <lb ed="X" n="0247b04"/><lb ed="R061" n="0508a07"/>诸道。总而言之。内即勝诸烦恼。外即勝诸世间。非彼 <lb ed="X" n="0247b05"/><lb ed="R061" n="0508a08"/>所勝。故名难勝也。</p> <lb ed="X" n="0247b06"/><lb ed="R061" n="0508a09"/><p xml:id="pX39p0247b0601">上顺诸法观者。顺忍上品故。三世一合寂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247001" n="0247001"/>照无二。是 <lb ed="X" n="0247b07"/><lb ed="R061" n="0508a10"/>观现行。故名现前地也。</p> <lb ed="X" n="0247b08"/><lb ed="R061" n="0508a11"/><p xml:id="pX39p0247b0801">无生忍诸法观者。无生三忍中。始入下品故。非有烦 <lb ed="X" n="0247b09"/><lb ed="R061" n="0508a12"/>恼非无烦恼者。十地经言。住此菩萨远行地中。不名 <lb ed="X" n="0247b10"/><lb ed="R061" n="0508a13"/>有烦恼者。不名无烦恼者。何以故。一切烦恼不现行 <lb ed="X" n="0247b11"/><lb ed="R061" n="0508a14"/>故。贪求<persName>如来</persName>智慧。未满足故。一生一灭一果三界最 <lb ed="X" n="0247b12"/><lb ed="R061" n="0508a15"/>後一身者。是明远至分段後边故。一入一出集无量 <lb ed="X" n="0247b13"/><lb ed="R061" n="0508a16"/>功德乃至寂灭者。是明长时入观修行。以是二義。故 <lb ed="X" n="0247b14"/><lb ed="R061" n="0508a17"/>名远行也。</p> <lb ed="X" n="0247b15"/><lb ed="R061" n="0508a18"/><p xml:id="pX39p0247b1501">言是故者。是前<anchor xml:id="nkr_note_add_0247b1501" n="0247b1501"/><anchor xml:id="beg0247b1501" n="0247b1501"/>已<anchor xml:id="end0247b1501"/>受最後身故。此第八地捨三界报。 <lb ed="X" n="0247b16"/><lb ed="R061" n="0508b01"/>既捨分段三界。故言变易果用。此是三种意生身中。 <lb ed="X" n="0247b17"/><lb ed="R061" n="0508b02"/>大力菩萨意生身也。入中忍无相慧者。无生忍三中。 <lb ed="X" n="0247b18"/><lb ed="R061" n="0508b03"/>始居中品故。出有入无化现无常者。恒出有谛常入 <lb ed="X" n="0247b19"/><lb ed="R061" n="0508b04"/>无谛。任运幷观化现自在。皆非常故。是依出入无异 <lb ed="X" n="0247b20"/><lb ed="R061" n="0508b05"/>之義以释不动。如人王经八地中言。在有常修空。处 <lb ed="X" n="0247b21"/><lb ed="R061" n="0508b06"/>空常万化故。自见<anchor xml:id="nkr_note_add_0247b2101" n="0247b2101"/><anchor xml:id="beg0247b2101" n="0247b2101"/>己<anchor xml:id="end0247b2101"/>身当果诸<persName>佛</persName>摩顶说法者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0247b2102" n="0247b2102"/><anchor xml:id="beg0247b2102" n="0247b2102"/>己<anchor xml:id="end0247b2102"/>身 <lb ed="X" n="0247b22"/><lb ed="R061" n="0508b07"/>相续所成当果。有二法身之中。果极法身无二无别。 <lb ed="X" n="0247b23"/><lb ed="R061" n="0508b08"/>应化法身随缘众多。菩萨自见应化法身。故言诸<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0247b24"/><lb ed="R061" n="0508b09"/>今此菩萨以众多身现诸<persName>佛</persName>会。故彼诸<persName>佛</persName>各为说法。 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0247c" n="0247c"/> <lb ed="X" n="0247c01"/><lb ed="R061" n="0508b10"/>此菩萨心遍彼诸身。随闻说法各别修行。故言身心 <lb ed="X" n="0247c02"/><lb ed="R061" n="0508b11"/>别行。如是道理非思量境。故言不可思议。是依当果 <lb ed="X" n="0247c03"/><lb ed="R061" n="0508b12"/>决定之義以释不动。以是二義。名不动地也。</p> <lb ed="X" n="0247c04"/><lb ed="R061" n="0508b13"/><p xml:id="pX39p0247c0401">复入上观光光<persName>佛</persName>化者。无生三忍中。复入上品。观智 <lb ed="X" n="0247c05"/><lb ed="R061" n="0508b14"/>光色光无不妙故。以是二義名妙慧地。</p> <lb ed="X" n="0247c06"/><lb ed="R061" n="0508b15"/><p xml:id="pX39p0247c0601">菩萨尔时入中道第一義谛观者。是明能入第十法 <lb ed="X" n="0247c07"/><lb ed="R061" n="0508b16"/>界。此是总句。下出别義。十句示现。一者行入。如经大 <lb ed="X" n="0247c08"/><lb ed="R061" n="0508b17"/>寂忍下品中行。行<persName>佛</persName>行处故。二者受入。如经坐千宝 <lb ed="X" n="0247c09"/><lb ed="R061" n="0508b18"/>相莲花。受<persName>佛</persName>记位故。三者学入。如经学<persName>佛</persName>化功故。四 <lb ed="X" n="0247c10"/><lb ed="R061" n="0509a01"/>者断入。如经二习伏断故。五者信入。仰信<persName>佛</persName>智。如经 <lb ed="X" n="0247c11"/><lb ed="R061" n="0509a02"/>大信成故。六者证入。通达自境。如经同真际等法性 <lb ed="X" n="0247c12"/><lb ed="R061" n="0509a03"/>故。同者以離能所二分别故。等者其三世平等性故。 <lb ed="X" n="0247c13"/><lb ed="R061" n="0509a04"/>如仁王经言。智慧虽起灭。以能无生无灭故。七者平 <lb ed="X" n="0247c14"/><lb ed="R061" n="0509a05"/>等入。依内证智。成一味德。如经二谛一相。一切功德 <lb ed="X" n="0247c15"/><lb ed="R061" n="0509a06"/>故。八者差别入。以外化智。善达機根。如经入众生根 <lb ed="X" n="0247c16"/><lb ed="R061" n="0509a07"/>故。九者内教入。如经无量璎珞功德故。十者外形入。 <lb ed="X" n="0247c17"/><lb ed="R061" n="0509a08"/>如经一时等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0247002" n="0247002"/>示一切形相故。依此十种功德之法。润 <lb ed="X" n="0247c18"/><lb ed="R061" n="0509a09"/>彼六道众生善根。故名法雲地也。</p> <lb ed="X" n="0247c19"/><lb ed="R061" n="0509a10"/><p xml:id="pX39p0247c1901">无垢地中。在文有三。一者显德。二立人称。三释地名。 <lb ed="X" n="0247c20"/><lb ed="R061" n="0509a11"/>初中言住大寂门中品忍观者。第五大寂忍有三品 <lb ed="X" n="0247c21"/><lb ed="R061" n="0509a12"/>之中。今此位中住中品故。此是总句。此住有十种。一 <lb ed="X" n="0247c22"/><lb ed="R061" n="0509a13"/>者满住。因行圆满。如经功行满足故。二者登住。登中 <lb ed="X" n="0247c23"/><lb ed="R061" n="0509a14"/>道顶。如经登大山台故。三者心住。如经入百千三昧 <lb ed="X" n="0247c24"/><lb ed="R061" n="0509a15"/>故。四者身住。如经集<persName>佛</persName>仪用故。五者有为住。有异熟识 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0248a" n="0248a"/> <lb ed="X" n="0248a01"/><lb ed="R061" n="0509a16"/>苦谛生灭。如经唯有累果无常生灭故。六者无为住。 <lb ed="X" n="0248a02"/><lb ed="R061" n="0509a17"/>远離一切分别造作。如经心心无为故。七者过下住。 <lb ed="X" n="0248a03"/><lb ed="R061" n="0509a18"/>下十地中因行未满。如经行过十地故。八者同上住。 <lb ed="X" n="0248a04"/><lb ed="R061" n="0509b01"/>照中道顶。<persName>佛</persName>智不过。如经解与<persName>佛</persName>同故。九坐处住。恒 <lb ed="X" n="0248a05"/><lb ed="R061" n="0509b02"/>坐<persName>如来</persName>座。为众生说法。如经坐<persName>佛</persName>座处故。十境界住。 <lb ed="X" n="0248a06"/><lb ed="R061" n="0509b03"/>二谛一切法。二智无不见。如经其智见二常无常一 <lb ed="X" n="0248a07"/><lb ed="R061" n="0509b04"/>切法境故。言见二者。今犹未出二谛外故。当知以下 <lb ed="X" n="0248a08"/><lb ed="R061" n="0509b05"/>相形立名。于中有二。先立。後释。所以<anchor xml:id="nkr_note_add_0248a0801" n="0248a0801"/><anchor xml:id="beg0248a0801" n="0248a0801"/>已<anchor xml:id="end0248a0801"/>下是第二释。 <lb ed="X" n="0248a09"/><lb ed="R061" n="0509b06"/>大变力者。神通力故。百劫万劫者。略千劫故。八法轮 <lb ed="X" n="0248a10"/><lb ed="R061" n="0509b07"/>者。为二乘转有作四谛法轮。为菩萨转无作四谛法 <lb ed="X" n="0248a11"/><lb ed="R061" n="0509b08"/>轮故。乃至进止一切法同者。以是義故名为学<persName>佛</persName>也。 <lb ed="X" n="0248a12"/><lb ed="R061" n="0509b09"/>住是以下正释地名。所言是者指前说故。入金刚三 <lb ed="X" n="0248a13"/><lb ed="R061" n="0509b10"/>昧者。依前所住百千三昧乘。入最後金刚三昧。此时 <lb ed="X" n="0248a14"/><lb ed="R061" n="0509b11"/>不为诸相所壞。故言一相无相。亦复不为诸垢所碍。 <lb ed="X" n="0248a15"/><lb ed="R061" n="0509b12"/>故言寂灭无为。以是義故名无垢地。</p> <lb ed="X" n="0248a16"/><lb ed="R061" n="0509b13"/><p xml:id="pX39p0248a1601">妙觉地中。亦有三分。总标。别释。第三总结。初总标言 <lb ed="X" n="0248a17"/><lb ed="R061" n="0509b14"/>妙觉上忍大寂无相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248001" n="0248001"/>观者。大寂忍三品中。妙觉在上 <lb ed="X" n="0248a18"/><lb ed="R061" n="0509b15"/>品故。别释之中有其二句。初句显德。後句释名。显德 <lb ed="X" n="0248a19"/><lb ed="R061" n="0509b16"/>之内有二子句。初显利他功德周遍。後显自利功德 <lb ed="X" n="0248a20"/><lb ed="R061" n="0509b17"/>圆满。唯以一切众生缘生善法者。<persName>如来</persName>圆智无功用 <lb ed="X" n="0248a21"/><lb ed="R061" n="0509b18"/>心。但由一切众生機缘。任运遍生一切善法。是为利 <lb ed="X" n="0248a22"/><lb ed="R061" n="0510a01"/>他功德周遍。亦自持一切功德者。虽恒与他一切善 <lb ed="X" n="0248a23"/><lb ed="R061" n="0510a02"/>法。而常不失自内圆德。是为自利功德圆满。以是二 <lb ed="X" n="0248a24"/><lb ed="R061" n="0510a03"/>義故名<persName>佛</persName>藏。此下第二释妙觉名。于中二句。正释。简 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0248b" n="0248b"/> <lb ed="X" n="0248b01"/><lb ed="R061" n="0510a04"/>别。而寂照一切法者。虽无功用。而有遍照。寂者妙義。 <lb ed="X" n="0248b02"/><lb ed="R061" n="0510a05"/>远離生灭起动之乱故。照者觉義。永断无明暗昧之 <lb ed="X" n="0248b03"/><lb ed="R061" n="0510a06"/>眠故。以是二義故名妙觉。下拣别言。自<persName>佛</persName>以下一切 <lb ed="X" n="0248b04"/><lb ed="R061" n="0510a07"/>菩萨照寂者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0248b0401" n="0248b0401"/><anchor xml:id="beg0248b0401" n="0248b0401"/>但<anchor xml:id="end0248b0401"/>照本来寂灭之理。故名照寂。而其内 <lb ed="X" n="0248b05"/><lb ed="R061" n="0510a08"/>心未離生灭。其能照智不離无明。是故未能寂照。不名 <lb ed="X" n="0248b06"/><lb ed="R061" n="0510a09"/>妙觉者也。第三总结之中有二。先指廣说。後结略说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0248b07"/><lb ed="R061" n="0510a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">释<persName>佛</persName>母品</cb:mulu><head>〇<persName>佛</persName>母品</head> <lb ed="X" n="0248b08"/><lb ed="R061" n="0510a11"/><p xml:id="pX39p0248b0801">依廣开门显经宗内。科其四品为二分中。正明六入 <lb ed="X" n="0248b09"/><lb ed="R061" n="0510a12"/>竟在于前。此下一品显六入境。言<persName>佛</persName>母者。母是生长 <lb ed="X" n="0248b10"/><lb ed="R061" n="0510a13"/>之義。三世诸<persName>佛</persName>一切种智。皆依二谛中道而生。此处 <lb ed="X" n="0248b11"/><lb ed="R061" n="0510a14"/>显是義。故名<persName>佛</persName>母品。</p> <lb ed="X" n="0248b12"/><lb ed="R061" n="0510a15"/><p xml:id="pX39p0248b1201">尔时以下在文有二。一者正明<persName>佛</persName>母。二者诸门分别。 <lb ed="X" n="0248b13"/><lb ed="R061" n="0510a16"/>初中亦二。先问。後答。问中有二。先擧智问。後就境问。 <lb ed="X" n="0248b14"/><lb ed="R061" n="0510a17"/>初中言二。初照智者。谓<persName>佛</persName>初智。菩萨初智。为问生義。 <lb ed="X" n="0248b15"/><lb ed="R061" n="0510a18"/>故擧初智。寂照照寂之義复云何者。寂照慧依何<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248002" n="0248002"/>起。 <lb ed="X" n="0248b16"/><lb ed="R061" n="0510b01"/>此是通问初後二智。就境问中亦有二句。先问二谛 <lb ed="X" n="0248b17"/><lb ed="R061" n="0510b02"/>法性。後问第一義谛。答中次第答前二问。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248003" n="0248003"/>前问中。正 <lb ed="X" n="0248b18"/><lb ed="R061" n="0510b03"/>答重释。正答二句。先明三谛为母。後显诸门为母。言 <lb ed="X" n="0248b19"/><lb ed="R061" n="0510b04"/>乃至者。十六谛中。先擧三谛。後显十三谛门。乃至一 <lb ed="X" n="0248b20"/><lb ed="R061" n="0510b05"/>切法门无有不为智之母故。二谛以下是答後问。在 <lb ed="X" n="0248b21"/><lb ed="R061" n="0510b06"/>文有三。谓牒释结。释中有二。别释。总明。别释二谛即 <lb ed="X" n="0248b22"/><lb ed="R061" n="0510b07"/>有四门。一有无有门。二二无二门。三因缘门。四假名 <lb ed="X" n="0248b23"/><lb ed="R061" n="0510b08"/>门。有无有门者。谓分别性有理有事。道理假有假有 <lb ed="X" n="0248b24"/><lb ed="R061" n="0510b09"/>非空。名为有谛。事法实无实无是空。名为无谛。如经 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0248c" n="0248c"/> <lb ed="X" n="0248c01"/><lb ed="R061" n="0510b10"/>世谛有故不空。无谛空故不有故。如是二谛常非不 <lb ed="X" n="0248c02"/><lb ed="R061" n="0510b11"/>尔故不一。而实非然故不二。如经二谛常尔故不一。 <lb ed="X" n="0248c03"/><lb ed="R061" n="0510b12"/>圣照空故不二故。此中二谛常尔者。假有不成假无。 <lb ed="X" n="0248c04"/><lb ed="R061" n="0510b13"/>实无不成实有故。此是如量智所分别。圣照空者。假 <lb ed="X" n="0248c05"/><lb ed="R061" n="0510b14"/>有不成假有。实无不成实无故。此是如理智所通达。 <lb ed="X" n="0248c06"/><lb ed="R061" n="0510b15"/>所以假有不成假有者。依名假立。是为假有。所依名 <lb ed="X" n="0248c07"/><lb ed="R061" n="0510b16"/>言不可得故。能依假有不得成立。所以实无不成实 <lb ed="X" n="0248c08"/><lb ed="R061" n="0510b17"/>无者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248004" n="0248004"/>遣所计有。以立实无。所遣实有不可得故。能遣 <lb ed="X" n="0248c09"/><lb ed="R061" n="0510b18"/>实无不得成立。其如理智如是通达。故言圣照空故 <lb ed="X" n="0248c10"/><lb ed="R061" n="0511a01"/>不二。是为初门二谛道理。此中不二正显真如。即是 <lb ed="X" n="0248c11"/><lb ed="R061" n="0511a02"/>中道第一義谛也。第二二与不二门者。前说一谛有 <lb ed="X" n="0248c12"/><lb ed="R061" n="0511a03"/>无差别常尔不变。名为世谛。有无俱空平等一味。是 <lb ed="X" n="0248c13"/><lb ed="R061" n="0511a04"/>故名为第一義谛。如经有<persName>佛</persName>无<persName>佛</persName>法界不变故不空。第 <lb ed="X" n="0248c14"/><lb ed="R061" n="0511a05"/>一无二故不有故。此中法界者。假有实无分齐不乱。 <lb ed="X" n="0248c15"/><lb ed="R061" n="0511a06"/>故名法界。<persName>佛</persName>出世时。说是有无分界。<persName>佛</persName>灭度後有无 <lb ed="X" n="0248c16"/><lb ed="R061" n="0511a07"/>分界不变。是故先言有<persName>佛</persName>。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248005" n="0248005"/>後言无<persName>佛</persName>也。第一无二者。 <lb ed="X" n="0248c17"/><lb ed="R061" n="0511a08"/>是第一義无二相故。如是世谛有无差别。故与第一 <lb ed="X" n="0248c18"/><lb ed="R061" n="0511a09"/>義谛不一。有无不成。故与第一義谛不二。如经无<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0248c19"/><lb ed="R061" n="0511a10"/>有<persName>佛</persName>法界二相故不一。诸法常淸净故不二故。<persName>佛</persName>不 <lb ed="X" n="0248c20"/><lb ed="R061" n="0511a11"/>出世之时。有无分齐不乱。若<persName>佛</persName>出世之时。有无如本 <lb ed="X" n="0248c21"/><lb ed="R061" n="0511a12"/>无乱。不由<anchor xml:id="nkr_note_orig_0248006" n="0248006"/><persName>佛</persName>出照无二故。有无分界生其差别。是故 <lb ed="X" n="0248c22"/><lb ed="R061" n="0511a13"/>先言无<persName>佛</persName>。然後言有<persName>佛</persName>也。言诸法常淸净者。谓随言 <lb ed="X" n="0248c23"/><lb ed="R061" n="0511a14"/>相皆不成就。故与无相而不二也。第三因缘二谛门 <lb ed="X" n="0248c24"/><lb ed="R061" n="0511a15"/>者。诸<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0248c2401" n="0248c2401"/><anchor xml:id="beg0248c2401" n="0248c2401"/>已<anchor xml:id="end0248c2401"/>出三界诸行。而赴機缘。还入六道。如是感 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0249a" n="0249a"/> <lb ed="X" n="0249a01"/><lb ed="R061" n="0511a16"/>应因缘集会。以知不无名为有谛。虽不是无。而不得 <lb ed="X" n="0249a02"/><lb ed="R061" n="0511a17"/>有。不得有故且谓之无。虽谓之无。而不存无。有无俱 <lb ed="X" n="0249a03"/><lb ed="R061" n="0511a18"/>无。名为无谛。如经诸<persName>佛</persName>还为凡夫故不空。无无故不 <lb ed="X" n="0249a04"/><lb ed="R061" n="0511b01"/>有故。如上文言。因缘集故谓之有。非曰有是有。因缘 <lb ed="X" n="0249a05"/><lb ed="R061" n="0511b02"/>散故谓之无。非曰有是无者。正谓此门之二谛也。人 <lb ed="X" n="0249a06"/><lb ed="R061" n="0511b03"/>王经言。无无谛实无。寂灭第一空。诸法因缘有。有无 <lb ed="X" n="0249a07"/><lb ed="R061" n="0511b04"/>義如是故。此中无谛之空是真实故。不与有谛为一。 <lb ed="X" n="0249a08"/><lb ed="R061" n="0511b05"/>有谛之法本不生故。不与无谛为二。故言空实故不 <lb ed="X" n="0249a09"/><lb ed="R061" n="0511b06"/>一。本际不生故不二。此门二谛即是中道第一義。所 <lb ed="X" n="0249a10"/><lb ed="R061" n="0511b07"/>以然者。有不生故即为无谛。无亦空故即为有谛。所 <lb ed="X" n="0249a11"/><lb ed="R061" n="0511b08"/>以二谛即为中道。如上文言二谛一谛一合相故。第 <lb ed="X" n="0249a12"/><lb ed="R061" n="0511b09"/>四假名二谛门者。三假集有名为世谛。实相名为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249001" n="0249001"/>一 <lb ed="X" n="0249a13"/><lb ed="R061" n="0511b10"/>義谛。如经不壞假名诸法相故不空。诸法即非诸法 <lb ed="X" n="0249a14"/><lb ed="R061" n="0511b11"/>故不有故。人王经言。法性本无性。第一義空如。诸有 <lb ed="X" n="0249a15"/><lb ed="R061" n="0511b12"/>本有法。三假集假有。正谓此门之二谛相。言三假者。 <lb ed="X" n="0249a16"/><lb ed="R061" n="0511b13"/>所谓法假受假名假。此中名假是分别性。依名假立 <lb ed="X" n="0249a17"/><lb ed="R061" n="0511b14"/>诸法相故。受法二假是依他性。似人似法皆非实故。 <lb ed="X" n="0249a18"/><lb ed="R061" n="0511b15"/>此三假法。非是法故。不与第一義谛为二。虽非是法。 <lb ed="X" n="0249a19"/><lb ed="R061" n="0511b16"/>非非法故。不与第一義为一。故言法非法故不二。非 <lb ed="X" n="0249a20"/><lb ed="R061" n="0511b17"/>非法故不一。别明二谛竟在于前。</p> <lb ed="X" n="0249a21"/><lb ed="R061" n="0511b18"/><p xml:id="pX39p0249a2101">此下第二总明八不。释此文意。略有二门。一者通门。 <lb ed="X" n="0249a22"/><lb ed="R061" n="0512a01"/>二者别门。言通门者。谓如前说二谛四门。各有此中 <lb ed="X" n="0249a23"/><lb ed="R061" n="0512a02"/>四双八不。是義云何。此初一双不一不二。总释四门 <lb ed="X" n="0249a24"/><lb ed="R061" n="0512a03"/>不一不二。言之与義不异前故。其第二双不常不断。 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0249b" n="0249b"/> <lb ed="X" n="0249b01"/><lb ed="R061" n="0512a04"/>通释四门不空不有。有即为常。无便断故。第三不来 <lb ed="X" n="0249b02"/><lb ed="R061" n="0512a05"/>亦不去者。重显初双不一不二。有空不一故。有不从 <lb ed="X" n="0249b03"/><lb ed="R061" n="0512a06"/>空来。空有不二故。空不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0249002" n="0249002"/>遣有去也。第四不生亦不灭 <lb ed="X" n="0249b04"/><lb ed="R061" n="0512a07"/>者。重显第二不常不断。不生故不有。不灭故不无。无 <lb ed="X" n="0249b05"/><lb ed="R061" n="0512a08"/>是断義。有即是常边故。是故八不通于四门也。若就 <lb ed="X" n="0249b06"/><lb ed="R061" n="0512a09"/>别義。释此四双次第示现。彼前四门。是義云何。此中 <lb ed="X" n="0249b07"/><lb ed="R061" n="0512a10"/>不一亦不二者。显彼初双二谛離边。以有无常尔故不 <lb ed="X" n="0249b08"/><lb ed="R061" n="0512a11"/>一。圣智照空故不二故。第二不常亦不断者。显第二 <lb ed="X" n="0249b09"/><lb ed="R061" n="0512a12"/>门二谛離边。以法界不变故不断。第一无二故不常 <lb ed="X" n="0249b10"/><lb ed="R061" n="0512a13"/>故。第三不来亦不去者。显第三门二谛中道。以因缘 <lb ed="X" n="0249b11"/><lb ed="R061" n="0512a14"/>和合而无从来。因缘破散而无所去故。第四不生亦 <lb ed="X" n="0249b12"/><lb ed="R061" n="0512a15"/>不灭者。显第四门二谛中道。以不壞假名而非有生。 <lb ed="X" n="0249b13"/><lb ed="R061" n="0512a16"/>用显实相。而非有灭故。是谓别门八不義也。而二相 <lb ed="X" n="0249b14"/><lb ed="R061" n="0512a17"/>即圣智无二者。前说四双皆不相離。故離诸边而不 <lb ed="X" n="0249b15"/><lb ed="R061" n="0512a18"/>随中。谓如不一即是不二。乃至不灭即是不生。如是 <lb ed="X" n="0249b16"/><lb ed="R061" n="0512b01"/>相即远離诸边。如是二谛相即不離。所以二智随境 <lb ed="X" n="0249b17"/><lb ed="R061" n="0512b02"/>无二。是故无二之二谛境。能为无二之二智母。以之故 <lb ed="X" n="0249b18"/><lb ed="R061" n="0512b03"/>言无二故。是诸<persName>佛</persName>菩萨智母。然智母之義。略有三种。 <lb ed="X" n="0249b19"/><lb ed="R061" n="0512b04"/>一者一切众生本觉之性。始觉所依。故名智母。能与 <lb ed="X" n="0249b20"/><lb ed="R061" n="0512b05"/>始觉而作本体。二者一切菩萨当来<persName>佛</persName>果现智所依。 <lb ed="X" n="0249b21"/><lb ed="R061" n="0512b06"/>故名智母。未得之时彼名<persName>佛</persName>性。<anchor xml:id="nkr_note_add_0249b2101" n="0249b2101"/><anchor xml:id="beg0249b2101" n="0249b2101"/>已<anchor xml:id="end0249b2101"/>得之时名萨婆若。如 <lb ed="X" n="0249b22"/><lb ed="R061" n="0512b07"/>人王经言。一切众生性根本智母。即为萨婆若体。诸 <lb ed="X" n="0249b23"/><lb ed="R061" n="0512b08"/><persName>佛</persName>未来以当<persName>佛</persName>为智母。未得为性。<anchor xml:id="nkr_note_add_0249b2301" n="0249b2301"/><anchor xml:id="beg0249b2301" n="0249b2301"/>已<anchor xml:id="end0249b2301"/>得萨婆若。三乘 <lb ed="X" n="0249b24"/><lb ed="R061" n="0512b09"/>般若不生不灭。自性常住。一切众生以此为觉性故。 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0249c" n="0249c"/> <lb ed="X" n="0249c01"/><lb ed="R061" n="0512b10"/>案云三乘以下。重显第一本觉之性。故言常住。亦名 <lb ed="X" n="0249c02"/><lb ed="R061" n="0512b11"/>觉性也。三者二谛中道非本非当。能生圣智。故名智 <lb ed="X" n="0249c03"/><lb ed="R061" n="0512b12"/>母。今此文中显第三義也。十方以下第三总结。正明 <lb ed="X" n="0249c04"/><lb ed="R061" n="0512b13"/>智母竟在于前。</p> <lb ed="X" n="0249c05"/><lb ed="R061" n="0512b14"/><p xml:id="pX39p0249c0501">此下第二诸门分别。于中有二。先问。後答。初问之中 <lb ed="X" n="0249c06"/><lb ed="R061" n="0512b15"/>即发三问。先问能觉之顿渐。次问所断之一异。後问 <lb ed="X" n="0249c07"/><lb ed="R061" n="0512b16"/>修时劫数久近。答中有二。一者赞问许说。二者对问 <lb ed="X" n="0249c08"/><lb ed="R061" n="0512b17"/>正答。此中次第答前三问。先答初问。于中有二。正答。 <lb ed="X" n="0249c09"/><lb ed="R061" n="0512b18"/>结答。初中正明是顿非渐。然此渐顿有二義。一者依 <lb ed="X" n="0249c10"/><lb ed="R061" n="0513a01"/>人渐顿。二者对境渐顿。依人渐顿者。若依一人相续 <lb ed="X" n="0249c11"/><lb ed="R061" n="0513a02"/>始终。即渐净诸漏。其智渐增。若依诸人众多相续。即 <lb ed="X" n="0249c12"/><lb ed="R061" n="0513a03"/>顿净诸漏。顿成正觉。如楞伽经言。譬如奄摩罗果。渐 <lb ed="X" n="0249c13"/><lb ed="R061" n="0513a04"/>次成就。非为一时。大慧。众生淸净自心现流亦复如 <lb ed="X" n="0249c14"/><lb ed="R061" n="0513a05"/>是。渐次淸净非为一时。又言大慧。譬如阿赖耶识分 <lb ed="X" n="0249c15"/><lb ed="R061" n="0513a06"/>别现境。自身资生器世间等。一时而知。非是前後。报 <lb ed="X" n="0249c16"/><lb ed="R061" n="0513a07"/><persName>佛</persName><persName>如来</persName>亦复如是。一时成就诸众生界。置竟天净妙 <lb ed="X" n="0249c17"/><lb ed="R061" n="0513a08"/>宫殿修行淸净之处。乃至廣说故。第二对境明渐顿 <lb ed="X" n="0249c18"/><lb ed="R061" n="0513a09"/>者。若对十重法界。伏除十种障等。即须渐除。其智渐 <lb ed="X" n="0249c19"/><lb ed="R061" n="0513a10"/>增。若对一法界门。永断生得无明。直是顿觉。亦为顿 <lb ed="X" n="0249c20"/><lb ed="R061" n="0513a11"/>断。以金刚以还唯是仰信未能见故。如仁王经言。从 <lb ed="X" n="0249c21"/><lb ed="R061" n="0513a12"/>习忍至顶三昧。皆名为伏一切烦恼。而无相信灭一 <lb ed="X" n="0249c22"/><lb ed="R061" n="0513a13"/>切烦恼生解脱智。照第一義谛。不名为见。所谓见者。 <lb ed="X" n="0249c23"/><lb ed="R061" n="0513a14"/>是萨婆若。是故我昔以来常说唯<persName>佛</persName>所知见觉顶三 <lb ed="X" n="0249c24"/><lb ed="R061" n="0513a15"/>昧。以下至于信忍。所不知不见不觉。唯<persName>佛</persName>顿解。不名为 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0250a" n="0250a"/> <lb ed="X" n="0250a01"/><lb ed="R061" n="0513a16"/>信。渐渐伏者。慧虽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250001" n="0250001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0250001" n="0250001"/><anchor xml:id="beg0250001" n="0250001"/>起灭<anchor xml:id="end0250001"/>，以能无生无灭。此心若灭即累 <lb ed="X" n="0250a02"/><lb ed="R061" n="0513a17"/>无不灭。无生无灭。乃至廣说故。今此文中。通就二门 <lb ed="X" n="0250a03"/><lb ed="R061" n="0513a18"/>以显顿義。初言一亿八千无垢大士即坐达法性原 <lb ed="X" n="0250a04"/><lb ed="R061" n="0513b01"/>者。是依诸人显一时。达一心原而成妙觉也。次言顿 <lb ed="X" n="0250a05"/><lb ed="R061" n="0513b02"/>觉无二一切法一合相者。是对境界以明顿觉。一合 <lb ed="X" n="0250a06"/><lb ed="R061" n="0513b03"/>相者一法界故。是前二句明自觉義。从法会下显觉 <lb ed="X" n="0250a07"/><lb ed="R061" n="0513b04"/>他義。是故以下第二就答。于中有二。结顿结同。先结 <lb ed="X" n="0250a08"/><lb ed="R061" n="0513b05"/>顿中即有二句。无渐觉<persName>世尊</persName>者。是结众人一时达義。 <lb ed="X" n="0250a09"/><lb ed="R061" n="0513b06"/>唯有顿觉<persName>如来</persName>者。是结顿觉一合相義。三世以下结 <lb ed="X" n="0250a10"/><lb ed="R061" n="0513b07"/>同说也。</p> <lb ed="X" n="0250a11"/><lb ed="R061" n="0513b08"/><p xml:id="pX39p0250a1101">此下第二答一异问。于中有二。先遮其<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250002" n="0250002"/>義一。後许其 <lb ed="X" n="0250a12"/><lb ed="R061" n="0513b09"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0250003" n="0250003"/>義异。初中有三。一者总遮。二者别释。一过三者。擧人 <lb ed="X" n="0250a13"/><lb ed="R061" n="0513b10"/>结过。初中言无明者。谓无明藏。即是无始无明住地。 <lb ed="X" n="0250a14"/><lb ed="R061" n="0513b11"/>所言心者。谓自<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250004" n="0250004"/>相心神解为性。于中委悉後文当说。 <lb ed="X" n="0250a15"/><lb ed="R061" n="0513b12"/>自相心神终至<persName>佛</persName>地。其无明者是所断法。是故不可 <lb ed="X" n="0250a16"/><lb ed="R061" n="0513b13"/>以为一也。别显过中。即显四过。一凡圣非二过。二大 <lb ed="X" n="0250a17"/><lb ed="R061" n="0513b14"/>味不异过。三者擧正显邪。四者以近况远。初中有二。 <lb ed="X" n="0250a18"/><lb ed="R061" n="0513b15"/>正显。重释。正显中言解者。身相神解。乃至证理慧解。 <lb ed="X" n="0250a19"/><lb ed="R061" n="0513b16"/>言无明者。根本无明。言诸见者。七种见等。若使神解 <lb ed="X" n="0250a20"/><lb ed="R061" n="0513b17"/>与无明一。即其慧解与诸见一。故无缚解。凡圣为一 <lb ed="X" n="0250a21"/><lb ed="R061" n="0513b18"/>也。释中有二。直释。转释。中言而共一心者。无明诸见 <lb ed="X" n="0250a22"/><lb ed="R061" n="0514a01"/>共一解心故。生灭一时者。非前後共是一刹那故。不 <lb ed="X" n="0250a23"/><lb ed="R061" n="0514a02"/>别者。结前一心。不异者。结前一时。大味不异过相可 <lb ed="X" n="0250a24"/><lb ed="R061" n="0514a03"/>知。一切菩萨<anchor xml:id="nkr_note_add_0250a2401" n="0250a2401"/><anchor xml:id="beg0250a2401" n="0250a2401"/>已<anchor xml:id="end0250a2401"/>下。第三擧正显邪。复以<anchor xml:id="nkr_note_add_0250a2402" n="0250a2402"/><anchor xml:id="beg0250a2402" n="0250a2402"/>已<anchor xml:id="end0250a2402"/>下。第四以 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0250b" n="0250b"/> <lb ed="X" n="0250b01"/><lb ed="R061" n="0514a04"/>近况远。无相心中有无明者。彼师执言。凡一切法是 <lb ed="X" n="0250b02"/><lb ed="R061" n="0514a05"/>非无定。有所善者必有不善。有所知者必有不知。如 <lb ed="X" n="0250b03"/><lb ed="R061" n="0514a06"/>一圣智。望下为知名为智慧。望上不知即是无明。作 <lb ed="X" n="0250b04"/><lb ed="R061" n="0514a07"/>如是执。故成大过。而言以下第三结过也。</p> <lb ed="X" n="0250b05"/><lb ed="R061" n="0514a08"/><p xml:id="pX39p0250b0501">我法以下第二许异。于中有二。一者略简是非。二者 <lb ed="X" n="0250b06"/><lb ed="R061" n="0514a09"/>廣显异相。简是非中即有四句。初句许其同一行者。 <lb ed="X" n="0250b07"/><lb ed="R061" n="0514a10"/>行者即是假名众生。众生之用总御诸法。众生之義 <lb ed="X" n="0250b08"/><lb ed="R061" n="0514a11"/>处处受生。纵即径于三世。横即揽于五阴。揽五阴故。 <lb ed="X" n="0250b09"/><lb ed="R061" n="0514a12"/>善恶皆属一人。径三世故。前後相续百劫。是为<persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0250b10"/><lb ed="R061" n="0514a13"/>之正義也。第二句遮同一心義。心是阴法。法是差别。 <lb ed="X" n="0250b11"/><lb ed="R061" n="0514a14"/>善恶不同。前後不一。是故不得同一心也。第三句者。 <lb ed="X" n="0250b12"/><lb ed="R061" n="0514a15"/>引<persName>佛</persName>证别。第四句者。擧果责一。略简是非竟在于 <lb ed="X" n="0250b13"/><lb ed="R061" n="0514a16"/>前。</p> <lb ed="X" n="0250b14"/><lb ed="R061" n="0514a17"/><p xml:id="pX39p0250b1401">是故以下廣显异相。于中有四。一者拣别善恶因果。 <lb ed="X" n="0250b15"/><lb ed="R061" n="0514a18"/>二者重显善因善果。三者会通教理不违。四者精释 <lb ed="X" n="0250b16"/><lb ed="R061" n="0514b01"/>果因无差。初中言一切善受<persName>佛</persName>果者。谓生得善及作 <lb ed="X" n="0250b17"/><lb ed="R061" n="0514b02"/>得善。皆为正因。受<persName>佛</persName>果故。无明受有为生灭之果者。 <lb ed="X" n="0250b18"/><lb ed="R061" n="0514b03"/>生得无明作得无明。皆为正因。受生灭果故。是故以 <lb ed="X" n="0250b19"/><lb ed="R061" n="0514b04"/>下擧果结因。顺理因果通名为善。违理因果通名恶故 <lb ed="X" n="0250b20"/><lb ed="R061" n="0514b05"/>也。故名以下第二重显善因善果。于中二句。初句直 <lb ed="X" n="0250b21"/><lb ed="R061" n="0514b06"/>明。後句重释。初中言善不受生灭之果者。善非无明。 <lb ed="X" n="0250b22"/><lb ed="R061" n="0514b07"/>亦寂静故。唯受常<persName>佛</persName>之果者。善是随顺寂静性故。重 <lb ed="X" n="0250b23"/><lb ed="R061" n="0514b08"/>释中言凡圣一切善皆名无漏者。是释唯受常果之 <lb ed="X" n="0250b24"/><lb ed="R061" n="0514b09"/>由。由其随顺寂静之性。违逆诸漏。故名无漏。所以然 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0250c" n="0250c"/> <lb ed="X" n="0250c01"/><lb ed="R061" n="0514b10"/>者。由因缘故。言由因者。谓生得善随顺本觉。正从性 <lb ed="X" n="0250c02"/><lb ed="R061" n="0514b11"/>净本觉而来。从是转成诸作得善。所以凡夫一切善 <lb ed="X" n="0250c03"/><lb ed="R061" n="0514b12"/>法。皆顺本觉寂静之性。违反诸漏。故名无漏。是義分 <lb ed="X" n="0250c04"/><lb ed="R061" n="0514b13"/>明出受<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250005" n="0250005"/>学。觉品也。言由缘者。凡诸世间所有善根。皆 <lb ed="X" n="0250c05"/><lb ed="R061" n="0514b14"/>依诸<persName>佛</persName>无缘大悲平等福田而生长。所以随顺<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0250c06"/><lb ed="R061" n="0514b15"/>福田。违逆诸漏。故名无漏。由是二缘性是无漏。故不 <lb ed="X" n="0250c07"/><lb ed="R061" n="0514b16"/>得<anchor xml:id="nkr_note_add_0250c0701" n="0250c0701"/><anchor xml:id="beg0250c0701" n="0250c0701"/>已<anchor xml:id="end0250c0701"/>还归寂静。归寂静故受常住果。如大悲经言。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0250c08"/><lb ed="R061" n="0514b17"/>言阿难。若人乐著三有果报。于<persName>佛</persName>福田若行佈施诸 <lb ed="X" n="0250c09"/><lb ed="R061" n="0514b18"/>馀善根。愿我世世莫入涅槃。以此善根不入涅槃无 <lb ed="X" n="0250c10"/><lb ed="R061" n="0515a01"/>有是处。是人虽不乐求涅槃。然于<persName>佛</persName>所。种诸善根。我 <lb ed="X" n="0250c11"/><lb ed="R061" n="0515a02"/>说是人必入涅槃。案云此中入涅槃者。谓入<persName>如来</persName>大般 <lb ed="X" n="0250c12"/><lb ed="R061" n="0515a03"/>涅槃。由<persName>佛</persName>福田之所引故。还同此经常<persName>佛</persName>之果。而馀 <lb ed="X" n="0250c13"/><lb ed="R061" n="0515a04"/>处说有漏善者。望傍缘说。故不相违也。而言以下第 <lb ed="X" n="0250c14"/><lb ed="R061" n="0515a05"/>三会通。于中先会权教。後通实理。初中而言受漏果者。 <lb ed="X" n="0250c15"/><lb ed="R061" n="0515a06"/>谓<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250006" n="0250006"/>经。说五戒十善受人天果。<persName>如来</persName>为化下劣众生。畏 <lb ed="X" n="0250c16"/><lb ed="R061" n="0515a07"/>三涂苦求人天乐。背三业恶行诸善法。故约缘因作 <lb ed="X" n="0250c17"/><lb ed="R061" n="0515a08"/>如是说。言缘因者。谓十善等若望<persName>佛</persName>果即为正因。望 <lb ed="X" n="0250c18"/><lb ed="R061" n="0515a09"/>人天报但为缘因。报因直是增上缘故。此是会教。次 <lb ed="X" n="0250c19"/><lb ed="R061" n="0515a10"/>通道理。言非<anchor xml:id="nkr_note_orig_0250007" n="0250007"/>为漏因者无明业受果故者。前说诸善 <lb ed="X" n="0250c20"/><lb ed="R061" n="0515a11"/>不受漏果。世间所有生灭漏果。正是无明业所受故。所 <lb ed="X" n="0250c21"/><lb ed="R061" n="0515a12"/>以不为善业正果。此中无明业受果者。由无明力不 <lb ed="X" n="0250c22"/><lb ed="R061" n="0515a13"/>觉心动。心动之相名为业识。无明与业以为正因。遍 <lb ed="X" n="0250c23"/><lb ed="R061" n="0515a14"/>生一切生死之果。是谓如实因果道理也。会通教理 <lb ed="X" n="0250c24"/><lb ed="R061" n="0515a15"/>竟在于前。此下第四精释果因。于中有二。先果。後因。 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0251a" n="0251a"/> <lb ed="X" n="0251a01"/><lb ed="R061" n="0515a16"/>果中言是名三受三苦者。谓无明业之所受果即是 <lb ed="X" n="0251a02"/><lb ed="R061" n="0515a17"/>三受。亦名三苦。苦受在于恶趣。二在于善道。于中乐 <lb ed="X" n="0251a03"/><lb ed="R061" n="0515a18"/>受三禅以下。其捨受者四禅<anchor xml:id="nkr_note_add_0251a0301" n="0251a0301"/><anchor xml:id="beg0251a0301" n="0251a0301"/>已<anchor xml:id="end0251a0301"/>上。苦受说名苦苦。乐 <lb ed="X" n="0251a04"/><lb ed="R061" n="0515b01"/>受说名壞苦。第三捨受名为行苦。通即三受皆是行 <lb ed="X" n="0251a05"/><lb ed="R061" n="0515b02"/>苦。此是显果差别。下即对因分别二受。善缘因果者。 <lb ed="X" n="0251a06"/><lb ed="R061" n="0515b03"/>乐捨二受善业增上缘因之果。苦苦恶因果者。三涂 <lb ed="X" n="0251a07"/><lb ed="R061" n="0515b04"/>苦苦恶业因缘所生之果。一切皆苦无明为本者。一 <lb ed="X" n="0251a08"/><lb ed="R061" n="0515b05"/>切三受皆是行苦。齐由无明为本因故。良恶有轻重 <lb ed="X" n="0251a09"/><lb ed="R061" n="0515b06"/>三品故。果有三涂苦别。善有粗精二别故。果有乐捨 <lb ed="X" n="0251a10"/><lb ed="R061" n="0515b07"/>不同。粗善有散有定故。乐通欲色二界。精善爱心故。 <lb ed="X" n="0251a11"/><lb ed="R061" n="0515b08"/>捨贯色无色界。如是善恶轻重。三界精粗。齐以无明 <lb ed="X" n="0251a12"/><lb ed="R061" n="0515b09"/>业识为本。是故三涂诸苦。三界诸受等。以刹那行苦 <lb ed="X" n="0251a13"/><lb ed="R061" n="0515b10"/>为体。以其因中无明无厚薄。业相无粗细。是故其果 <lb ed="X" n="0251a14"/><lb ed="R061" n="0515b11"/>行苦无轻重。刹那无奢促。故言一切皆苦无明为本。 <lb ed="X" n="0251a15"/><lb ed="R061" n="0515b12"/>当知因果道理。毫厘无差违耶。</p> <lb ed="X" n="0251a16"/><lb ed="R061" n="0515b13"/><p xml:id="pX39p0251a1601">此下第三答第三问。于中有二。牒问。答问。答问之中 <lb ed="X" n="0251a17"/><lb ed="R061" n="0515b14"/>亦有其二。先明劫数多少。後显行道久近。初中亦二。 <lb ed="X" n="0251a18"/><lb ed="R061" n="0515b15"/>先判三品劫量。後<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251001" n="0251001"/>别众多劫名。初中言三铢者。六铢 <lb ed="X" n="0251a19"/><lb ed="R061" n="0515b16"/>为一分。三铢即分半也。一切贤圣以下。次明行道久 <lb ed="X" n="0251a20"/><lb ed="R061" n="0515b17"/>近。于中有二。先明行时久近。後显行法多少。初中亦 <lb ed="X" n="0251a21"/><lb ed="R061" n="0515b18"/>二。正明。别显。正明中言一切贤圣入数量者。谓三贤 <lb ed="X" n="0251a22"/><lb ed="R061" n="0516a01"/>初始入量理。乃至等觉为其後边。于其中间径于百 <lb ed="X" n="0251a23"/><lb ed="R061" n="0516a02"/>劫者。谓如前说万里之劫以为一数。至于百劫。故名 <lb ed="X" n="0251a24"/><lb ed="R061" n="0516a03"/>百万阿僧祇劫。次拣别言。若入是数得<persName>佛</persName>不久者。虽 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0251b" n="0251b"/> <lb ed="X" n="0251b01"/><lb ed="R061" n="0516a04"/>径百万不以为久故。又初发心时便成正觉故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0251b0101" n="0251b0101"/><anchor xml:id="beg0251b0101" n="0251b0101"/>已<anchor xml:id="end0251b0101"/>知 <lb ed="X" n="0251b02"/><lb ed="R061" n="0516a05"/>百万即入一念故。若不入者不名菩萨者。未得不退。 <lb ed="X" n="0251b03"/><lb ed="R061" n="0516a06"/>非实菩萨故。法门者以下明行法多少。于中有二。先 <lb ed="X" n="0251b04"/><lb ed="R061" n="0516a07"/>明转增。後结总摄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0251b05"/><lb ed="R061" n="0516a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">释因果品</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0251002" n="0251002"/>〇因果品</head> <lb ed="X" n="0251b06"/><lb ed="R061" n="0516a09"/><p xml:id="pX39p0251b0601">因果品者。<persName>如来</persName>为说有二分中。初廣开门竟在于前。 <lb ed="X" n="0251b07"/><lb ed="R061" n="0516a10"/>此下第二就略摄门以辨经宗。此中略立因果二门。 <lb ed="X" n="0251b08"/><lb ed="R061" n="0516a11"/>总摄六位行德。四十二贤圣故。所由为因。所起为果。 <lb ed="X" n="0251b09"/><lb ed="R061" n="0516a12"/>由起相待通为因果。此中显是義。故名因果品也。在 <lb ed="X" n="0251b10"/><lb ed="R061" n="0516a13"/>文有二。先问。後答。问中二句。领前。问後。答中亦二。别 <lb ed="X" n="0251b11"/><lb ed="R061" n="0516a14"/>答。结答。别中亦二。先因。後果。因中有二。先明能生根 <lb ed="X" n="0251b12"/><lb ed="R061" n="0516a15"/>本。後显所出德行。初中亦二。总明。别释。总明之中有 <lb ed="X" n="0251b13"/><lb ed="R061" n="0516a16"/>其三句。一者擧人标行。言十般若者。十度皆以慧为 <lb ed="X" n="0251b14"/><lb ed="R061" n="0516a17"/>首故。離慧不能忘三轮故。二者释本。三者结本也。别 <lb ed="X" n="0251b15"/><lb ed="R061" n="0516a18"/>释之中。先牒。後释。花严经说。十度之中各有十种。今 <lb ed="X" n="0251b16"/><lb ed="R061" n="0516b01"/>此经中略立三三。摄彼十<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251003" n="0251003"/>十。于中前七文显可知。方 <lb ed="X" n="0251b17"/><lb ed="R061" n="0516b02"/>便三中巧会有无者。因缘合故谓之有。非曰有是有。 <lb ed="X" n="0251b18"/><lb ed="R061" n="0516b03"/>因缘散故谓之无。非曰有是无。若如是一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251004" n="0251004"/>一切难问 <lb ed="X" n="0251b19"/><lb ed="R061" n="0516b04"/>无不会通。故曰巧会。不捨不受者。谓于生死涅槃诸 <lb ed="X" n="0251b20"/><lb ed="R061" n="0516b05"/>法达如梦。非有非<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251005" n="0251005"/>无。故不捨。非有故不受。故于一切 <lb ed="X" n="0251b21"/><lb ed="R061" n="0516b06"/>无所障碍也。通力中言报通者。依无分别智力。任运 <lb ed="X" n="0251b22"/><lb ed="R061" n="0516b07"/>自在故。修定通者。依修边际定力。作意自在故。变化 <lb ed="X" n="0251b23"/><lb ed="R061" n="0516b08"/>通者。依通慧力十四变化故。不同其前二力也。第十 <lb ed="X" n="0251b24"/><lb ed="R061" n="0516b09"/>中言无相智者。以分别智。观无相理故。第六慧度是 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0251c" n="0251c"/> <lb ed="X" n="0251c01"/><lb ed="R061" n="0516b10"/>无分别故。</p> <lb ed="X" n="0251c02"/><lb ed="R061" n="0516b11"/><p xml:id="pX39p0251c0201">此下明其所出德行。于中有三。谓标释结。标中言十 <lb ed="X" n="0251c03"/><lb ed="R061" n="0516b12"/>智者。即是前说十波罗蜜。十皆名智。如前释故。此擧能 <lb ed="X" n="0251c04"/><lb ed="R061" n="0516b13"/>生根本。总标所出德行。七财以下别释所生。于中有 <lb ed="X" n="0251c05"/><lb ed="R061" n="0516b14"/>三。一者正明所生德行。二者示彼所照之境。三者显 <lb ed="X" n="0251c06"/><lb ed="R061" n="0516b15"/>其所除之障。初中有二。别明。总擧。别明之内略显八门 <lb ed="X" n="0251c07"/><lb ed="R061" n="0516b16"/>第一明七圣财。一切贤圣。用此七德。长养法身。资益 <lb ed="X" n="0251c08"/><lb ed="R061" n="0516b17"/>慧命。用之成<persName>佛</persName>。终无穷尽。以是義故名为圣财。故言 <lb ed="X" n="0251c09"/><lb ed="R061" n="0516b18"/>贤用成<persName>佛</persName>故说财。贤圣所用德行众多。所以取七为 <lb ed="X" n="0251c10"/><lb ed="R061" n="0517a01"/>圣财者。良由信为众德之基。施为出<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251006" n="0251006"/>信之利。戒能除 <lb ed="X" n="0251c11"/><lb ed="R061" n="0517a02"/>劫财难。闻能採集诸珍。惭崇善而增长。愧拒恶而远 <lb ed="X" n="0251c12"/><lb ed="R061" n="0517a03"/>離。慧能将导六财令其增进。六入贤圣豐饶。此七为 <lb ed="X" n="0251c13"/><lb ed="R061" n="0517a04"/>要。是故说此名为七财。总说虽然。于中分别者。此中 <lb ed="X" n="0251c14"/><lb ed="R061" n="0517a05"/>七财十度所生。所以但取殊勝信等。如是七中皆有 <lb ed="X" n="0251c15"/><lb ed="R061" n="0517a06"/>十种。如十无尽藏品廣说。彼言何等为菩萨信藏。此 <lb ed="X" n="0251c16"/><lb ed="R061" n="0517a07"/>菩萨信一切法空无真实。信一切法无相。信一切法 <lb ed="X" n="0251c17"/><lb ed="R061" n="0517a08"/>无愿。信一切法无作者。信一切法不实。信一切法无 <lb ed="X" n="0251c18"/><lb ed="R061" n="0517a09"/>坚固。信一切法无量。信一切法无上。信一切法不可 <lb ed="X" n="0251c19"/><lb ed="R061" n="0517a10"/>度。信一切法不生。乃至廣说。案云是明深信<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251007" n="0251007"/>其深法 <lb ed="X" n="0251c20"/><lb ed="R061" n="0517a11"/>空。一信空无真实者。诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>真实功德无所有故。 <lb ed="X" n="0251c21"/><lb ed="R061" n="0517a12"/>二无相者。诸<persName>佛</persName>相好不可得故。三无愿者。大愿所度 <lb ed="X" n="0251c22"/><lb ed="R061" n="0517a13"/>众生空故。四无作者者。法性缘起无能作故。五不实 <lb ed="X" n="0251c23"/><lb ed="R061" n="0517a14"/>者。虚空无为不成实故。六无坚固者。涅槃常住无坚 <lb ed="X" n="0251c24"/><lb ed="R061" n="0517a15"/>实故。七无量者。过去世空无可<anchor xml:id="nkr_note_orig_0251008" n="0251008"/>进求思量法故。八无 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0252a" n="0252a"/> <lb ed="X" n="0252a01"/><lb ed="R061" n="0517a16"/>上者。未来世空。无应当得增上法故。九不可度者。现 <lb ed="X" n="0252a02"/><lb ed="R061" n="0517a17"/>在十方世界亦空。不可图度远近等故。十不生者。三 <lb ed="X" n="0252a03"/><lb ed="R061" n="0517a18"/>世劫空。曾今当生不可得故。能信十种皆不可得。而 <lb ed="X" n="0252a04"/><lb ed="R061" n="0517b01"/>不撥无一切诸法。如彼下文。言皆诸<persName>佛</persName>法不可思议。 <lb ed="X" n="0252a05"/><lb ed="R061" n="0517b02"/>心不惊怖。乃至皆入一切劫不可思议。心不惊怖故。 <lb ed="X" n="0252a06"/><lb ed="R061" n="0517b03"/>如说信财有十如是。後六亦尔。</p> <lb ed="X" n="0252a07"/><lb ed="R061" n="0517b04"/><p xml:id="pX39p0252a0701">第二明四摄者。瑜伽论菩萨地。云何菩萨方便所摄 <lb ed="X" n="0252a08"/><lb ed="R061" n="0517b05"/>身语意业。谓四摄事。复何因缘唯四摄事说名方便。 <lb ed="X" n="0252a09"/><lb ed="R061" n="0517b06"/>谓诸菩萨由是四种。于诸众生。普能摄受。调伏成熟。 <lb ed="X" n="0252a10"/><lb ed="R061" n="0517b07"/>除此无有若过若增。何等名为四种方便。一随顺方 <lb ed="X" n="0252a11"/><lb ed="R061" n="0517b08"/>便。二能摄方便。三令入方便。四随转方便。何以故。先 <lb ed="X" n="0252a12"/><lb ed="R061" n="0517b09"/>以种种财物佈施。饶益有情。为欲令彼听受所说奉 <lb ed="X" n="0252a13"/><lb ed="R061" n="0517b10"/>教行故。次行爱语。于彼彼处有愚痴者。为欲除彼所 <lb ed="X" n="0252a14"/><lb ed="R061" n="0517b11"/>有愚痴令无馀故。令其摄受瞻察正理。如是名为能 <lb ed="X" n="0252a15"/><lb ed="R061" n="0517b12"/>摄方便。若诸菩萨知彼有情<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252001" n="0252001"/>受。瞻察正道理<anchor xml:id="nkr_note_add_0252a1501" n="0252a1501"/><anchor xml:id="beg0252a1501" n="0252a1501"/>已<anchor xml:id="end0252a1501"/>。次行 <lb ed="X" n="0252a16"/><lb ed="R061" n="0517b13"/>利行。拔彼有情。出不善处。于其善处。劝导调伏安处 <lb ed="X" n="0252a17"/><lb ed="R061" n="0517b14"/>建立。如是利行。名令入方便。若诸菩萨如是方便。令 <lb ed="X" n="0252a18"/><lb ed="R061" n="0517b15"/>诸有情得趣入<anchor xml:id="nkr_note_add_0252a1801" n="0252a1801"/><anchor xml:id="beg0252a1801" n="0252a1801"/>已<anchor xml:id="end0252a1801"/>。最後与其于正事业同共修行。令 <lb ed="X" n="0252a19"/><lb ed="R061" n="0517b16"/>彼随转。由是因缘。令所化者不作是念。汝自无有圆 <lb ed="X" n="0252a20"/><lb ed="R061" n="0517b17"/>满净信尸罗施惠。何赖于善。劝导于他。谏悔诃摈。与 <lb ed="X" n="0252a21"/><lb ed="R061" n="0517b18"/>作忆念。是故菩萨同事摄事。当知是名随转方便。论 <lb ed="X" n="0252a22"/><lb ed="R061" n="0518a01"/>说如是。今此经言利益<g ref="#CB00400">濡</g>语施法同事。次第虽异。行 <lb ed="X" n="0252a23"/><lb ed="R061" n="0518a02"/>实应同也。</p> <lb ed="X" n="0252a24"/><lb ed="R061" n="0518a03"/><p xml:id="pX39p0252a2401">第三明四辨者。是四无碍。義如上说。</p> <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0252b" n="0252b"/> <lb ed="X" n="0252b01"/><lb ed="R061" n="0518a04"/><p xml:id="pX39p0252b0101">第四明四依者。初捨世间众生所依行。次捨世间饰 <lb ed="X" n="0252b02"/><lb ed="R061" n="0518a05"/>词文句。三捨<persName>佛</persName>教不了義经。四捨了经闻慧分别。如 <lb ed="X" n="0252b03"/><lb ed="R061" n="0518a06"/>其次第渐趣入故。如显扬论云。所依者谓四种依。廣 <lb ed="X" n="0252b04"/><lb ed="R061" n="0518a07"/>说如经。一依法不依众生。谓若法是<persName>如来</persName>所说。或弟 <lb ed="X" n="0252b05"/><lb ed="R061" n="0518a08"/>子说。十二分教。随学随听。不众生所行行学。亦不随 <lb ed="X" n="0252b06"/><lb ed="R061" n="0518a09"/>转。二依義不依文。谓若法非<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252002" n="0252002"/>馀词者。所造绮文字句 <lb ed="X" n="0252b07"/><lb ed="R061" n="0518a10"/>唯能显了。独法淸净。鲜白梵行。于此法中。恭敬信解。 <lb ed="X" n="0252b08"/><lb ed="R061" n="0518a11"/>非于能显顚倒梵行。及不显了梵行。但饰词者。所造 <lb ed="X" n="0252b09"/><lb ed="R061" n="0518a12"/>绮文字句。三依了義经不依不了義经。谓于<persName>如来</persName>所 <lb ed="X" n="0252b10"/><lb ed="R061" n="0518a13"/>说相似甚深空性相应随顺诸缘缘起法中。不妄执 <lb ed="X" n="0252b11"/><lb ed="R061" n="0518a14"/>著。如言浅義亦不住自内见取心。唯劝寻究显了義 <lb ed="X" n="0252b12"/><lb ed="R061" n="0518a15"/>经。四依智不依识。谓不唯听闻而生知足。便不进修 <lb ed="X" n="0252b13"/><lb ed="R061" n="0518a16"/>法随法行。然为尽诸漏。劝求自内证真谛智故。</p> <lb ed="X" n="0252b14"/><lb ed="R061" n="0518a17"/><p xml:id="pX39p0252b1401">第五十力。第六四无畏。第七六通。第八三明。如是四 <lb ed="X" n="0252b15"/><lb ed="R061" n="0518a18"/>门。後文当说。此是别明。次言百万亿阿僧祇功德者。 <lb ed="X" n="0252b16"/><lb ed="R061" n="0518b01"/>第二总擧。</p> <lb ed="X" n="0252b17"/><lb ed="R061" n="0518b02"/><p xml:id="pX39p0252b1701">上来第一正明所生一切德行。此下第二示所缘境。 <lb ed="X" n="0252b18"/><lb ed="R061" n="0518b03"/>于中有三。谓标释结。初言次第生智能缘八世谛一 <lb ed="X" n="0252b19"/><lb ed="R061" n="0518b04"/>切法者。擧能照智标所缘境。第一義谛无相易照。故 <lb ed="X" n="0252b20"/><lb ed="R061" n="0518b05"/>今<anchor xml:id="nkr_note_add_0252b2001" n="0252b2001"/><anchor xml:id="beg0252b2001" n="0252b2001"/>但<anchor xml:id="end0252b2001"/>显世谛差别。第二别显八世谛法。一者四谛。染 <lb ed="X" n="0252b21"/><lb ed="R061" n="0518b06"/>净二法各有果因故。二者二谛。初门二谛皆是世谛 <lb ed="X" n="0252b22"/><lb ed="R061" n="0518b07"/>故。三者十二缘。義如前说故。四者缘成假。如阴缘成 <lb ed="X" n="0252b23"/><lb ed="R061" n="0518b08"/>一假人。又四尘缘成一假柱等。如经缘成假法无我 <lb ed="X" n="0252b24"/><lb ed="R061" n="0518b09"/>有法故。五者相待假。相待有三。一相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252003" n="0252003"/>集相待。如长短 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0252c" n="0252c"/> <lb ed="X" n="0252c01"/><lb ed="R061" n="0518b10"/>等。二相避相待。如靑黄等。三相对相待。如有无。如经 <lb ed="X" n="0252c02"/><lb ed="R061" n="0518b11"/>相待一切相虚故。六者相续假。依前後念以成一假。 <lb ed="X" n="0252c03"/><lb ed="R061" n="0518b12"/>从前至後不断绝故。如经相续名一空不可得故。七 <lb ed="X" n="0252c04"/><lb ed="R061" n="0518b13"/>者法假。一刹那顷心心所法。及诸四尘极微等法。从 <lb ed="X" n="0252c05"/><lb ed="R061" n="0518b14"/>因而生。相集而起。離缘非法。即法非缘。名因生假。亦 <lb ed="X" n="0252c06"/><lb ed="R061" n="0518b15"/>名法假。如经因生集起。即法非缘。实实集有。名生成 <lb ed="X" n="0252c07"/><lb ed="R061" n="0518b16"/>法故。实实集有者。如一极微是缘成假之实。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252004" n="0252004"/>又刹那 <lb ed="X" n="0252c08"/><lb ed="R061" n="0518b17"/>是相续假之实。如是诸实相聚。故言实实集有。即诸 <lb ed="X" n="0252c09"/><lb ed="R061" n="0518b18"/>极微名为法假。八者受假。如极微触。以成粗触受本 <lb ed="X" n="0252c10"/><lb ed="R061" n="0519a01"/>触名。起触对用。如说触尘同类相成。馀色香味当亦 <lb ed="X" n="0252c11"/><lb ed="R061" n="0519a02"/>尔。不同前说缘成假法揽异类缘名缘成假。如经法 <lb ed="X" n="0252c12"/><lb ed="R061" n="0519a03"/>假造法受名。起用名聚法故。同法相集故名聚法。以 <lb ed="X" n="0252c13"/><lb ed="R061" n="0519a04"/>微成粗故言造法。三假门内第三名假。<anchor xml:id="nkr_note_add_0252c1301" n="0252c1301"/><anchor xml:id="beg0252c1301" n="0252c1301"/>已<anchor xml:id="end0252c1301"/>显<anchor xml:id="nkr_note_orig_0252005" n="0252005"/>于故不 <lb ed="X" n="0252c14"/><lb ed="R061" n="0519a05"/>褈说诸前第二二谛之有。中谛正是名假義故。是故 <lb ed="X" n="0252c15"/><lb ed="R061" n="0519a06"/>以下第三总结。如是八门。皆有有为。故言八有为法。 <lb ed="X" n="0252c16"/><lb ed="R061" n="0519a07"/>然四谛之中灭谛。二谛之内无谛。相待假中无为。此 <lb ed="X" n="0252c17"/><lb ed="R061" n="0519a08"/>三虽非有为。从多通名有为。言本智者。谓入观时。双 <lb ed="X" n="0252c18"/><lb ed="R061" n="0519a09"/>照之智。对出观智名为本智。双照之内量智边照。是 <lb ed="X" n="0252c19"/><lb ed="R061" n="0519a10"/>八皆名世谛法故。其出观智亦照此八。但为乘显能 <lb ed="X" n="0252c20"/><lb ed="R061" n="0519a11"/>治障故说其本智。以出观智不断障故。</p> <lb ed="X" n="0252c21"/><lb ed="R061" n="0519a12"/><p xml:id="pX39p0252c2101">此下第三显所除障。于中有三。谓标释结。初言复从 <lb ed="X" n="0252c22"/><lb ed="R061" n="0519a13"/>是智能除者。谓前本智除障故。五盖以下别显诸障 <lb ed="X" n="0252c23"/><lb ed="R061" n="0519a14"/>因果诸患通为所除。此中略擧十八种法。言八倒者。 <lb ed="X" n="0252c24"/><lb ed="R061" n="0519a15"/>有为四倒无为四倒故。九恼者谓九恼处。九恼处者。 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0253a" n="0253a"/> <lb ed="X" n="0253a01"/><lb ed="R061" n="0519a16"/>三三为九。一爱我怨家。二憎我亲爱。三正来恼我。此 <lb ed="X" n="0253a02"/><lb ed="R061" n="0519a17"/>通三世故成九恼。其馀诸门如常所说。言四结者。即 <lb ed="X" n="0253a03"/><lb ed="R061" n="0519a18"/>是四繫。如对法说。恼结中言皆名不善者。皆违涅槃 <lb ed="X" n="0253a04"/><lb ed="R061" n="0519b01"/>真实善故。上来三分合为第二别明所生。十智以下 <lb ed="X" n="0253a05"/><lb ed="R061" n="0519b02"/>第三结劝。言十智境所除者。谓十智之境。八世谛法 <lb ed="X" n="0253a06"/><lb ed="R061" n="0519b03"/>十智所除。十八不善。是擧非因。此馀所有一切功德。 <lb ed="X" n="0253a07"/><lb ed="R061" n="0519b04"/>皆名<persName>佛</persName>因。故应受行。八世谛法不名因者。彼境界门 <lb ed="X" n="0253a08"/><lb ed="R061" n="0519b05"/>非因義故。</p> <lb ed="X" n="0253a09"/><lb ed="R061" n="0519b06"/><p xml:id="pX39p0253a0901">汝先以下第二显果。在文有三。牒问释结。第二释中 <lb ed="X" n="0253a10"/><lb ed="R061" n="0519b07"/>亦有三分。初显体果。次释義果。三者重明体義二果。 <lb ed="X" n="0253a11"/><lb ed="R061" n="0519b08"/>初中有二。先明一体之相。後显二身之门。初中亦二。 <lb ed="X" n="0253a12"/><lb ed="R061" n="0519b09"/>一者擧因标果。二者正明果体。初中言<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253001" n="0253001"/>为性体者。是 <lb ed="X" n="0253a13"/><lb ed="R061" n="0519b10"/>一法界故。其体者以下正显无二相。于中亦二。别显。 <lb ed="X" n="0253a14"/><lb ed="R061" n="0519b11"/>总明。初别显中有二七对。非有非无者。非有一果体。 <lb ed="X" n="0253a15"/><lb ed="R061" n="0519b12"/>非无一果体故。非大非小者。入一极微而无遗。包十 <lb ed="X" n="0253a16"/><lb ed="R061" n="0519b13"/>方界<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253002" n="0253002"/>而馀故。非<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253003" n="0253003"/>身非心者。離长短等形质。離有无等 <lb ed="X" n="0253a17"/><lb ed="R061" n="0519b14"/>缘虑故。非相非三世者。離此彼处相。離前後时谢故。 <lb ed="X" n="0253a18"/><lb ed="R061" n="0519b15"/>非天非人者。不在高空。不在下地故。非名字非常乐 <lb ed="X" n="0253a19"/><lb ed="R061" n="0519b16"/>我净者。非芳名之可赞。非妙德之可归故。非六道非 <lb ed="X" n="0253a20"/><lb ed="R061" n="0519b17"/>六识入者。非善恶之所生。非名色之可取故。非数量 <lb ed="X" n="0253a21"/><lb ed="R061" n="0519b18"/>法过一切法相者。总结前七对也。非福田非鬼神者。 <lb ed="X" n="0253a22"/><lb ed="R061" n="0520a01"/>无福无罪故。非动非静者。无散无定故。非生灭非第 <lb ed="X" n="0253a23"/><lb ed="R061" n="0520a02"/>一者。非俗非真故。非五色非六大非土田者。非别非 <lb ed="X" n="0253a24"/><lb ed="R061" n="0520a03"/>总故。非法界非三界者。非本非末故。非缚解者。不染 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0253b" n="0253b"/> <lb ed="X" n="0253b01"/><lb ed="R061" n="0520a04"/>不净故。非明暗者。不智不愚故。非得法寂然无为者。 <lb ed="X" n="0253b02"/><lb ed="R061" n="0520a05"/>总结前七对也。言寂然者。远離七对二边相故。言无 <lb ed="X" n="0253b03"/><lb ed="R061" n="0520a06"/>为者。虽離二边不为中故。由是道理故非得法也。一 <lb ed="X" n="0253b04"/><lb ed="R061" n="0520a07"/>切以下第二总明。于中有二。正明。遣疑。初中言一切 <lb ed="X" n="0253b05"/><lb ed="R061" n="0520a08"/>法外者。出離如前二重七对一切法故。心行处灭者。 <lb ed="X" n="0253b06"/><lb ed="R061" n="0520a09"/>出離诸法亦離其離无所據故。其处难量者。虽非有 <lb ed="X" n="0253b07"/><lb ed="R061" n="0520a10"/>得而非无得故。次遣疑者。有众疑云。若果如是心言 <lb ed="X" n="0253b08"/><lb ed="R061" n="0520a11"/>绝者。何故<persName>如来</persName>记菩萨言。于尔许劫行种种行。于某 <lb ed="X" n="0253b09"/><lb ed="R061" n="0520a12"/>世界当得作<persName>佛</persName>。如是如是示当果耶。为遣是疑。故言 <lb ed="X" n="0253b10"/><lb ed="R061" n="0520a13"/>就有谛中修劫量行而有果报。果报者净土色身相 <lb ed="X" n="0253b11"/><lb ed="R061" n="0520a14"/>好果报。此等皆就有谛中说。今此中说二谛之外。由 <lb ed="X" n="0253b12"/><lb ed="R061" n="0520a15"/>是道理不相违也。</p> <lb ed="X" n="0253b13"/><lb ed="R061" n="0520a16"/><p xml:id="pX39p0253b1301">此下第二明二身门。于中有二。一者正明<persName>如来</persName>二身。 <lb ed="X" n="0253b14"/><lb ed="R061" n="0520a17"/>二者乘显下地二身。初中四句。一者总。二者别显。三 <lb ed="X" n="0253b15"/><lb ed="R061" n="0520a18"/>明二身常住。四结诸<persName>佛</persName>道同。第三中言如影随形者。 <lb ed="X" n="0253b16"/><lb ed="R061" n="0520b01"/>是明果身常住。離生灭故。应身亦常離生灭。不同菩 <lb ed="X" n="0253b17"/><lb ed="R061" n="0520b02"/>萨二身无常也。次明下地皆有二身。于中有二。正明。 <lb ed="X" n="0253b18"/><lb ed="R061" n="0520b03"/>总结。初中亦二。先明菩萨二身无常。後显凡夫二身 <lb ed="X" n="0253b19"/><lb ed="R061" n="0520b04"/>不同。<persName>佛</persName>子以下第二总结。</p> <lb ed="X" n="0253b20"/><lb ed="R061" n="0520b05"/><p xml:id="pX39p0253b2001"><persName>佛</persName>子以下次明義果。于中有三。总标。别释。第三总结。 <lb ed="X" n="0253b21"/><lb ed="R061" n="0520b06"/>初中言義功德者。体果妙绝離相性。无为无作。但无 <lb ed="X" n="0253b22"/><lb ed="R061" n="0520b07"/>所为故无所不为。为诸众生作诸義利。故于一体出 <lb ed="X" n="0253b23"/><lb ed="R061" n="0520b08"/>无量義无量功德。德義积聚故名为身。即是应化。法 <lb ed="X" n="0253b24"/><lb ed="R061" n="0520b09"/>身之身如下文言。住是妙觉地中。唯现作可名。有无 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0253c" n="0253c"/> <lb ed="X" n="0253c01"/><lb ed="R061" n="0520b10"/>量義。有无量名。其出一体。所谓妙果常住淸净。至若 <lb ed="X" n="0253c02"/><lb ed="R061" n="0520b11"/>虚空。不可思议。不可说。不可名数。不可名入。界分可 <lb ed="X" n="0253c03"/><lb ed="R061" n="0520b12"/>得故。诸<persName>佛</persName>道同果法不异者。十号等德诸<persName>佛</persName>同故。所 <lb ed="X" n="0253c04"/><lb ed="R061" n="0520b13"/>谓以下第二别明。于中略显八十八德。</p> <lb ed="X" n="0253c05"/><lb ed="R061" n="0520b14"/><p xml:id="pX39p0253c0501">先明十号。然此十号经论不同。或有处说<persName>佛</persName>为第十。 <lb ed="X" n="0253c06"/><lb ed="R061" n="0520b15"/>或有处说<persName>佛</persName>为第九。今此经中依前门说。一<persName>如来</persName>者。 <lb ed="X" n="0253c07"/><lb ed="R061" n="0520b16"/>十号经言。我即他曰如。他即我曰来。涅槃经言。诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0253c08"/><lb ed="R061" n="0520b17"/><persName>世尊</persName>。从六波罗蜜三十七品十一空来。至大涅槃。如 <lb ed="X" n="0253c09"/><lb ed="R061" n="0520b18"/>来亦尔。是故号<persName>佛</persName>为<persName>如来</persName>也。瑜伽论云。言无虚妄故 <lb ed="X" n="0253c10"/><lb ed="R061" n="0521a01"/>名<persName>如来</persName>。<persName>佛</persName>性论云。从自性住来至至得。故名<persName>如来</persName>也。 <lb ed="X" n="0253c11"/><lb ed="R061" n="0521a02"/>二<persName>应供</persName>者。瑜伽论云。<anchor xml:id="nkr_note_add_0253c1101" n="0253c1101"/><anchor xml:id="beg0253c1101" n="0253c1101"/>已<anchor xml:id="end0253c1101"/>得一切所应得義。应作世间 <lb ed="X" n="0253c12"/><lb ed="R061" n="0521a03"/>无上福田。应为一切恭敬法养。是故名应。三<persName>正遍知</persName> <lb ed="X" n="0253c13"/><lb ed="R061" n="0521a04"/>者。论云如其勝義觉诸供故名正等觉。四<persName>明行足</persName>者。 <lb ed="X" n="0253c14"/><lb ed="R061" n="0521a05"/>论云明谓三明。行如经说。止观二品极善圆满。是故 <lb ed="X" n="0253c15"/><lb ed="R061" n="0521a06"/>说名明行圆满。五<persName>善逝</persName>者。论云上陞最极永不退还。 <lb ed="X" n="0253c16"/><lb ed="R061" n="0521a07"/>故名<persName>善逝</persName>。六<persName>世间解</persName>者。论云善知世界及有情界一 <lb ed="X" n="0253c17"/><lb ed="R061" n="0521a08"/>切<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253004" n="0253004"/>品染净相故。名<persName>世间解</persName>。七<persName>无上士</persName>者。涅槃经言。上 <lb ed="X" n="0253c18"/><lb ed="R061" n="0521a09"/>士者名之为断。无所断者。名<persName>无上士</persName>。诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>无有 <lb ed="X" n="0253c19"/><lb ed="R061" n="0521a10"/>烦恼。故无所断。是故号<persName>佛</persName>为<persName>无上士</persName>。又上士者名为 <lb ed="X" n="0253c20"/><lb ed="R061" n="0521a11"/>诤讼。<persName>无上士</persName>者无有诤讼。<persName>如来</persName>无诤。是故号<persName>佛</persName>为无 <lb ed="X" n="0253c21"/><lb ed="R061" n="0521a12"/>上士。乃至廣说。八<persName>调御丈夫</persName>者。涅槃经言。自既丈夫。 <lb ed="X" n="0253c22"/><lb ed="R061" n="0521a13"/>复调丈夫。复善男子。言<persName>如来</persName>者实非丈夫。非不丈夫。 <lb ed="X" n="0253c23"/><lb ed="R061" n="0521a14"/>因调丈夫。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0253005" n="0253005"/>故<persName>如来</persName>为丈夫也。善男子。一切男女。若具 <lb ed="X" n="0253c24"/><lb ed="R061" n="0521a15"/>四法。即名丈夫。何等为四。一善知识。二能听法。三思 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0254a" n="0254a"/> <lb ed="X" n="0254a01"/><lb ed="R061" n="0521a16"/>唯義。四如说修行。若男若女。具足四法。即名丈夫。若 <lb ed="X" n="0254a02"/><lb ed="R061" n="0521a17"/>有男子。无此四法。即不得名为丈夫也。何以故。身虽 <lb ed="X" n="0254a03"/><lb ed="R061" n="0521a18"/>丈夫。行同畜牲。<persName>如来</persName>调伏若男若女。是故号<persName>佛</persName>调御 <lb ed="X" n="0254a04"/><lb ed="R061" n="0521b01"/>丈夫。乃至廣说。瑜伽论中。合此二号以为一言。一切 <lb ed="X" n="0254a05"/><lb ed="R061" n="0521b02"/>世间唯一丈夫。善知最勝调心方便。故名无上丈夫 <lb ed="X" n="0254a06"/><lb ed="R061" n="0521b03"/>调御士。九<persName>天人师</persName>者。论云为实眼故。为实智故。为实 <lb ed="X" n="0254a07"/><lb ed="R061" n="0521b04"/>義故。为实法故。与显了義为开导故。与一切義为所 <lb ed="X" n="0254a08"/><lb ed="R061" n="0521b05"/>依故。与不了義为能了故。与所生疑为能断故。与甚 <lb ed="X" n="0254a09"/><lb ed="R061" n="0521b06"/>深处为能显故。令明净故。与一切法为根本故。为开 <lb ed="X" n="0254a10"/><lb ed="R061" n="0521b07"/>导故。为所依故。能正教诫教授天人。令其出離一切 <lb ed="X" n="0254a11"/><lb ed="R061" n="0521b08"/>众苦。是故说<persName>佛</persName>名<persName>天人师</persName>。案云为实眼者。有证道慧 <lb ed="X" n="0254a12"/><lb ed="R061" n="0521b09"/>现见義故。为实智者。有教道智能决断故。为实義者。 <lb ed="X" n="0254a13"/><lb ed="R061" n="0521b10"/>开示诸法離言義故。为实法者。安立无倒言教法故。 <lb ed="X" n="0254a14"/><lb ed="R061" n="0521b11"/>下之六句反之可知。具此十法。名之为师。十<persName>佛陀</persName>者。 <lb ed="X" n="0254a15"/><lb ed="R061" n="0521b12"/>论云于能引摄義利法聚。于能引摄非義利法聚。于 <lb ed="X" n="0254a16"/><lb ed="R061" n="0521b13"/>能引摄非義利非非義利法聚。遍一切种现前等觉。 <lb ed="X" n="0254a17"/><lb ed="R061" n="0521b14"/>故名为<persName>佛</persName>。案云是显具一切智。以是三聚。一一通于 <lb ed="X" n="0254a18"/><lb ed="R061" n="0521b15"/>善恶无记。于中委悉唯<persName>佛</persName>觉故。下总结言。具向十德 <lb ed="X" n="0254a19"/><lb ed="R061" n="0521b16"/>故为一切众生所供养者。此是总名为<persName>世尊</persName>義。若以 <lb ed="X" n="0254a20"/><lb ed="R061" n="0521b17"/>此名为第十者。如瑜伽说。能破诸魔大力军众。具足 <lb ed="X" n="0254a21"/><lb ed="R061" n="0521b18"/>功德名<persName>薄伽梵</persName>。</p> <lb ed="X" n="0254a22"/><lb ed="R061" n="0522a01"/><p xml:id="pX39p0254a2201">次明十八不共法者。此三六法。不与阿罗汉人共同。 <lb ed="X" n="0254a23"/><lb ed="R061" n="0522a02"/>故名不共。初六无失不共同者。谓阿罗汉诸漏永尽。 <lb ed="X" n="0254a24"/><lb ed="R061" n="0522a03"/>方入聚落遊行乞食。或于一时。与诸恶象及恶狗等 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0254b" n="0254b"/> <lb ed="X" n="0254b01"/><lb ed="R061" n="0522a04"/>共。路而行。或阿兰若弃捨正路行邪恶径。如是等类 <lb ed="X" n="0254b02"/><lb ed="R061" n="0522a05"/>罗汉误失。<persName>如来</persName>于此一向永无。是故言身无失也。又 <lb ed="X" n="0254b03"/><lb ed="R061" n="0522a06"/>阿罗汉。或于一时由忘念故。于所作事而有丧失。如 <lb ed="X" n="0254b04"/><lb ed="R061" n="0522a07"/>是忘念<persName>如来</persName>永无。是故言念无失也。又阿罗汉。或于 <lb ed="X" n="0254b05"/><lb ed="R061" n="0522a08"/>一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0254001" n="0254001"/>切时<anchor xml:id="nkr_note_orig_0254002" n="0254002"/>阿兰若迷失道路。或入空扬声大叫呼噪远 <lb ed="X" n="0254b06"/><lb ed="R061" n="0522a09"/>闻。或因习气。无染汚心。骞唇露齿逌尔而笑。如是等 <lb ed="X" n="0254b07"/><lb ed="R061" n="0522a10"/>类所有暴音。<persName>如来</persName>于此永无所有。是故言口无失也。 <lb ed="X" n="0254b08"/><lb ed="R061" n="0522a11"/>无异想者。如阿罗汉。于有馀依生死界中。一向发起 <lb ed="X" n="0254b09"/><lb ed="R061" n="0522a12"/>厌偝之心。于无馀依涅槃界中。一向发起寂静之想。 <lb ed="X" n="0254b10"/><lb ed="R061" n="0522a13"/><persName>如来</persName>于彼无差别想。安住第一平等捨故。无不定心 <lb ed="X" n="0254b11"/><lb ed="R061" n="0522a14"/>者。如阿罗汉。若入等至即名为定。若出等至即不名 <lb ed="X" n="0254b12"/><lb ed="R061" n="0522a15"/>定。<persName>如来</persName>遍于一切位中无不定心故。无不知<anchor xml:id="nkr_note_add_0254b1201" n="0254b1201"/><anchor xml:id="beg0254b1201" n="0254b1201"/>已<anchor xml:id="end0254b1201"/>捨心 <lb ed="X" n="0254b13"/><lb ed="R061" n="0522a16"/>者。如阿罗汉不善思择。而便弃捨利众生。事<persName>如来</persName>于 <lb ed="X" n="0254b14"/><lb ed="R061" n="0522a17"/>此永无所有故。</p> <lb ed="X" n="0254b15"/><lb ed="R061" n="0522a18"/><p xml:id="pX39p0254b1501">次六无减者。如阿罗汉依所知障净。由未得退。退失 <lb ed="X" n="0254b16"/><lb ed="R061" n="0522b01"/>念欲。乃至知见。如是退法。<persName>如来</persName>永无。故言念无减等。 <lb ed="X" n="0254b17"/><lb ed="R061" n="0522b02"/>此中前四取所知障能对治道。後二无减彼所得果。 <lb ed="X" n="0254b18"/><lb ed="R061" n="0522b03"/><persName>如来</persName>于此因满果圆故无减也。</p> <lb ed="X" n="0254b19"/><lb ed="R061" n="0522b04"/><p xml:id="pX39p0254b1901">後六法者。如阿罗汉或于一时善身业转。或无记转。 <lb ed="X" n="0254b20"/><lb ed="R061" n="0522b05"/>语业意业当知亦尔。<persName>如来</persName>三业智前行故。智随转故。 <lb ed="X" n="0254b21"/><lb ed="R061" n="0522b06"/>无无记也。又阿罗汉遍于三世所知事中。不能率尔 <lb ed="X" n="0254b22"/><lb ed="R061" n="0522b07"/>作意便解。是故知见说名有著。不能一切无馀正解。 <lb ed="X" n="0254b23"/><lb ed="R061" n="0522b08"/>故名有碍。<persName>如来</persName>遍于三世境界率尔作意。便能正解 <lb ed="X" n="0254b24"/><lb ed="R061" n="0522b09"/>一切所知境事差别。今此经言身业随智慧行等者。 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0254c" n="0254c"/> <lb ed="X" n="0254c01"/><lb ed="R061" n="0522b10"/>随前行智慧及俱行智慧故。知三世中言有碍者。離 <lb ed="X" n="0254c02"/><lb ed="R061" n="0522b11"/>彼不能无馀正解之碍故。无障者。離彼不能率尔便 <lb ed="X" n="0254c03"/><lb ed="R061" n="0522b12"/>解之著。此等具如瑜伽论说。彼云此中初四是无忘 <lb ed="X" n="0254c04"/><lb ed="R061" n="0522b13"/>失法。及拔习气所摄。次一是大悲所摄。所馀当知是 <lb ed="X" n="0254c05"/><lb ed="R061" n="0522b14"/>一切种妙智所摄。</p> <lb ed="X" n="0254c06"/><lb ed="R061" n="0522b15"/><p xml:id="pX39p0254c0601">次明十力。依此十智有十种事。能伏邪说。故名为力。 <lb ed="X" n="0254c07"/><lb ed="R061" n="0522b16"/>是处非处力者。如理通达一切因果是处非处。若沙 <lb ed="X" n="0254c08"/><lb ed="R061" n="0522b17"/>门婆罗门。说无因果及不平等因果之法。即能制伏令 <lb ed="X" n="0254c09"/><lb ed="R061" n="0522b18"/>堕负处。此事因彼初力得成也。业力者。<persName>如来</persName>知见自 <lb ed="X" n="0254c10"/><lb ed="R061" n="0523a01"/>业自受。无有自作他受果者。若沙门婆罗门邪说邪 <lb ed="X" n="0254c11"/><lb ed="R061" n="0523a02"/>教。度业度受。便能制伏令随负处。此事因业智力得 <lb ed="X" n="0254c12"/><lb ed="R061" n="0523a03"/>成也。定力者。<persName>如来</persName>教化显三种轮。一神通轮。二记心 <lb ed="X" n="0254c13"/><lb ed="R061" n="0523a04"/>轮。三示教轮。训导弟子以成圣众。若沙门婆罗门有 <lb ed="X" n="0254c14"/><lb ed="R061" n="0523a05"/>勝负心。说违逆法。对治正典。便能制伏令堕负处。此 <lb ed="X" n="0254c15"/><lb ed="R061" n="0523a06"/>事因定智力得成也。根力者。<persName>如来</persName>了达上中下根。如 <lb ed="X" n="0254c16"/><lb ed="R061" n="0523a07"/>来为说令其下种成熟解脱。此事因根智力得成也。 <lb ed="X" n="0254c17"/><lb ed="R061" n="0523a08"/>欲力者。<persName>如来</persName>知见三品众生。邪正欲乐如实见<anchor xml:id="nkr_note_add_0254c1701" n="0254c1701"/><anchor xml:id="beg0254c1701" n="0254c1701"/>已<anchor xml:id="end0254c1701"/>。拔 <lb ed="X" n="0254c18"/><lb ed="R061" n="0523a09"/>断恶欲。增长善欲。此事因欲智力得成也。性力者。如 <lb ed="X" n="0254c19"/><lb ed="R061" n="0523a10"/>来观知众生种姓。有粗中妙。令此三人如理得入种 <lb ed="X" n="0254c20"/><lb ed="R061" n="0523a11"/>种法门。此事因性智力得成也。果力者。馀处名至处 <lb ed="X" n="0254c21"/><lb ed="R061" n="0523a12"/>道力。<persName>如来</persName>明见出離道法得解脱果。障碍道法得生 <lb ed="X" n="0254c22"/><lb ed="R061" n="0523a13"/>死果。令灭障道修出離道。此是果力所成事也。天眼 <lb ed="X" n="0254c23"/><lb ed="R061" n="0523a14"/>力者。馀处亦名生死智力。<persName>如来</persName>明见一切众生死此 <lb ed="X" n="0254c24"/><lb ed="R061" n="0523a15"/>生彼。如理授记。若执断见沙门婆罗门。便能制伏令 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0255a" n="0255a"/> <lb ed="X" n="0255a01"/><lb ed="R061" n="0523a16"/>堕负处。此是天眼智力所成也。宿命力者。<persName>如来</persName>明了 <lb ed="X" n="0255a02"/><lb ed="R061" n="0523a17"/>见宿命事。说过去事。为令众生起厌畏心。若执常见 <lb ed="X" n="0255a03"/><lb ed="R061" n="0523a18"/>沙门婆罗门。便能制伏令堕负处。此是宿命智力所 <lb ed="X" n="0255a04"/><lb ed="R061" n="0523b01"/>成也。结尽力者。<persName>如来</persName>自知解脱通达无碍。若增上慢 <lb ed="X" n="0255a05"/><lb ed="R061" n="0523b02"/>沙门婆罗门。未得罗汉。谓言<anchor xml:id="nkr_note_add_0255a0501" n="0255a0501"/><anchor xml:id="beg0255a0501" n="0255a0501"/>已<anchor xml:id="end0255a0501"/>得。即能制伏令堕负 <lb ed="X" n="0255a06"/><lb ed="R061" n="0523b03"/>处。此是漏尽力所成事也。具如无上依经说也。</p> <lb ed="X" n="0255a07"/><lb ed="R061" n="0523b04"/><p xml:id="pX39p0255a0701">次明四无量。谓慈悲喜捨。義如上说也。</p> <lb ed="X" n="0255a08"/><lb ed="R061" n="0523b05"/><p xml:id="pX39p0255a0801">次四无畏。言我是一切智人者是一切智无畏。我漏 <lb ed="X" n="0255a09"/><lb ed="R061" n="0523b06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0255a0901" n="0255a0901"/><anchor xml:id="beg0255a0901" n="0255a0901"/>已<anchor xml:id="end0255a0901"/>尽者。是漏尽无畏。无漏出烦恼道者。是说尽苦道。 <lb ed="X" n="0255a10"/><lb ed="R061" n="0523b07"/>无畏。烦恼障道者。是能说障道无畏。此中前二自具 <lb ed="X" n="0255a11"/><lb ed="R061" n="0523b08"/>智断。後二令他智断具足。如论说言。师及弟子智断 <lb ed="X" n="0255a12"/><lb ed="R061" n="0523b09"/>具足。此之谓也。</p> <lb ed="X" n="0255a13"/><lb ed="R061" n="0523b10"/><p xml:id="pX39p0255a1301">次明六通。亦如前说。次明五眼。五分法身義如常说 <lb ed="X" n="0255a14"/><lb ed="R061" n="0523b11"/>次明无罪三业者。所谓<persName>如来</persName>三种淸净。故言无罪。如 <lb ed="X" n="0255a15"/><lb ed="R061" n="0523b12"/>花严经言。<persName>如来</persName>正觉成菩提时。住<persName>佛</persName>方便。得一切众 <lb ed="X" n="0255a16"/><lb ed="R061" n="0523b13"/>生等身。得一切法等身。得一切刹等身。得一切三世 <lb ed="X" n="0255a17"/><lb ed="R061" n="0523b14"/>等身。得一切<persName>如来</persName>等身。得一切诸<persName>佛</persName>等身。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0255001" n="0255001"/>一切语言 <lb ed="X" n="0255a18"/><lb ed="R061" n="0523b15"/>等身。得一切法界等身。得虚空界等身。得无碍法界 <lb ed="X" n="0255a19"/><lb ed="R061" n="0523b16"/>等身。得出生无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0255002" n="0255002"/>量等身。得一切行界等身。得寂静涅 <lb ed="X" n="0255a20"/><lb ed="R061" n="0523b17"/>槃界等身。<persName>佛</persName>子随<persName>如来</persName>所得身。当知音声及无碍心。 <lb ed="X" n="0255a21"/><lb ed="R061" n="0523b18"/>亦复如是。<persName>如来</persName>具足如是等三种淸净无量。案云。此 <lb ed="X" n="0255a22"/><lb ed="R061" n="0524a01"/>中十三等身即是无罪身业。十三等音即是无罪口 <lb ed="X" n="0255a23"/><lb ed="R061" n="0524a02"/>业。十三等心即是无罪意业。以无罪故无障碍。无障 <lb ed="X" n="0255a24"/><lb ed="R061" n="0524a03"/>碍故无边际也。</p> <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0255b" n="0255b"/> <lb ed="X" n="0255b01"/><lb ed="R061" n="0524a04"/><p xml:id="pX39p0255b0101">也明三宝。随所示现无不玄则故。遍涉六道恒与和 <lb ed="X" n="0255b02"/><lb ed="R061" n="0524a05"/>合故。如前菩萨三宝義同。但彼未圆满。亦非常住。今 <lb ed="X" n="0255b03"/><lb ed="R061" n="0524a06"/>是圆极常住三宝。方廣经言。于一<persName>佛</persName>宝即有法僧。此 <lb ed="X" n="0255b04"/><lb ed="R061" n="0524a07"/>之谓也。</p> <lb ed="X" n="0255b05"/><lb ed="R061" n="0524a08"/><p xml:id="pX39p0255b0501">次灭谛者。无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0255003" n="0255003"/>仰四谛门中灭谛。无明住地断灭所显。 <lb ed="X" n="0255b06"/><lb ed="R061" n="0524a09"/>即是大净波罗蜜也。</p> <lb ed="X" n="0255b07"/><lb ed="R061" n="0524a10"/><p xml:id="pX39p0255b0701">次解脱者。无碍解脱。此有十种。如大经言。一切诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0255b08"/><lb ed="R061" n="0524a11"/>有十种无碍解脱。何等为十。一于一微尘中。悉能普 <lb ed="X" n="0255b09"/><lb ed="R061" n="0524a12"/>现不可说不可说诸<persName>佛</persName>出世。二于一微尘中。悉能普 <lb ed="X" n="0255b10"/><lb ed="R061" n="0524a13"/>现不可说不可说诸<persName>佛</persName>转净法轮。三于一微尘中。教 <lb ed="X" n="0255b11"/><lb ed="R061" n="0524a14"/>化调伏不可说不可说众生。四于一微尘中。普现不 <lb ed="X" n="0255b12"/><lb ed="R061" n="0524a15"/>可说不可说<persName>佛</persName>刹。五于一微尘中。授不可说不可说 <lb ed="X" n="0255b13"/><lb ed="R061" n="0524a16"/>化菩萨记。六于一微尘中。普现三世诸<persName>佛</persName>出世。七于 <lb ed="X" n="0255b14"/><lb ed="R061" n="0524a17"/>一微尘中。普现三世一切<persName>佛</persName>刹。八于一微尘中。普现 <lb ed="X" n="0255b15"/><lb ed="R061" n="0524a18"/>三世诸<persName>佛</persName>自在神力。九于一微尘中。普现三世一切 <lb ed="X" n="0255b16"/><lb ed="R061" n="0524b01"/>众生。十于一微尘中。普现三世一切诸<persName>佛</persName><persName>佛</persName>事。是为 <lb ed="X" n="0255b17"/><lb ed="R061" n="0524b02"/>一切诸<persName>佛</persName>十种无碍解脱也。</p> <lb ed="X" n="0255b18"/><lb ed="R061" n="0524b03"/><p xml:id="pX39p0255b1801">次灵智者。深玄难测是灵智義。出生无穷是灵智義。 <lb ed="X" n="0255b19"/><lb ed="R061" n="0524b04"/>此有十种。如大经言。一切诸<persName>佛</persName>。有十种出生住持智 <lb ed="X" n="0255b20"/><lb ed="R061" n="0524b05"/>慧。何等为十。一一切说法无所趣向。而能出生淸净 <lb ed="X" n="0255b21"/><lb ed="R061" n="0524b06"/>愿智。二一切法无身。而能出生法身智慧。三一切诸 <lb ed="X" n="0255b22"/><lb ed="R061" n="0524b07"/><persName>佛</persName>悉无有二。而生正觉悟一切法。四一切诸法悉无 <lb ed="X" n="0255b23"/><lb ed="R061" n="0524b08"/>有我无有众生。而能出生化众生智。五一切诸法悉 <lb ed="X" n="0255b24"/><lb ed="R061" n="0524b09"/>无有相。而能出生种种相智。六一切世界悉无成败。 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0255c" n="0255c"/> <lb ed="X" n="0255c01"/><lb ed="R061" n="0524b10"/>而能出生世成败智。七一切诸法无有造者。而能出 <lb ed="X" n="0255c02"/><lb ed="R061" n="0524b11"/>生业报智慧。八一切诸法无可言说。而能出生说法 <lb ed="X" n="0255c03"/><lb ed="R061" n="0524b12"/>界智。九一切诸法无有垢净。而能出生垢净智慧。十 <lb ed="X" n="0255c04"/><lb ed="R061" n="0524b13"/>一切诸法无有生灭。而能出生缘起智慧。是为十种 <lb ed="X" n="0255c05"/><lb ed="R061" n="0524b14"/>出生智慧也。</p> <lb ed="X" n="0255c06"/><lb ed="R061" n="0524b15"/><p xml:id="pX39p0255c0601">次一乘者。谓于<persName>佛</persName>所种善根者。皆无异趣。莫不同到 <lb ed="X" n="0255c07"/><lb ed="R061" n="0524b16"/>大涅槃果。故说<persName>佛</persName>德名为一乘。为显是義。而说三喩。 <lb ed="X" n="0255c08"/><lb ed="R061" n="0524b17"/>如大经言。譬如丈夫食少金刚。终竟不消。要从身过 <lb ed="X" n="0255c09"/><lb ed="R061" n="0524b18"/>至金刚轮然後乃住。所以者何。以彼金刚不可消故。 <lb ed="X" n="0255c10"/><lb ed="R061" n="0525a01"/>如是<persName>佛</persName>子。于<persName>如来</persName>所少殖善根。能壞一切有为烦恼。 <lb ed="X" n="0255c11"/><lb ed="R061" n="0525a02"/>乃至究竟<persName>如来</persName>涅槃智慧。然後乃住。所以者何。于如 <lb ed="X" n="0255c12"/><lb ed="R061" n="0525a03"/>来所种诸善根不可尽故。<persName>佛</persName>子譬如<name role="" type="person">须弥山</name>等大乾 <lb ed="X" n="0255c13"/><lb ed="R061" n="0525a04"/>草聚。若有人持如芥子火悉能烧尽。何以故。火性悉 <lb ed="X" n="0255c14"/><lb ed="R061" n="0525a05"/>能烧故。于<persName>如来</persName>所种少善根亦复如是。悉能烧灭一 <lb ed="X" n="0255c15"/><lb ed="R061" n="0525a06"/>切烦恼无有遗馀。究竟涅槃。何以故。于<persName>如来</persName>所种诸 <lb ed="X" n="0255c16"/><lb ed="R061" n="0525a07"/>善根性究竟故。<persName>佛</persName>子譬如雪山有大药王。名曰善现。 <lb ed="X" n="0255c17"/><lb ed="R061" n="0525a08"/>若有见者眼得淸净。若有闻者耳得淸净。若闻香者 <lb ed="X" n="0255c18"/><lb ed="R061" n="0525a09"/>鼻得淸净。若嚐味者舌得淸净。若有触者身得淸净。 <lb ed="X" n="0255c19"/><lb ed="R061" n="0525a10"/>若取彼地土。悉能除灭无量众病。安稳快乐。<persName>如来</persName>正 <lb ed="X" n="0255c20"/><lb ed="R061" n="0525a11"/>觉无上药王亦复如是。常以一切诸方便行饶益众 <lb ed="X" n="0255c21"/><lb ed="R061" n="0525a12"/>生。若有得见<persName>如来</persName>色身。眼得淸净。若有得闻<persName>如来</persName>名 <lb ed="X" n="0255c22"/><lb ed="R061" n="0525a13"/>号。耳得淸净。若有得闻<persName>如来</persName>戒香。鼻得淸净。若有得 <lb ed="X" n="0255c23"/><lb ed="R061" n="0525a14"/>味<persName>如来</persName>法味。舌得淸净。得金刚廣长淸净舌根。悉能 <lb ed="X" n="0255c24"/><lb ed="R061" n="0525a15"/>演说一切言音。若有得触<persName>如来</persName>光者。彼人即得淸净 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0256a" n="0256a"/> <lb ed="X" n="0256a01"/><lb ed="R061" n="0525a16"/>色身。究竟逮得无上法身。若有念<persName>如来</persName>者。得念<persName>佛</persName>三 <lb ed="X" n="0256a02"/><lb ed="R061" n="0525a17"/>昧正念不乱。若有得经卷地<persName>如来</persName>塔庙礼拜供养。彼 <lb ed="X" n="0256a03"/><lb ed="R061" n="0525a18"/>众生等具足善根。灭烦恼患。得贤圣果。<persName>佛</persName>子乃至不 <lb ed="X" n="0256a04"/><lb ed="R061" n="0525b01"/>信邪见众生。见闻<persName>佛</persName>者。于见闻中所种善根。果报不 <lb ed="X" n="0256a05"/><lb ed="R061" n="0525b02"/>虚。乃至究竟涅槃。断一切恶。具足善根。乃至廣说。是 <lb ed="X" n="0256a06"/><lb ed="R061" n="0525b03"/>名<persName>如来</persName>一乘功德也。</p> <lb ed="X" n="0256a07"/><lb ed="R061" n="0525b04"/><p xml:id="pX39p0256a0701">次金刚宝藏者。<persName>佛</persName>有十种坚固法宝。积集名藏。如大 <lb ed="X" n="0256a08"/><lb ed="R061" n="0525b05"/>经言。一切诸<persName>佛</persName>有十种坚固士法。何等为十。一诸愿 <lb ed="X" n="0256a09"/><lb ed="R061" n="0525b06"/>坚固不可沮壞。如说修行言行相应。二尽未来劫修 <lb ed="X" n="0256a10"/><lb ed="R061" n="0525b07"/>菩萨行功德莊严未曾恐怖。三为化一切众生故。悉 <lb ed="X" n="0256a11"/><lb ed="R061" n="0525b08"/>诣不可说不可说世界。教化众生无有留难。四于信 <lb ed="X" n="0256a12"/><lb ed="R061" n="0525b09"/>不信众生。大悲等观而无有异。五从初发心乃至正 <lb ed="X" n="0256a13"/><lb ed="R061" n="0525b10"/>觉。于其中间。未曾退失菩提之心。六修诸功德。皆悉 <lb ed="X" n="0256a14"/><lb ed="R061" n="0525b11"/>迴向一切种智。不求世行。七于诸<persName>佛</persName>随顺修学身口 <lb ed="X" n="0256a15"/><lb ed="R061" n="0525b12"/>意业。永離声闻独觉之心。八平等普照无量无边诸 <lb ed="X" n="0256a16"/><lb ed="R061" n="0525b13"/><persName>佛</persName>正法。净得菩萨心。究竟具足一切种智。九悉能捨 <lb ed="X" n="0256a17"/><lb ed="R061" n="0525b14"/>離一切世间。令诸众生悉灭诸苦。逮得寂灭平等快 <lb ed="X" n="0256a18"/><lb ed="R061" n="0525b15"/>乐。十为诸众生受无量苦。皆欲建立诸<persName>佛</persName>种姓。超出 <lb ed="X" n="0256a19"/><lb ed="R061" n="0525b16"/>生死。得十力地。是为一切诸<persName>佛</persName>十种坚固士法。如是 <lb ed="X" n="0256a20"/><lb ed="R061" n="0525b17"/>名为金刚宝藏也。</p> <lb ed="X" n="0256a21"/><lb ed="R061" n="0525b18"/><p xml:id="pX39p0256a2101">次法身藏者。应化法身众德积集名法身藏。一云次 <lb ed="X" n="0256a22"/><lb ed="R061" n="0526a01"/>法身藏者。五相五德积集名藏。如无上依经言。第一 <lb ed="X" n="0256a23"/><lb ed="R061" n="0526a02"/>身者。与五种相五种功德相应。何者五种相。一者无 <lb ed="X" n="0256a24"/><lb ed="R061" n="0526a03"/>为。二者不相離。三者離二边。四者脱一切障。五者自 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0256b" n="0256b"/> <lb ed="X" n="0256b01"/><lb ed="R061" n="0526a04"/>性淸净。何者五种功德。一者不可量。二者不可数。三 <lb ed="X" n="0256b02"/><lb ed="R061" n="0526a05"/>者难思。四者不共。五者究竟淸净。如是十法相应不 <lb ed="X" n="0256b03"/><lb ed="R061" n="0526a06"/>離。故名法身藏也。</p> <lb ed="X" n="0256b04"/><lb ed="R061" n="0526a07"/><p xml:id="pX39p0256b0401">次自性淸<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256001" n="0256001"/>净妙藏者谓诸<persName>如来</persName>无边功德无所不通。 <lb ed="X" n="0256b05"/><lb ed="R061" n="0526a08"/>通于染净。在于惑地不染曰淸。在于净地不净曰妙。 <lb ed="X" n="0256b06"/><lb ed="R061" n="0526a09"/>故名自性淸妙之藏。如无上依经言。云何<persName>如来</persName>为功 <lb ed="X" n="0256b07"/><lb ed="R061" n="0526a10"/>德不可思议。一切<persName>如来</persName>恒河沙劫无边功德。在于惑 <lb ed="X" n="0256b08"/><lb ed="R061" n="0526a11"/>地及于净地。相摄相应。未曾相離。无垢无净。不可思 <lb ed="X" n="0256b09"/><lb ed="R061" n="0526a12"/>议故。</p> <lb ed="X" n="0256b10"/><lb ed="R061" n="0526a13"/><p xml:id="pX39p0256b1001">次三达者。谓无始过去通达无馀。无边未来通达无 <lb ed="X" n="0256b11"/><lb ed="R061" n="0526a14"/>馀。现在无边十方法界究竟通达。故名三达。又复通 <lb ed="X" n="0256b12"/><lb ed="R061" n="0526a15"/>达一一念法。无不具有三种三世。故名三达。如大经 <lb ed="X" n="0256b13"/><lb ed="R061" n="0526a16"/>中九世中说也。</p> <lb ed="X" n="0256b14"/><lb ed="R061" n="0526a17"/><p xml:id="pX39p0256b1401">次三无为者。仁王经言。于第一義谛而不二。为法性 <lb ed="X" n="0256b15"/><lb ed="R061" n="0526a18"/>无为。缘理而灭一切相故。为智缘灭无相无为。住初 <lb ed="X" n="0256b16"/><lb ed="R061" n="0526b01"/>忍时。未来无量生死。不由智缘而灭故。非智缘灭无 <lb ed="X" n="0256b17"/><lb ed="R061" n="0526b02"/>相无为。案云彼经约初地。说即是少分三无为德。今 <lb ed="X" n="0256b18"/><lb ed="R061" n="0526b03"/>此经中。说于<persName>佛</persName>德。即是圆满三无为也。</p> <lb ed="X" n="0256b19"/><lb ed="R061" n="0526b04"/><p xml:id="pX39p0256b1901">次三明者。如涅槃经言。菩萨明者诸般若波罗蜜。诸 <lb ed="X" n="0256b20"/><lb ed="R061" n="0526b05"/><persName>佛</persName>明者所谓<persName>佛</persName>眼。无明明者谓毕竟空。案云若论位 <lb ed="X" n="0256b21"/><lb ed="R061" n="0526b06"/>别。初明在因地。第二在果地。第三明者通于因果。就 <lb ed="X" n="0256b22"/><lb ed="R061" n="0526b07"/>其通门。皆在<persName>佛</persName>地。何者。大圆镜智照一法界<persName>佛</persName>性之 <lb ed="X" n="0256b23"/><lb ed="R061" n="0526b08"/>门。名为<persName>佛</persName>眼。是诸<persName>佛</persName>明。妙观察智照遍满等。是菩萨 <lb ed="X" n="0256b24"/><lb ed="R061" n="0526b09"/>明。所达空理无明无暗。是无明明。如是名为<persName>如来</persName>三 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0256c" n="0256c"/> <lb ed="X" n="0256c01"/><lb ed="R061" n="0526b10"/>明也。</p> <lb ed="X" n="0256c02"/><lb ed="R061" n="0526b11"/><p xml:id="pX39p0256c0201">次一谛一道者。无作四谛门中。道谛金刚心时。与苦 <lb ed="X" n="0256c03"/><lb ed="R061" n="0526b12"/>集俱。故有三谛。今至<persName>佛</persName>地離二唯一。一谓一道。如是 <lb ed="X" n="0256c04"/><lb ed="R061" n="0526b13"/>一谛通泰无碍。诸<persName>佛</persName>道同故名一道。如经颂言。文殊 <lb ed="X" n="0256c05"/><lb ed="R061" n="0526b14"/>法常尔。法王唯一法。一切无碍人。一道出生死也。</p> <lb ed="X" n="0256c06"/><lb ed="R061" n="0526b15"/><p xml:id="pX39p0256c0601">次独法者。是大我德无与二故。言大净德。但从義类。 <lb ed="X" n="0256c07"/><lb ed="R061" n="0526b16"/>前说净德。灭谛净类義相近故。今从一道方说独法。 <lb ed="X" n="0256c08"/><lb ed="R061" n="0526b17"/>一之与独義相类故。灭除四障。显此四德。如无上依 <lb ed="X" n="0256c09"/><lb ed="R061" n="0526b18"/>经言。一切阿罗汉辟支<persName>佛</persName>大地菩萨。为四种障。不得 <lb ed="X" n="0256c10"/><lb ed="R061" n="0527a01"/><persName>如来</persName>法身四德。何者为四。一者生缘惑。二者生因惑。 <lb ed="X" n="0256c11"/><lb ed="R061" n="0527a02"/>三者有有。四者无有。何者生缘惑。即是无明住地。生 <lb ed="X" n="0256c12"/><lb ed="R061" n="0527a03"/>一切行。如无明生业。何者生因惑。是无明住地所生 <lb ed="X" n="0256c13"/><lb ed="R061" n="0527a04"/>诸行。譬如无明所生诸业。何者有有。缘无明住地。因 <lb ed="X" n="0256c14"/><lb ed="R061" n="0527a05"/>无明住地所起无漏。行三种意生身。譬如四取为缘。 <lb ed="X" n="0256c15"/><lb ed="R061" n="0527a06"/>三有漏业为因。起三种有。何者无有。缘三种意生身。 <lb ed="X" n="0256c16"/><lb ed="R061" n="0527a07"/>不可觉知微细随灭<anchor xml:id="nkr_note_orig_0256002" n="0256002"/>眠。譬如缘三有中。生念念老死。 <lb ed="X" n="0256c17"/><lb ed="R061" n="0527a08"/>无明住地。一切烦恼是其依处。未断除故。诸阿罗汉 <lb ed="X" n="0256c18"/><lb ed="R061" n="0527a09"/>及辟支<persName>佛</persName>自在菩萨。不得至见大净波罗蜜。因无明 <lb ed="X" n="0256c19"/><lb ed="R061" n="0527a10"/>住地。起轻相惑。有虚妄行未灭除故。不得至见大我 <lb ed="X" n="0256c20"/><lb ed="R061" n="0527a11"/>波罗蜜。缘无明住地。因微细虚妄。起无漏业。意生诸 <lb ed="X" n="0256c21"/><lb ed="R061" n="0527a12"/>阴未除尽故。不得至见大乐波罗蜜。若未能得一切 <lb ed="X" n="0256c22"/><lb ed="R061" n="0527a13"/>烦恼诸业生难永尽无馀。是诸<persName>如来</persName>为甘露界。即变 <lb ed="X" n="0256c23"/><lb ed="R061" n="0527a14"/>易死断流灭无量。不得不至见极无变异大常波罗 <lb ed="X" n="0256c24"/><lb ed="R061" n="0527a15"/>蜜。乃至廣说故。且止乘论。还释本文。释義果内有三 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0257a" n="0257a"/> <lb ed="X" n="0257a01"/><lb ed="R061" n="0527a16"/>分中。第二别释竟在于前。</p> <lb ed="X" n="0257a02"/><lb ed="R061" n="0527a17"/><p xml:id="pX39p0257a0201">一切以下第三总结。于中二句。先擧義果。後结道同 <lb ed="X" n="0257a03"/><lb ed="R061" n="0527a18"/>别释果内有三分中。初释体果。次释義果。如是二分 <lb ed="X" n="0257a04"/><lb ed="R061" n="0527b01"/>竟在于前。果体以下第三重显体義二果。于中有二。 <lb ed="X" n="0257a05"/><lb ed="R061" n="0527b02"/>别显。总结。初别显中。先明体果。此中十句。先五正明。 <lb ed="X" n="0257a06"/><lb ed="R061" n="0527b03"/>後五结成。初中言果体圆满无德不修理无不周者。 <lb ed="X" n="0257a07"/><lb ed="R061" n="0527b04"/>是擧果极法身之门。第二句言居中道第一義谛淸 <lb ed="X" n="0257a08"/><lb ed="R061" n="0527b05"/>净国土者。是擧自受用土之门。第三句言无极无名 <lb ed="X" n="0257a09"/><lb ed="R061" n="0527b06"/>无相者。法身净土唯一法界。互相融通。无有边际。故 <lb ed="X" n="0257a10"/><lb ed="R061" n="0527b07"/>言无极。言语路绝故言无名。心行处灭故言无相。第 <lb ed="X" n="0257a11"/><lb ed="R061" n="0527b08"/>四句言非一切法可得者。一切功德无所不备。而诸 <lb ed="X" n="0257a12"/><lb ed="R061" n="0527b09"/>功德皆不可得故。第五句言非有体非无体者。虽非 <lb ed="X" n="0257a13"/><lb ed="R061" n="0527b10"/>有一果体。而非无一果体故。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0257001" n="0257001"/>其法界離有无性。一切 <lb ed="X" n="0257a14"/><lb ed="R061" n="0527b11"/>功德皆相称故。如无上依经言。一切<persName>佛</persName>土更无所碍。 <lb ed="X" n="0257a15"/><lb ed="R061" n="0527b12"/>一切<persName>如来</persName>随顺平等。过作竟境。无分别相。犹如虚空 <lb ed="X" n="0257a16"/><lb ed="R061" n="0527b13"/>无有分别。与法界相称故。其一以下第三结前。于中 <lb ed="X" n="0257a17"/><lb ed="R061" n="0527b14"/>五句。作三分结。初二顺结前之二句。次二逆结後之 <lb ed="X" n="0257a18"/><lb ed="R061" n="0527b15"/>二句。第三一句结中间句。一照相者。是结无德不备 <lb ed="X" n="0257a19"/><lb ed="R061" n="0527b16"/>理无不周之句。以一功德无不一照。理与智冥。亦为 <lb ed="X" n="0257a20"/><lb ed="R061" n="0527b17"/>一照故。一合相者。结居中道第一谛淸净国土之句。 <lb ed="X" n="0257a21"/><lb ed="R061" n="0527b18"/><persName>佛</persName>与净土相会无二。乃名为居中道国土故。一体相 <lb ed="X" n="0257a22"/><lb ed="R061" n="0528a01"/>者。结第五句。以非有体不堕无体。其非无体不当有 <lb ed="X" n="0257a23"/><lb ed="R061" n="0528a02"/>体。所以直是一体相故。一觉相者。结第四句。觉一切 <lb ed="X" n="0257a24"/><lb ed="R061" n="0528a03"/>法同无所得。是一觉相故。净明无二者。是结中间无 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0257b" n="0257b"/> <lb ed="X" n="0257b01"/><lb ed="R061" n="0528a04"/>极无名无相之句。净土<persName>佛</persName>明同一无极。又離名相为 <lb ed="X" n="0257b02"/><lb ed="R061" n="0528a05"/>无二故。</p> <lb ed="X" n="0257b03"/><lb ed="R061" n="0528a06"/><p xml:id="pX39p0257b0301">是果以下次显義果。于中有四。一擧体果以标義果。 <lb ed="X" n="0257b04"/><lb ed="R061" n="0528a07"/>二就義果显其差别。三明建立義果之意。四示能解 <lb ed="X" n="0257b05"/><lb ed="R061" n="0528a08"/>義果之利。初中言是果独法圆明常住者。重擧体果 <lb ed="X" n="0257b06"/><lb ed="R061" n="0528a09"/>也。一果体相有无量義者。依体立義也。義有无量德。 <lb ed="X" n="0257b07"/><lb ed="R061" n="0528a10"/>德有无量名者。一一義中有无量德。德中亦有无量 <lb ed="X" n="0257b08"/><lb ed="R061" n="0528a11"/>名也。義果者以下第二显差别。灭谛者是擧净德。乐 <lb ed="X" n="0257b09"/><lb ed="R061" n="0528a12"/>者大乐。常者无为。我法者前独法。是擧八十八中。最 <lb ed="X" n="0257b10"/><lb ed="R061" n="0528a13"/>後十八不共。一切功德。通擧前说八十四门。言果果 <lb ed="X" n="0257b11"/><lb ed="R061" n="0528a14"/>者。以从体果出義果故。義德名以下第三建立意。皆 <lb ed="X" n="0257b12"/><lb ed="R061" n="0528a15"/>教化故有者。皆约应化法身之義教化众生门。以立 <lb ed="X" n="0257b13"/><lb ed="R061" n="0528a16"/>如是義德名也。若贤人下第四示勝利。贤人者诸三 <lb ed="X" n="0257b14"/><lb ed="R061" n="0528a17"/>贤也。一切众生者。住前凡夫也。若能解是三句之意。 <lb ed="X" n="0257b15"/><lb ed="R061" n="0528a18"/>教化门说。非如言有者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0257b1501" n="0257b1501"/><anchor xml:id="beg0257b1501" n="0257b1501"/>已<anchor xml:id="end0257b1501"/>得成<persName>佛</persName>之初萌兆故。为三 <lb ed="X" n="0257b16"/><lb ed="R061" n="0528b01"/>世诸<persName>佛</persName>所记也。</p> <lb ed="X" n="0257b17"/><lb ed="R061" n="0528b02"/><p xml:id="pX39p0257b1701">重显二果有二分中。第一别显竟在于前。其果以下 <lb ed="X" n="0257b18"/><lb ed="R061" n="0528b03"/>第二总结。其果不可说不可知者。体果義果皆绝名 <lb ed="X" n="0257b19"/><lb ed="R061" n="0528b04"/>言。故不可说。随言之智亦不能知。但随众生名相之 <lb ed="X" n="0257b20"/><lb ed="R061" n="0528b05"/>法。寄言假说体義之相。故言而就名相法中说名相 <lb ed="X" n="0257b21"/><lb ed="R061" n="0528b06"/>法。下显假说二果差别。</p> <lb ed="X" n="0257b22"/><lb ed="R061" n="0528b07"/><p xml:id="pX39p0257b2201"><persName>佛</persName>答之内有二分。第一别答因果義竟。吾说以下第 <lb ed="X" n="0257b23"/><lb ed="R061" n="0528b08"/>二结答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0257b24"/><lb ed="R061" n="0528b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">释大众受学品</cb:mulu><head>〇大众受学品</head> <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0257c" n="0257c"/> <lb ed="X" n="0257c01"/><lb ed="R061" n="0528b10"/><p xml:id="pX39p0257c0101">正说分内有二分中。第一<persName>如来</persName>为说分竟。此下第二 <lb ed="X" n="0257c02"/><lb ed="R061" n="0528b11"/>大众受学。受者受戒。学者学行。不起一坐而受十戒。 <lb ed="X" n="0257c03"/><lb ed="R061" n="0528b12"/>仍学六入。从始至终。此中显是義。故言受学品。在文 <lb ed="X" n="0257c04"/><lb ed="R061" n="0528b13"/>有二。先问。後答。问中亦二。先序仪意。次正发问。发问 <lb ed="X" n="0257c05"/><lb ed="R061" n="0528b14"/>之中。领前问後。</p> <lb ed="X" n="0257c06"/><lb ed="R061" n="0528b15"/><p xml:id="pX39p0257c0601">答中有四。一者放光集众。为欲证明一坐受学故。二 <lb ed="X" n="0257c07"/><lb ed="R061" n="0528b16"/>者歎问劝学。此中告七菩萨者。花严会中七会主故。 <lb ed="X" n="0257c08"/><lb ed="R061" n="0528b17"/>能问三观者。是示问中言受学修道。修道之言显三 <lb ed="X" n="0257c09"/><lb ed="R061" n="0528b18"/>观修故。次言法界诸<persName>佛</persName>自性淸净道者。是示问中从 <lb ed="X" n="0257c10"/><lb ed="R061" n="0529a01"/>始至终一一具行之句。次言一切菩萨所修明观法 <lb ed="X" n="0257c11"/><lb ed="R061" n="0529a02"/>门者。是示问次第入菩萨位者之句。又此三句。初总。 <lb ed="X" n="0257c12"/><lb ed="R061" n="0529a03"/>後别。言初总者。所谓三观。总擧受学修道之言。言後 <lb ed="X" n="0257c13"/><lb ed="R061" n="0529a04"/>别者。第二句别显道言。第三句别显修言。汝等以下 <lb ed="X" n="0257c14"/><lb ed="R061" n="0529a05"/>劝学可知。<persName>佛</persName>子我今<anchor xml:id="nkr_note_orig_0257002" n="0257002"/>更褈说以下第三许说。若一切 <lb ed="X" n="0257c15"/><lb ed="R061" n="0529a06"/>众生以下第四正答。此中有二。别答。总答。初中亦二。 <lb ed="X" n="0257c16"/><lb ed="R061" n="0529a07"/>先受。後学。受中有三。谓标释结。标者擧信标戒。要先 <lb ed="X" n="0257c17"/><lb ed="R061" n="0529a08"/>起信方受戒故。始行以下第二廣释。于中有四。一者 <lb ed="X" n="0257c18"/><lb ed="R061" n="0529a09"/>受戒法用。二者<persName>佛</persName>告以下受戒方便。此中有三。先三 <lb ed="X" n="0257c19"/><lb ed="R061" n="0529a10"/>礼三宝。次敬受四依。後即悔过。若准小乘受戒羯磨。此 <lb ed="X" n="0257c20"/><lb ed="R061" n="0529a11"/>中敬受四归。应是正为授戒。但寻此中经文之势。此 <lb ed="X" n="0257c21"/><lb ed="R061" n="0529a12"/>敬受文。非正授戒。以先受後悔不应理故。故判此文 <lb ed="X" n="0257c22"/><lb ed="R061" n="0529a13"/>为方便也。如是以下第三明正授戒。于中有三。一者 <lb ed="X" n="0257c23"/><lb ed="R061" n="0529a14"/>牒前悔过标正与受。二者正授十戒。三者结歎戒德。 <lb ed="X" n="0257c24"/><lb ed="R061" n="0529a15"/>此三合为第三明正授戒文<anchor xml:id="nkr_note_orig_0257003" n="0257003"/>意。若过去未来以下第 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0258a" n="0258a"/> <lb ed="X" n="0258a01"/><lb ed="R061" n="0529a16"/>四诸门分别。言有受法而无捨法有犯不失尽未来 <lb ed="X" n="0258a02"/><lb ed="R061" n="0529a17"/>际者。如菩萨地抉择中言。若有不捨如是律仪。当知 <lb ed="X" n="0258a03"/><lb ed="R061" n="0529a18"/>馀生亦得随转。非彼捨者。又捨因缘略有四种。一者 <lb ed="X" n="0258a04"/><lb ed="R061" n="0529b01"/>决定发起受心。不同分心。二者若于有识别大丈夫 <lb ed="X" n="0258a05"/><lb ed="R061" n="0529b02"/>前。故意发起弃捨语言。三者总别毁犯四种他所勝 <lb ed="X" n="0258a06"/><lb ed="R061" n="0529b03"/>法。四者若以增上品缠总别毁犯。随顺四种他所勝 <lb ed="X" n="0258a07"/><lb ed="R061" n="0529b04"/>法。由此因缘。当知弃捨菩萨律仪。若有还得淸净受 <lb ed="X" n="0258a08"/><lb ed="R061" n="0529b05"/>心。後应还受。如是论文与此经违。如何和会。解云彼 <lb ed="X" n="0258a09"/><lb ed="R061" n="0529b06"/>论述于三乘教意。故有捨法犯戒有失。依三乘教发 <lb ed="X" n="0258a10"/><lb ed="R061" n="0529b07"/>心菩萨心不全故。不坚固故。今此经者是一乘教。故 <lb ed="X" n="0258a11"/><lb ed="R061" n="0529b08"/>无捨法犯而不失。依是发心与前返持。且止乘论。还 <lb ed="X" n="0258a12"/><lb ed="R061" n="0529b09"/>释本文。尔时众中以下。第三总结受戒。即从座起受 <lb ed="X" n="0258a13"/><lb ed="R061" n="0529b10"/>持<persName>佛</persName>戒者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0258001" n="0258001"/>此一坐始起受戒。不起此坐入六入故。</p> <lb ed="X" n="0258a14"/><lb ed="R061" n="0529b11"/><p xml:id="pX39p0258a1401">其名以下第二明学。于中有二。别明。总明。别明之中 <lb ed="X" n="0258a15"/><lb ed="R061" n="0529b12"/>即明六入。六入文中皆有二句。先明入位。後显学行。 <lb ed="X" n="0258a16"/><lb ed="R061" n="0529b13"/>初中言修十戒满足入初住位者。是明入位。复从以 <lb ed="X" n="0258a17"/><lb ed="R061" n="0529b14"/>下次显修行。言十信者。如大经言。菩萨有十种不壞 <lb ed="X" n="0258a18"/><lb ed="R061" n="0529b15"/>信。何等为十。所谓于一切<persName>佛</persName>不壞信。于一切<persName>佛</persName>法不 <lb ed="X" n="0258a19"/><lb ed="R061" n="0529b16"/>壞信。于一切圣僧不壞信。于一切菩萨不壞信。于一 <lb ed="X" n="0258a20"/><lb ed="R061" n="0529b17"/>切善知识不壞信。于一切众生不壞信。于一切菩萨 <lb ed="X" n="0258a21"/><lb ed="R061" n="0529b18"/>大愿不壞信。于一切菩萨行不壞信。于恭敬供养一 <lb ed="X" n="0258a22"/><lb ed="R061" n="0530a01"/>切诸<persName>佛</persName>不壞信。于教化一切众生成就菩萨巧妙方 <lb ed="X" n="0258a23"/><lb ed="R061" n="0530a02"/>便不壞信。是为十种。言十进者。菩萨有十种精进。所 <lb ed="X" n="0258a24"/><lb ed="R061" n="0530a03"/>谓净身业精进。恭敬供养诸<persName>佛</persName>不退转故。口业精进。 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0258b" n="0258b"/> <lb ed="X" n="0258b01"/><lb ed="R061" n="0530a04"/>随所闻法廣为人说无疲倦故。意业精进。巧方便入 <lb ed="X" n="0258b02"/><lb ed="R061" n="0530a05"/>慈悲喜捨禅定解脱三昧。相续无退转故。直心精进。 <lb ed="X" n="0258b03"/><lb ed="R061" n="0530a06"/>远離谄曲正直一切方便。究<anchor xml:id="nkr_note_add_0258b0301" n="0258b0301"/><anchor xml:id="beg0258b0301" n="0258b0301"/>竟<anchor xml:id="end0258b0301"/>无退转故。深心精进。 <lb ed="X" n="0258b04"/><lb ed="R061" n="0530a07"/>常趣勝趣积集无上智慧白法故。行不虚妄精进。摄 <lb ed="X" n="0258b05"/><lb ed="R061" n="0530a08"/>取施戒忍多闻等及不放逸。乃至道场。不中息故。除 <lb ed="X" n="0258b06"/><lb ed="R061" n="0530a09"/>伏一切魔怨精进。悉能除灭三毒烦恼邪见诸缠障 <lb ed="X" n="0258b07"/><lb ed="R061" n="0530a10"/>盖故。满足慧光精进。有所施作悉善思惟。心不中悔。 <lb ed="X" n="0258b08"/><lb ed="R061" n="0530a11"/>究竟众事故。无所染著精进。離心境界。身口意相非 <lb ed="X" n="0258b09"/><lb ed="R061" n="0530a12"/>相。甚深法门故。具足成就法明精进。次第进入一切诸 <lb ed="X" n="0258b10"/><lb ed="R061" n="0530a13"/>地。乃至现捨天寿。降神世间。出家成道。转法轮。入涅 <lb ed="X" n="0258b11"/><lb ed="R061" n="0530a14"/>槃故。是为十种。十发趣者所谓十念。念<persName>佛</persName>法等进趣 <lb ed="X" n="0258b12"/><lb ed="R061" n="0530a15"/>彼故。言十乘者所谓十慧。除障运出。慧为勝故。十金 <lb ed="X" n="0258b13"/><lb ed="R061" n="0530a16"/>刚者所谓十禅。守境寂定不有壞故。十随喜者所谓 <lb ed="X" n="0258b14"/><lb ed="R061" n="0530a17"/>十施。随喜受者得利益故。言十护者。所谓十种捨離 <lb ed="X" n="0258b15"/><lb ed="R061" n="0530a18"/>魔业。以離魔业为护<persName>佛</persName>法故。此十十中。十念十愿出 <lb ed="X" n="0258b16"/><lb ed="R061" n="0530b01"/>十地品。馀八门出離世间品。欲具行者。于彼寻之。如 <lb ed="X" n="0258b17"/><lb ed="R061" n="0530b02"/>是次第入行入向入地可知。无垢地中。言一切众生 <lb ed="X" n="0258b18"/><lb ed="R061" n="0530b03"/>识始起一相住于缘者。粗相而言。识有三品。最粗末 <lb ed="X" n="0258b19"/><lb ed="R061" n="0530b04"/>者所谓六识。其中品者名为末那。细品识者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0258002" n="0258002"/>是本识。 <lb ed="X" n="0258b20"/><lb ed="R061" n="0530b05"/>为诸识元故名始起。始识内有三细相。所谓业相转相 <lb ed="X" n="0258b21"/><lb ed="R061" n="0530b06"/>现相。是三种相出起信论。今言始起一相者。正是业 <lb ed="X" n="0258b22"/><lb ed="R061" n="0530b07"/>相。以性淸净心。因无明风动。是初业相。故言一相。一 <lb ed="X" n="0258b23"/><lb ed="R061" n="0530b08"/>相既动。必依因缘。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0258003" n="0258003"/>为之故言住于缘也。此一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0258004" n="0258004"/>相。即有 <lb ed="X" n="0258b24"/><lb ed="R061" n="0530b09"/>二用。一淸解之用。二昏迷之用。如大海水起波之时 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0258c" n="0258c"/> <lb ed="X" n="0258c01"/><lb ed="R061" n="0530b10"/>不失淸性。是顺本淸。识中解用当知亦尔。动时不失 <lb ed="X" n="0258c02"/><lb ed="R061" n="0530b11"/>本觉之性。即是随染本觉之義。如经顺第一義谛起 <lb ed="X" n="0258c03"/><lb ed="R061" n="0530b12"/>名善故。又水动时有浑浊用。识中迷用当知亦尔。如 <lb ed="X" n="0258c04"/><lb ed="R061" n="0530b13"/>经背第一義谛起名惑故。此二为本故名生得。其所 <lb ed="X" n="0258c05"/><lb ed="R061" n="0530b14"/>起者。皆作得依生得。或起三有心。于生得上更有迷 <lb ed="X" n="0258c06"/><lb ed="R061" n="0530b15"/>用。不了所起三有心空。此三迷用犹在本识。故说此 <lb ed="X" n="0258c07"/><lb ed="R061" n="0530b16"/>为作得住地。彼生得一。此作得三。是四为本起诸烦 <lb ed="X" n="0258c08"/><lb ed="R061" n="0530b17"/>恼。如经以此四住地起一切烦恼故。为始起四住地。 <lb ed="X" n="0258c09"/><lb ed="R061" n="0530b18"/>此四住地。不了为用。而无粗细行相差别。总名无始 <lb ed="X" n="0258c10"/><lb ed="R061" n="0531a01"/>无明住地。如经其四<anchor xml:id="nkr_note_orig_0258005" n="0258005"/>住前<anchor xml:id="nkr_note_orig_0258006" n="0258006"/>使无法起。故名无始无明 <lb ed="X" n="0258c11"/><lb ed="R061" n="0531a02"/>住地故。此四住地一心为本。二种生死以为其末。金 <lb ed="X" n="0258c12"/><lb ed="R061" n="0531a03"/>刚心时。知其末终。未达其本一心道理。故言知此始 <lb ed="X" n="0258c13"/><lb ed="R061" n="0531a04"/>起一相有终。而不知其始。前有法无法。乃至唯<persName>佛</persName>知 <lb ed="X" n="0258c14"/><lb ed="R061" n="0531a05"/>始终故。此馀诸文准之可得。</p> <lb ed="X" n="0258c15"/><lb ed="R061" n="0531a06"/><p xml:id="pX39p0258c1501"><persName>佛</persName>子我说以下第二总结六入。于中有四。一者总结 <lb ed="X" n="0258c16"/><lb ed="R061" n="0531a07"/>六入无不入者。二者别结不起此坐入者。我本以下 <lb ed="X" n="0258c17"/><lb ed="R061" n="0531a08"/>第三总结花严七处入者。今复以下第四还结此会 <lb ed="X" n="0258c18"/><lb ed="R061" n="0531a09"/>入者。一部之经有三分内。第二正说竟在于前。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0258c19"/><lb ed="R061" n="0531a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">释集散品</cb:mulu><head>〇集散品</head> <lb ed="X" n="0258c20"/><lb ed="R061" n="0531a11"/><p xml:id="pX39p0258c2001">此下第三流通分。在文有二。先明劝持流通。後示流 <lb ed="X" n="0258c21"/><lb ed="R061" n="0531a12"/>通方法。初中亦二。一者劝持受教流通。二者现光重 <lb ed="X" n="0258c22"/><lb ed="R061" n="0531a13"/>劝流通。第二中言始行贤者入九观定者。从第三果 <lb ed="X" n="0258c23"/><lb ed="R061" n="0531a14"/>及无学来。始入大故。言七净者。瑜伽论云。云何名为 <lb ed="X" n="0258c24"/><lb ed="R061" n="0531a15"/>七种淸净。一戒淸净。二心。三见。四度疑。五道非道知 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0259a" n="0259a"/> <lb ed="X" n="0259a01"/><lb ed="R061" n="0531a16"/>见。六行知见。七行断知见。此中道非道者。正见前行 <lb ed="X" n="0259a02"/><lb ed="R061" n="0531a17"/>之道。邪见前行非道。如实了知行及行断者。四种行 <lb ed="X" n="0259a03"/><lb ed="R061" n="0531a18"/>迹如实了知。何等为四。一苦迟通行。二若速通行。三 <lb ed="X" n="0259a04"/><lb ed="R061" n="0531b01"/>乐迟通行。四乐速通行。于此了知最初中迹。一切应 <lb ed="X" n="0259a05"/><lb ed="R061" n="0531b02"/>断超越義故。非由烦恼離繫義故。如实了知。第二第 <lb ed="X" n="0259a06"/><lb ed="R061" n="0531b03"/>三一分应断。如是了知。初全及二一分。应当断<anchor xml:id="nkr_note_add_0259a0601" n="0259a0601"/><anchor xml:id="beg0259a0601" n="0259a0601"/>已<anchor xml:id="end0259a0601"/>。依 <lb ed="X" n="0259a07"/><lb ed="R061" n="0531b04"/>乐速通。正勤修集。从此无间永尽诸漏故。今此文言 <lb ed="X" n="0259a08"/><lb ed="R061" n="0531b05"/>十戒者是第一净也。心入定者第二净也。见道者第 <lb ed="X" n="0259a09"/><lb ed="R061" n="0531b06"/>三净也。度疑者第四净也。正道者第五净也。行知见 <lb ed="X" n="0259a10"/><lb ed="R061" n="0531b07"/>者第六净也。行断知见者第七净也。以此七净得入 <lb ed="X" n="0259a11"/><lb ed="R061" n="0531b08"/>大乘。故言得入法也。</p> <lb ed="X" n="0259a12"/><lb ed="R061" n="0531b09"/><p xml:id="pX39p0259a1201">尔时以下第二流通方法。于中有四。一问。二答。三者 <lb ed="X" n="0259a13"/><lb ed="R061" n="0531b10"/>歎悲。四者奉行。文相可知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0259a14"/><lb ed="R061" n="0531b11"/> <lb ed="X" n="0259a15"/><lb ed="R061" n="0531b12"/><cb:juan fun="close" n="2"><cb:jhead>本业经疏卷下 释元晓撰</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0259a16"/> <lb ed="X" n="0259a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">No. 705-A 菩萨璎珞本业经</cb:mulu><head>No. 705-A <lb ed="X" n="0259a18"/><lb ed="R061" n="0531b14"/> 菩萨璎珞本业经二卷 南职 北笃 宋剋</head> <lb ed="X" n="0259a19"/> <lb ed="X" n="0259a20"/><lb ed="R061" n="0531b15"/><byline cb:type="translator">姚秦凉州沙门<name role="" type="person">竺<persName>佛</persName>念</name>译</byline> <lb ed="X" n="0259a21"/><lb ed="R061" n="0531b16"/><p xml:id="pX39p0259a2101">集众品<note place="inline">第一</note><persName>佛</persName>重遊道场树下。放四十二光。集十首 <lb ed="X" n="0259a22"/><lb ed="R061" n="0531b17"/>菩萨。从十林刹十精进<persName>佛</persName>所来及集一切诸天众 <lb ed="X" n="0259a23"/><lb ed="R061" n="0531b18"/>等。</p> <lb ed="X" n="0259a24"/><lb ed="R061" n="0532a01"/><p xml:id="pX39p0259a2401">贤圣名字品<note place="inline">第二</note>说十行十迴向十地等觉妙 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0259b" n="0259b"/> <lb ed="X" n="0259b01"/><lb ed="R061" n="0532a02"/>觉名字。皆华梵双擧。又说住前十心信念精进定 <lb ed="X" n="0259b02"/><lb ed="R061" n="0532a03"/>慧戒迴向护法捨愿。又说二十四愿偈。亦说十不 <lb ed="X" n="0259b03"/><lb ed="R061" n="0532a04"/>可悔戒。</p> <lb ed="X" n="0259b04"/><lb ed="R061" n="0532a05"/><p xml:id="pX39p0259b0401">贤圣学观品<note place="inline">第三</note>谓十住名习种姓。十行名性种姓。 <lb ed="X" n="0259b05"/><lb ed="R061" n="0532a06"/>十向名道种姓。十地名圣种姓。次等觉性。次妙觉 <lb ed="X" n="0259b06"/><lb ed="R061" n="0532a07"/>性。又名六坚。又名六忍。又名六慧。又名六定。又名 <lb ed="X" n="0259b07"/><lb ed="R061" n="0532a08"/>六观。又名六宝璎珞。一铜宝。二银宝。三金宝。四琉 <lb ed="X" n="0259b08"/><lb ed="R061" n="0532a09"/>璃宝。五摩尼宝。六水晶宝。幷说六位所修诸行<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0259b0801" n="0259b0801"/><anchor xml:id="beg0259b0801" n="0259b0801"/>已<anchor xml:id="end0259b0801"/>上 <lb ed="X" n="0259b09"/><lb ed="R061" n="0532a10"/>经上</note>。</p> <lb ed="X" n="0259b10"/><lb ed="R061" n="0532a11"/><p xml:id="pX39p0259b1001">释義品<note place="inline">第四</note>仍释前十信及四十二位之義。</p> <lb ed="X" n="0259b11"/><lb ed="R061" n="0532a12"/><p xml:id="pX39p0259b1101"><persName>佛</persName>母品<note place="inline">第五</note>答敬首菩萨问二谛義。幷说小中大劫 <lb ed="X" n="0259b12"/><lb ed="R061" n="0532a13"/>差别。</p> <lb ed="X" n="0259b13"/><lb ed="R061" n="0532a14"/><p xml:id="pX39p0259b1301">因果品<note place="inline">第六</note>明十波罗蜜。各有三缘。及说七财四摄 <lb ed="X" n="0259b14"/><lb ed="R061" n="0532a15"/>四辨四依等为因。二种法身为果。</p> <lb ed="X" n="0259b15"/><lb ed="R061" n="0532a16"/><p xml:id="pX39p0259b1501">大众受学品<note place="inline">第七</note><persName>佛</persName>复放光集众。嘱文殊及善财等 <lb ed="X" n="0259b16"/><lb ed="R061" n="0532a17"/>七大菩萨。各领大众受学。因分别三种受戒。及受 <lb ed="X" n="0259b17"/><lb ed="R061" n="0532a18"/>戒仪式。由受戒故。次第入于住行向地等妙觉中 <lb ed="X" n="0259b18"/><lb ed="R061" n="0532b01"/>集散品<note place="inline">第八</note>三劝大众发菩提心。乃至再嘱须受菩 <lb ed="X" n="0259b19"/><lb ed="R061" n="0532b02"/>萨戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0259b1901" n="0259b1901"/><anchor xml:id="beg0259b1901" n="0259b1901"/>已<anchor xml:id="end0259b1901"/>。方可为说此大法门。</p> <lb ed="X" n="0259b20"/><lb ed="R061" n="0532b03"/><p xml:id="pX39p0259b2001">右出于阅藏知津卷第三十二大乘律藏部内。 <lb ed="X" n="0259b21"/><lb ed="R061" n="0532b04"/>上有<persName>佛</persName>说梵网经二卷。素革禅师评曰。此经本 <lb ed="X" n="0259b22"/><lb ed="R061" n="0532b05"/>与花严同部。今性品单行故。南北二藏皆归于 <lb ed="X" n="0259b23"/><lb ed="R061" n="0532b06"/>律<note place="inline">此经下曰</note>。此亦仍似花严部摄。智者大师依此判 <lb ed="X" n="0259b24"/><lb ed="R061" n="0532b07"/>别图位次。今因始终申明十重戒法故。南北皆 <pb ed="X" xml:id="X39.0705.0259c" n="0259c"/> <lb ed="X" n="0259c01"/><lb ed="R061" n="0532b08"/>归律藏。</p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0241a1001" to="#end0241a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0241b1601" to="#end0241b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0241b1701" to="#end0241b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0241b1801" to="#end0241b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0241c1101" to="#end0241c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0241c1201" to="#end0241c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0242a1901" to="#end0242a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0243a1001" to="#end0243a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0243b1401" to="#end0243b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0243c1401" to="#end0243c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0243c1701" to="#end0243c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0243c1901" to="#end0243c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0243c2001" to="#end0243c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0244a1601" to="#end0244a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0244a1901" to="#end0244a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0244c0101" to="#end0244c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0244c0201" to="#end0244c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0244c0601" to="#end0244c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0244c1801" to="#end0244c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0245a0901" to="#end0245a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0245a1101" to="#end0245a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0245a1201" to="#end0245a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0245b1201" to="#end0245b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0246b0501" to="#end0246b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0246c0701" to="#end0246c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0247b1501" to="#end0247b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0247b2101" to="#end0247b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0247b2102" to="#end0247b2102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0248a0801" to="#end0248a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0248b0401" to="#end0248b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0248c2401" to="#end0248c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0249b2101" to="#end0249b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0249b2301" to="#end0249b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0250001" to="#end0250001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="Ma HongZhou (2020-05-21)">起灭<note type="cf1">X39n0705_p0247c13</note><note type="cf2">T08n0245_p0832b12</note><note type="cf3">T33n1707_p0354a01</note></lem><rdg wit="#wit.orig">灭</rdg></app> <app from="#beg0250a2401" to="#end0250a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0250a2402" to="#end0250a2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0250c0701" to="#end0250c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0251a0301" to="#end0251a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0251b0101" to="#end0251b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0252a1501" to="#end0252a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0252a1801" to="#end0252a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0252b2001" to="#end0252b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0252c1301" to="#end0252c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0253c1101" to="#end0253c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0254b1201" to="#end0254b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0254c1701" to="#end0254c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0255a0501" to="#end0255a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0255a0901" to="#end0255a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0257b1501" to="#end0257b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0258b0301" to="#end0258b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">竟</lem><rdg wit="#wit.orig">意</rdg></app> <app from="#beg0259a0601" to="#end0259a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0259b0801" to="#end0259b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0259b1901" to="#end0259b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> <note n="0250001" resp="#resp3" type="mod" cb:note_key="X39.0250a01.08" target="#nkr_note_mod_0250001">起灭【CB】，灭【卍续】，灭上一有起字</note> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0241001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241001">目录新作</note> <note n="0241002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241002">住上一有十字</note> <note n="0241003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241003">随一作乐</note> <note n="0241004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241004">原密一作厚察</note> <note n="0241005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0241005">住一作出</note> <note n="0242001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242001">无习二字疑剩</note> <note n="0242002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242002">习经作修</note> <note n="0242003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242003">生一作至</note> <note n="0242004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242004">二疑三</note> <note n="0242005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242005">粗一作尘</note> <note n="0242006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242006">亦疑睡</note> <note n="0242007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242007">此一作比</note> <note n="0242008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242008">何下一有<persName>如来</persName>二字</note> <note n="0242009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242009">之经作界</note> <note n="0242010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242010">人通仁下同</note> <note n="0242011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0242011">一无谛字</note> <note n="0243001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243001">二疑三</note> <note n="0243002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243002">有一作百</note> <note n="0243003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243003">色下一有想色二字</note> <note n="0243004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243004">亦下一有不字</note> <note n="0243005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243005">果经作业</note> <note n="0243006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243006">可一作所</note> <note n="0243007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0243007">一无故等四字</note> <note n="0244001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244001">经无不生二字</note> <note n="0244002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244002">经卷下</note> <note n="0244003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244003">功一作行</note> <note n="0244004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0244004">二疑四</note> <note n="0245001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0245001">望疑圣</note> <note n="0246001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246001">度经作授</note> <note n="0246002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246002">增疑憎</note> <note n="0246003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246003">到经作倒</note> <note n="0246004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246004">无经作有</note> <note n="0246005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246005">常经作上</note> <note n="0246006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246006">万经作千</note> <note n="0246007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0246007">无疑有</note> <note n="0247001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247001">照一作灭</note> <note n="0247002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0247002">示经作现</note> <note n="0248001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248001">一无观字</note> <note n="0248002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248002">起下一有照寂慧依何起六字</note> <note n="0248003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248003">前上一有答字</note> <note n="0248004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248004">遣一作违</note> <note n="0248005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248005">後上一有然字</note> <note n="0248006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0248006"><persName>佛</persName>下一有<persName>佛</persName>字</note> <note n="0249001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249001">一上疑脱第字</note> <note n="0249002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0249002">遣一作违</note> <note n="0250001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250001">灭上一有起字</note> <note n="0250002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250002">一无義字</note> <note n="0250003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250003">一无義字</note> <note n="0250004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250004">相心一作心相</note> <note n="0250005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250005">一无学字</note> <note n="0250006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250006">经上一有馀字</note> <note n="0250007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0250007">为经作无</note> <note n="0251001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251001">别疑列</note> <note n="0251002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251002">插入一行</note> <note n="0251003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251003">一无十字</note> <note n="0251004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251004">一字疑剩</note> <note n="0251005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251005">无下一有非无二字</note> <note n="0251006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251006">信一作倍</note> <note n="0251007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251007">其疑甚</note> <note n="0251008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0251008">进疑追</note> <note n="0252001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252001">受上疑脱摄字</note> <note n="0252002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252002">馀疑饰</note> <note n="0252003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252003">集一作夺</note> <note n="0252004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252004">又下一有一字</note> <note n="0252005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0252005">于下疑脱前字</note> <note n="0253001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253001">为下一有法字</note> <note n="0253002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253002">而下疑脱无字</note> <note n="0253003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253003">身经作色</note> <note n="0253004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253004">品下一有类字</note> <note n="0253005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0253005">故上一有名字</note> <note n="0254001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0254001">切字疑剩</note> <note n="0254002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0254002">阿上一有遊字</note> <note n="0255001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0255001">一上一有得字</note> <note n="0255002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0255002">量下一有界字</note> <note n="0255003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0255003">仰疑作</note> <note n="0256001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256001">一无净字</note> <note n="0256002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0256002">一无眠字</note> <note n="0257001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0257001">其下一有一字</note> <note n="0257002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0257002">更经作便</note> <note n="0257003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0257003">意一作竟</note> <note n="0258001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0258001">此上一有谓即于三字</note> <note n="0258002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0258002">是下一有为字</note> <note n="0258003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0258003">为一作以</note> <note n="0258004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0258004">相下有中字</note> <note n="0258005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0258005">住经作地</note> <note n="0258006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0258006">使作更</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0241a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0241b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0241b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0241b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0241c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0241c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0241c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0242a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0242a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0243a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0243b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0243c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243c1401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0243c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0243c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0243c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0243c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0244a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0244a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0244a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0244a1901">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0244c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0244c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0244c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0244c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0244c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0244c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0244c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0244c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0245a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0245a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0245a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0245a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0245a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0245a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0245b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0245b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0246b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0246b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0246c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0246c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0247b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0247b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247b2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0247b2102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0247b2102">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0248a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0248b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248b0401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0248c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0248c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0249b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0249b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0249b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0249b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0250a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0250a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0250a2402" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0250a2402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0250c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0250c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0251a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0251a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0251b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0251b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0252a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0252a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0252b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252b2001">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0252c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0252c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0253c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0253c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0254b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0254b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0254c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0254c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0255a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0255a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0255a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0255a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0257b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0257b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0258b0301" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X39.0258b03.12" target="#nkr_note_add_0258b0301">竟【CB】，意【卍续】</note> <note n="0259a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0259a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0259b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0259b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0259b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0259b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>